De Planetario Systemate. 



Stlit vtrti- 

 go ineom- 

 frebtnftbilis 

 ffictierita- 

 tis. 



Sflis Vertigo 

 circumdH- 

 eit FlMUtAS. 



S»l normsm- 

 qu»m vthe- 

 menter 

 ebullire at' 

 eifit. 



mirari P. Reita celeritatem vertiginis 

 Solis , dum flatuit cum Tychonc , So- 

 lis motum diurnum circa Tellurem : 

 &ponitlib.4. c. i.membr. d. fol. 194. 

 Solis diftantiam 2073 Semidiametro- 

 rum Terrae ; confequenter Solem in- 

 dies percurrere 13 205- 800 milliaria 

 germ. Imo quod majus eft , cum Sol 

 inTychonica ftruftura fecum quoti- 

 die rapiatcircaTerram, totum Plane- 

 tarium Syftema ; Quare ob hunc mo- 

 tum totus jether in Mundo non in- 

 cenditur? 



Sol itaque vertiginem ( tanauam 

 omnibus viventibusa natura inlitum 

 motum ) potius perficere poteft ; 

 quam illum Jic ditlum curfum circa 

 Terram. Vertitur autem Sol circa 

 centrum fuum feu Axem , fpatio non 

 annuo nec menftruo, fedmomenta- 

 neo & celerrime , ut oculis videndum. 

 Quas coaverfio certe tam velox , ut ni- 

 hiiin Mundoquodmagismirandum; 

 Naturalis tamen eft & Dei omnipo- 

 tentia per iliam manifeftata; Imo & 

 neceflaria , Sol enim dum perpetua 

 vertigine fuas virtutes diffimdit per 

 aetherem pervium feu fpatium illud 

 purum, una rocantur cum Sole in ean- 

 dem plagam (fc. orientem verfus) & 

 finnil apprehenfi circumducunturPIa- 

 netiC, &quidem quiremotioresaSo- 

 le , tardius periodosfuas abfolvunt, 

 qui autem propiores , velocius fe- 

 runtur. 



Porro obfervavimus , pra^ter ordi- 

 nariam Solis vertiginem (per Telefco 

 pium quod Eminentiflimus Eledor 

 Moguntinus,DN. JOHANNES Phi- 

 LIPPUS, fingularifuiclementiimihi 

 donodedit) f^piusSolem quafivehe- 

 menter ebullire, & ab hacvel altera 

 parte in formam montis protuberare, 

 interim autemfubito feiterum inor- 

 dinariam rotunditatem convertere; 



aoy 



rem effulgeret , jubare momentaneo fuh- 

 fultans , &c. Quod idem portentum 

 Scheinerum Pat. Kirchero Romae 

 oftendifi!e, teftaturipfeKircherus in 

 Itinerario Ecftatico pag. 22. dumfcri- 

 bit : (g Sol non fecus ac mare ingentes 

 afius volveret , certe aliud concludere 

 nonpotuf,quam illudipfum ejfe^ quodre^ 

 vera erat , vtdelicet afiuantifimam So- 

 laris Oceani flu^uationem ; quam ($ Si- 

 mon Marius in Mundo fuojov/alinihil 

 aliud quam fulminationem ^ materite 

 Solis ebullitioMem exiftimat. Hhc enim, 

 inquityrationevidijuperfciem Solis com- 

 moveri , non aliter ac aurum ajummo ca- 

 lore liquefa^umy in quofluxufmilis com- 

 motio ^quadfulminatio exiflit infuper^ 

 ficie auri : cui fubfcribunt quotquot 

 hucusque portenta hujusmodiSoIaria 

 accurate obfervarunt. 



Et Ricciolus obfervavit in Templo 



S. PetroniiBononice, dum Solis Ipe- 



ciem recipiebat per foramen a tabula 



diftanspedibusplusquam 170, celer- 



rimo motu , ingenti tamen ac manifeJHf- 



fimo tremore volitare ^ in radio Solis 



evidenter miris vorticibus ebullire &c. 



Quem tremorem Ricciolus quidem 



continuisaeris fludbuationi , adfcribit, 



qui tamen non fuit in aere fed ipfo 



SoIe;celerrimamautem Solis circum- 



rotationem ipfe fateri cogitur. 



Caufam autem hujus ebullitionis ad- 



fcribimus fineulari alicui Vi Sohs,qua ^*'*«^^ 



? x\\ .. ttonum 



circumjacentium Pianetarum aerem cMuf». 

 forfan ad fe attrabit ( ignem enim 

 noftrum aerem attrahere notum eft 

 omnibus, aere vero nutriri conftat 

 experimentis cap.i 3. //^.3. ) Sol au- 

 tem fine dubio eft ignis ( non quidem 

 ita fimplex , ut nofter , fiquidem in il- 

 liusorbitamoculos intendentes, ex- 

 terius quidem flammam , fedinterius 

 opacius quiddam tanquam ipfum vitse 

 fontem videmus) Itaque i^ix{\xmQn- soinistritur 



Obfervatio. 

 nes querun- 

 dam Au- 

 thorum. 



quod Phamomenon, illud efl^e puto, j dum.quandonovumaeremaPlanetis' '^"* 

 cujus Pat. Schtinerus in Roja Urfina\Ttc\ip\X.y quodebuIIire& intumefcere 

 meminit his verbis : Simile quoddam flamma ejus quas circa perimetrum 

 experimentum in Sole inventi a me Sola- \ eft , incipiat. 



tis Phcenomeni huc ufque femper ani- Sic quoque Zeno apud Laertium 

 madverfum hoc efl , quod Solprater tre- ) putavit •• Solem ignem effe , ex mari nu- 

 morem marginalem , fcepe etiam quafi trimenta , id efl fubtilijftmumvaporem 



captantem. & Cicero lib. 2. de Natura 



Deorum inquit : Solem ali ab oceani 



humoribus. Quod congruit cum no- 



Cc 3 ftris 



quadam repentina fulguratione corufcaty 

 haudaliter ac fi intus concepta intrinfe 

 CMS luce rumperetur ^ mfulguris mo 



