2lS 



LlBER SEXTUS, 



Differtnti» 

 eji inter cre- 

 dere^fci- 

 rt. 



E Scriptur» 

 quidem via 

 adfalutem, 

 nm vero 

 »d Msthe- 

 matica, di- 

 fcenda. 



haberi Aftronomia.feuredajuftaquc 

 coordinatio ac difpofitio Corporum 

 Mundanorum? 



Primo quod atcinec Peripateticos, 

 ilii quidem communiter ex Ariftote- 

 lis prxfcriptis probabilitatem inferre 

 folent, ut quoque liceat eis a Didlis 

 ejus argumentari; non-peripatetico 

 autem , nefas fit proferre fenfu per- 

 cepta; unde non adeo opushabeant 

 folicitari de eo quod fana ratio & ex- 

 perientia di£ticat, fed adhasrent cre- 

 duntque autoritati. Verum , quia dif- 

 ferentiaeft intercredere&fcire (Cre- 

 dere enim efi oh autoritatem dicentis 

 alicui ajfentiri : Scire autemefl remper 

 caujam cognofcere)itAque faciie conclu- 

 dendum , quod Syftema iilud, quod 

 per caufam cognofcitur , verum , &al- 

 teri, cui ob autontatem dicentis aflen- 

 fus prrebetur , fitpraEferendum; Quid 

 enim me juhes credere , fipoffum fctre ? 

 inquit Auguftinus. Atqui Coperni 

 canum Syftema per caufas poteft 

 cognofci, non vero Tychonicum (uti 

 paliim probavimus,ac etiam fequetur) 

 Ergo Copernicanum Syftema eft ve- 

 rum & alceri prseferendum. 



Secundo , quoad reverentiam Sa- 

 crx Scripturx; Merito illafalva &il- 

 Ixh fervanda eft , proindeque nihil 

 fcribemus quod in Sacras Literas inju- 

 rium fit : Quod autem quidam ali- 

 quemlocum adfuum propofitum in- 

 tcrpretari & exinde Copernicanum 

 Syftema reprehendere atque Tycho- 

 nicum defendere velinc , de hoc quae- 

 ritur : An debita Scripturs reveren- 

 tia , ultra Scripturse propofitum , nem- 

 pe viam ad Salutem acternam docen- 

 di , ad Philofophica , Mathematica, 

 Aftronomica, &c. & quidemad ma- 

 giftrales qua^ftiones (inter quas pri- 

 mas tenet illa de locatione Solis & 

 TellurisinhocMundo) extendenda, 

 & per iilam fimul prsecipuae contro- 

 verfiae qux in his difciplinis occur- 

 runt, dirimendae &refolvendiE fmt> 

 Vel, annon potiusScriptura, fepofi- 

 tis ejusmodi controverfiis (quaefal- 

 tem inter dodtos non vero populum 

 agitari foient , quas nec vulgus difcer- 

 nere poteft ) populariter ad vulgi ca- 

 ptum communemque opinionem, & 

 loquendi ufum, ea, de «^olis ortuoc- 



cafuque feu itione, acTerrae immo- 

 bilitate , locuta fit > Sicut juffit i . Reg. 

 cap. 7. V. i^.facere Lacumfufum, rotun- 

 dum circumquaque.cujus menfura i o c«- 

 j bitorum erat a lahri parte unh ad alte- 

 ram^^fium 30 cuhitorum cingehat eum 

 circumquaque^ &c. Ubi fecundum vul- 

 gares opifices , proportio diametrl 

 adperipheriam ftatuiturut load^o; 

 cum tamen apud Mathematicos fit ut 

 7 ad 2 2 ; confequenter , fl hoc aeneum 

 mare fuerit rotundum circumquaque, 

 peripheria ejushaberet 31 7 Cubitos. 

 \2^^t, concludendum , quod Spiritus 

 San£lus,ficutcontentusiuit , popula- 

 ri more proporcionem diametri ad 

 circumferentiam referre ut i ad 3, 

 quod tamen reveri non eft: ftc quoque 

 in aliis ejusmodi rebus , quas ad fcien- 

 tias Philofophicas & Artes pertinent, 

 featcemperet vulgari modo, opinio- 

 ni & captui hominum. Nam fi falfas 

 omnes opiniones corrigere, atque ho- 

 minesunacumverbo Dei, etiamPhi- 

 lofophica & artes docere voluiflet, 

 tot hbros capere non potuiflent; 

 Mundum itaque tradidit difputationi 

 eorum, Ecck/iaftes cap. 3 . verj. i o. In- 

 terea nec hodie aliter dici poteft, 

 quam Sol oritur , Sol occidit , Sol pa- 

 titur Eclipfm &c. Alias fi proprie quis 

 harc pronunciare vellet , longam ver- 

 borum requiref et circumfcriptionem. 



Confideratis itaque fimul iis qux Ty,y^,,„ 

 de nac materia lib. i. cap. 8. fcripta sy/iemaefi 

 funt , non pofTumus concedere Ty- 

 chonicam iftam ftruduram rationi 

 confentaneam . 



I. Quidem contra rationem fa- 

 numquefenfumeft, quod,nonfolum 

 Jic ditia Sphaera tot innumerabilium 

 Stellarum Fixarum, fcdetiam totum 

 Syftema Mundanum, tj»;^»cf»2>5^>0 

 (de quo videatur Iconijm. II IJ. lih. i . 

 cap. 9. cujufqueineffabilem quafi va- 

 ftitatem P.Ricciolus ipfefatisfuper- 

 que conficetur, dum , uti videre eflfu- 

 pra lih. i. cap. 24. ^ 2f. hujus traila- 

 tus , Solem , centrum Jyflematis hujus 

 Tychoniciy 38000 vicibiis , Saturnum 

 891 , & Jovem 6Zs vicibus majorem 

 Terra : diftantiam vero centri hujus 

 PlanetariiSyftemacis, Solisfcil. aTer- 

 ra 7000, Jovis \7SS^ , Saturni 90000 

 Semidiam. Ternie ftatuit) circa parvu- 



ium 



ratiom csn- 

 trarium. 



