12 Catonis 



gloriae erit. torcularia bona habere oportet, ut opus bene 

 effici possit. olea ubi lecta siet, oleum fiat continuo, ne 

 corrumpatur. cogitato quotannis tempestates magnas ve- 



3 nire et oleam deicere solere. si cito sustuleris et vasa pa- 

 5 rata erunt, damni nihil erit ex tempestate et oleum viri- 



4 dius et melius fiet. si in terra et tabulato olea nimium diu 

 erit, putescet, oleum fetidum fiet. ex quavis olea oleum 



5 viridius et bonum fieri potest, si temperi facies. in iugera 

 oleti cxx vasa bina esse oportet, si oletum bonum beneque 



10 frequens cultumque erit. trapetos bonos privos inpares esse 

 oportet, si orbes contriti sient, ut conmutare possis, funes 

 loreos privos, vectes senos, fibulas duodenas, medipontos 

 privos loreos. trochileas Graecanicas binis funibus sparteis 



6 ducunt: orbiculis superioribus octonis, inferioribus senis 

 15 citius duces: si rotas voles facere, tardius ducetur, sed mi- 



1111] nore labore. bubilia bona, bonas praesepis Faliscas 

 clatratas, clatros interesse oportet pede. si ita feceris, pa- 

 bulum boves non eicient. villam urbanam pro copia aedi- 

 ficato. in bono praedio si bene aedificaveris, bene posi- 



20 veris, ruri si recte habitaveris, libentius et saepius venies: 

 fundus melius erit, minus peccabitur, fructi plus capies. 

 frons occipitio prior est: vicinis bonus esto; familiam ne 

 siveris peccare. si te libenter vicinitas videbit, facilius tua 

 vendes, opera[s] facilius locabis, operarios facilius conduces: 



25 si aedificabis, operis, iumentis, materi[a]e adiuvabunt: si- 

 quid bona salute usus venerit, benigne defendent. 



V] Haec erunt vilici officia. disciplina bona utatur. feriae 

 serventur. alieno manum abstineat, sua servet diligenter. 

 litibus familia supersedeat: siquis quid deliquerit, pro noxa 



2 bono modo vindicet. familiae male ne sit, ne algeat, ne 



3i esuriat: opere bene exerceat, facilius malo et alieno pro- 

 hibebit. vilicus si nolet male facere, non faciet. si passus 



3 quod annis A quot annis V et apographa reeentiora | 7 e.\ 

 cod. Medic. m et corr. A et || 8 viridius et deleri iussit Keil ; 

 tutatur Hauler p. 12 (J 14 ducunt Keil ducant | orbiculis v ur- 

 biculis || 15 ducentur v || 16 R. VI Bubilia uti bene aedificata 

 habeas. Bubilia || 19 Cf. Plin. 18, 31; 44 || 21 melius apographa 

 recentiora et Vict. melior VA, Keil || 24 del. Schneid. \\ 27 R. VII 

 Vilici officia | Cf. Plin. 18, 36; Colum. l, 8 || 29 familia Pol. A 

 familiae apographa recentiora || 30 Cf. Plin. 18, 44 



