14 Catonis 



habeas. stercus sedulo conserva: cum exportabis, purgafo 

 et conminuito; per autumnum evehito. circum oleas au- 

 tumnitate ablaqueato et stercus addito. frondem populneam, 

 ulmeam, querneam caedito per tempus: eam condito non 



5 peraridam, pabulum ovibus. item faenum cordum, sicili- 



menta de prato, ea arida condito. post imbrem autumnum 



rapinam, pabulum lupinumque serito. 



VI] Agrum quibus locis conseras, sic observari oportet. ubi 



ager crassus et laetus est sine arboribus, eum agrum fru- 



10 mentarium esse oportet. idem ager si nebulosus est, rapa, 

 raphanos, milium, panicum, id maxime seri oportet. in 

 agro crasso et caldo oleam conditivam, radium maiorem, 

 Sallentinam, orcitem, poseam, Sergianam, Colminianam, al- 

 bicerem, quam earum in iis locis optimam dicent esse, eam 



15 maxime serito. hoc genus oleae in xxv aut in xxx pedes 



2 conserito. ager oleto conserundo, qui in ventum favonium 

 spectabit et soli ostentus erit, alius bonus nullus erit. qui 

 ager frigidior et macrior erit, ibi oleam Licinianam seri 

 oportet. si in loco crasso aut calido severis, hostus ne- 



20 quam erit et ferundo arbor peribit et muscus ruber mo- 



3 lestus erit. circum coronas et circum vias ulmos serito et 

 partim populos, uti frondem ovibus et bubus habeas, et 

 materies, siquo opus sit, parata erit. sicubi in iis locis ri- 

 pae aut locus umectus erit, ibi cacumina populorum serito 



25 et harundinetum. id hoc modo serito: bipalio vortito, ibi 

 oculos harundinis pedes ternos alium ab alio serito. ibi 



4 corrudam serito, unde aspar^a>gi fiant. nam convenit ha- 

 rundinetum cum corruda, eo quia foditur et incenditur et 

 umbram per tempus habet. salicem Graecam circum harun- 



30 dinetum serito, uti siet qui vineam alliges. 



Vineam quo in agro conseri oporte<a>t, sic observato. 

 qui locus vino optimus dicetur esse et ostentus soli, Amin- 



2 comminuito (communito V) | Cf. c. 29; Plin. 17, 127 || 3 Cf. 

 Plin. 16, 92 || 8 R. VIII Agrum quibus locis conseras | Cf. Varr. 

 1, 23sqq.; Plin. 18, 163 || 12 Cf. Plin. 15, 20 \\ 15 in post aut 

 om. V add. apogr. et Vict. | Cf. Plin. 17,93 || 16 nisi qui ex 

 Varr. 1, 24 Keil; cf. praef. |j 19 si in Amc sin in Vbf | caldo 

 Iuc, Keil || 20 Cf. Plin. 17,223 \\ 23 materies Varro 1,24. materia 

 Cf. Plin. 16, 173; 19, 145 i 25 prius ante bipalio apud Catonem le- 

 gisse videntur Keilio Varro 1, 24, 4 et Plin. 16, 173; cf. praef. 

 27 add. v || 31 add. Keil duce Varrone 1 , 25 \ Cf. Plin. 14, 46 



