De agri cultura c. 26—33 27 



ibi oves delectato: et frondem usque ad pabula matura. 

 pabulum aridum quod condideris in hieme<m)> quam maxime 

 conservato, cogitatoque hiemis quam longa siet. 



Ad oleam cogendam quae opus erunt parentur. vi- [XXXr 

 mina matura, salix per tempus legatur, uti sit unde cor- 5 

 bulae fiant et veteres sarciantur. fibulae unde fiant, aridae 

 iligneae, ulmeae, nuceae, ficulneae, fac in stercus aut in 

 aquam coniciantur: inde, ubi opus erit, fibulas facito. vectes 

 iligneos, acrufolios, laureos, ulmeos facito uti sient parati. 

 prelum ex carpino atra potissimum facito. ulmeam, pineam, 2 

 nuceam, hanc atque aliam materiem omnem cum effodies, n 

 luna decrescente eximito post meridie<m> sin<e)> vento 

 austro. tum erit tempestiva, cum semen suum maturum 

 erit, cavetoque per [er]rorem trahas aut doles. quae ma- 

 teries semen non habebit, cum glube<bit)>, tempestiva erit. 15 

 vento austro caveto nequam materiem neve vinum tractes 

 nisi necessario. 



Vineas arboresque mature face incipias putare. vites [XXXII. 

 propages <in^> sulcos: susum vorsum, quod eius facere 

 poteris, vitis facito uti ducas. arbores hoc modo putentur, 20 

 rami uti divaricentur, quos relinques, et uti recte caedan- 

 tur et ne nimium crebri relinquantur. vites bene nodentur: 2 

 per omnes ramos diligenter caveto ne vitem praecipites et 

 ne nimium praestringas. arbores facito uti bene maritae 

 sint vitesque uti satis multae adserantur et, sicubi opus 25 

 erit, de arbore deiciantur, uti in terram deprimantur, et 

 biennio post praecidito veteres. 



Viniam sic facito uti curetur. vitem bene nodatam [XXXIII 

 deligato recte, flexuosa uti ne sit, susum vorsum semper 

 ducito, quod eius poteris. vinarios custodesque recte relin- 30 



2 add. Schn. || 3 hiemis apogr. hiems V || 4 R. XXXIIII Ad 

 oleam cogendam quae pares. oleam cogendam et efficiendam 

 locato || 5 Cf. c. 33, 5 || 9 aquifolios v cum Plin. 16, 230 || 10 ex sap- 

 pino atra Plin. 16, 193 || 11 Cf. c. 37,3sq. || 12 post meridiem sine 

 vento ex Plin. 16, 193 v (cf. Macrob. Sat. 6, 4, 16) post meridies 

 in uento || 14 del. ex Plin. v | materies apogr. om. V || 15 add. 

 Keil (glubet v) j Cf. c. 17, 2 || 18 R. XXXV Vineae arboresque 

 ut maturae putentur || 19 add. luc. || 22 bene nodentur per 

 omnes ramos: diligenter caveto, ne cum Schn. Hauler p. 20 |j 

 28. R. XXXVI Vinia ut curetur || 29 uorsum V uersum apogr. 



