De agri cultura c. 33 — 37 29 



viciam et faenum Graecum quam minime herbosis locis 

 serito. siliginem, triticum in loco aperto celso, ubi sol 

 quam diutissime siet, seri oportet. lentim in rudecto et 

 rubricoso loco, qui herbosus non siet, serito. hordeum, 2 

 qui locus novus erit aut qui restibilis fieri poterit, serito. 5 

 trimestre[m], quo in loco sementim maturam facere non 

 potueris et qui locus restibilis crassitudine fieri poterit, seri 

 oportet. rapinam et coles rapicii unde fiant et raphanum 

 in loco stercorato bene aut in loco crasso serito. 



Quae segetem stercorent. stercus columbinum spar- [XXXVI 

 gere oportet in pratum vel in <(h>ortum vel in segetem. n 

 caprinum, ovillum, bubulum, item ceterum stercus omne 

 sedulo conservato. amurca<(m> spargas vel inriges ad ar- 

 bores: circum capita maiora amphoras, ad minora urnas 

 cum aquae dimidio addito, ablaqueato prius non alte. 15 



Quae mala in segete sint. si cariosam terram tractes. [XXXVII 

 cicer, quod vellitur et quod salsum est, eo malum est. 

 hordeum, faenum Graecum, ervum, haec omnia segetem 

 exsugunt et omnia quae velluntur. nucleos in segetem ne 

 indideris. 20 



Quae segetem stercorent fruges: lupinum, faba, vicia. 2 



Stercus unde facias: stramenta, lupinum, paleas, fabalia, 

 acus, frondem iligneam, querneam. ex segeti vellito ebu- 

 lum, cicutam et circum salicta herbam altam u<(l>vamque: 

 eam substernito ovibus bubusque, frondem putidam. partem 25 

 de nucleis succernito et in lacum coicito, eo aquam ad- 

 dito, permisceto rutro bene: inde lutum circum oleas ab- 

 laqueatas addito, nucleos conbustos item addito. viti<s> si 3 

 macra erit, sarmenta sua concidito minute et ibidem ina- 

 rato aut infodito. 30 



1 uiciam Ab uitiam Vc || 2 Cf. Plin. 18, 164 || 6 del. Pont. 

 ex Plin. 18, 164 || 10 R. XLI Que segetem stercorent | sterco- 

 rent c stercorant Vahf (cf. 16; 21) || 11 ortum apogr. hortum V || 

 13 add. v | Cf. c. 93; Plin. 17, 263 || 16 R. XLII Quae mala in 

 segete sint | Cf. c. 5,6; 34 | tractes Vicf. tracies || 17 quod sal- 

 sum (qb' salsum Pol. quod salsum apogr. et Vict.) \ Cf. Plin. 

 17, 56 II 19 exurunt Plin. 17, 56 || 21 uicia apogr. uitia V || 23 se- 

 gete ex Plin. 17, 55 Gesner, Keil |j 23. 24 ebulum cicutam 

 (ebulum et cicutam V ebulum cicutam apogr. et Vict.) || 24 sa- 

 licta ex Plin. Vict. saucta | add. A 1 et Vict. ex Plin. \\ 28 add. 

 cod. Med. m vinea Plin. 



Cato De agri cultura ed. Qoetz 4 



