58 Catonis 



altero piaculo eodem modo facito, hoc amplius dicito: 



operis faciundi causa'. dum opus, cotidie per partes facito. 



si intermiseris aut feriae publicae aut familiares inter- 



cesserint, altero piaculo facito. 



CXLI] Agrum lustrare sic oportet. impera suovitaurilia 



6 circumagi: 'cum divis volentibus quodque bene eveniat, 



mando tibi, Mani, uti illace suovitaurilia fundum agrum 



terramque meam quota ex parte sive circumagi sive cir- 



2 cumferenda censeas, uti cures lustrare'. Ianum Iovemque 

 10 vino praefamino, sic dicito: r Mars pater, te precor quaeso- 



que uti sies volens propitius mihi domo familiaeque no- 

 strae, quoius rei ergo agrum terram fundumque meum suo- 

 vitaurilia circumagi iussi, uti tu morbos visos invisosque, 

 viduertatem vastitudinemque, calamitates intemperiasque 

 15 prohibessis defendas averruncesque; utique tu fruges, fru- 

 menta, vineta virgultaque grandire beneque evenire siris, 



3 pastores pecuaque salva servassis duisque bonam saiutem 

 valetudinemque mihi domo familiaeque nostrae: harumce 

 rerum ergo, fundi terrae agrique mei lustrandi lustrique 



20 taciendi ergo, sicuti dixi, macte hisce suovitaurilibus lacten- 

 tibus inmolandis esto: Mars pater, eiusdem rei ergo macte 



4 hisce suovitaurilibus lactentibus esto'. item [esto item] 

 cultro facito struem et fertum uti adsiet, inde obmoveto. 

 ubi porcum inmolabis, agnum vitulumque, sic oportet: 



25 'eiusque rei ergo macte suovitaurilibus inmolandis esto\ 

 + nominare vetat Martem neque agnum vitulumque. si 

 minus in omnis litabit, sic verba concipito: r Mars pater, 

 siquid tibi in illisce suovitaurilibus l<(act>entibus neque 

 satisfactum est, te hisce suovitaurilibus piaculo'. si <in> uno 



30 duobusve dubitabit, sic verba concipito: r Mars pater, quod 



tibi illoc porco neque satisfactum est, te hoc porco piaculo\ 



CXLII] Vilici officia quae sunt, quae dominus praecepit, ea 



5 R. CL loco inscriptionis vacuo relicto | imperas uouitauri- 

 lia jl 7 mani apogr. inani V | uti illa es uoui taurilia et in 

 margine uti illace suouitaurilia Pol. || 8 circumagi <iubes/ Keil || 

 10 uino apogr. uiuo V || 13 tu morbos Iuc. tum orbos || 18 ha- 

 runce || 22 del. Iuc. 26 f add. Keil j| 28 tibi in (in om. V add. 

 apogr.) illisces uouitaurilibus lentibus (ubi lactentibus v) || 

 29 add. Keil || 30 dubitabit Keil dubitauit || 31 illoc Meurs. 

 illuc || 32 R. CLI Vilici officia | Cf. c. 5 \ dominus A m do- 

 mino | praecepit ed. Commelini praeceps 



