De agri cultura c. 144—146 61 



erit, pro eo resolvito, aut deducetur. oleum ne tangito 2 

 utendi causa neque furandi causa, nisi quod custos dederit 

 aut dominus. si sumpserit, in singulas sumptiones-ss. n. xl 

 deducentur neque debebitur. factores, qui oleum fecerint, 

 omnes iuranto aut ad dominum aut ad custodem sese de 5 

 fundo L. Man[i]li[i] neque alium quemquam suo dolo malo 

 oleum neque oleam subripuisse. qui eorum non ita iura- 3 

 verit, quae eius pars erit, omne deducetur neque debebi- 

 tur. socium nequem habeto, nisi quem dominus iusserit 

 aut custos. siquid redemptoris opera domino damni datum 10 

 erit, viri boni arbitratu deducetur. si vir<i)de[m] oleum 

 opus siet, facito. accedet oleum et sale suae usioni quod 

 satis siet, vasarium vict. u. 



Oleam pendentem hac lege venire oportet. olea [CXLVI 

 pendens in fundo Venafro venibit. qui oleam emerit, am- 15 

 plius quam quanti emerit omnis pecuniae centesima acce- 

 det, praeconium praesens -ss-. l et oleum: romanici p. oo d, 



viridis p. CC, oleae caducae m l, strictivae m x, modio 

 oleario mensum dato, unguinis p. x. ponderibus modiisque 

 domini dato f iri pri primae cotulas duas. dies argento 2 

 ex K. Nov. mensum x oleae legendae faciendae quae lo- 21 

 cata est, et si emptor locarit, Idibus solvito. recte haec 

 dari fierique satisque dari domino, aut cui iusserit, pro- 

 mittito satisque dato arbitratu domini. donicum solutum 

 erit aut ita satis datum erit, quae in fundo inlata erunt, 25 

 pigneri sunto: nequid eorum de fundo deportato: siquid 

 deportaverit, domini esto. vasa torcula, funes, scalas, tra- 3 

 petos, siquid et aliut datum erit, salva recte reddito, nisi 

 quae vetustate fracta erunt. si non reddet, aequom solvito. 

 si emptor legulis et factoribus, qui illic opus fecerint, non 30 

 solverit, cui dari oportebit, si dominus volet, solvat. emptor 

 domino debeto et id satis dato, proque ea re ita uti s. s. E 

 item pignori sunto. 



1 erunt Keil: immo olea subaudiendum || 6 Manlii v j| 11 uiride v 

 virde Jordan \\ 14 R. CLV Lex oleae pendentis || 17 olei Keil 

 20 signum corruptelae add. post alios Keil. frugis primae Hau- 

 ler p. 26 || 23 cui iusserit optima apogr. cui ius erit Pol. || 

 28 siquit et aliut codex. et siquid aliud luc; cf. Loefstedt 

 'Peregr. Aeth.'' p. 317 



Cato De agri cultura ed. Goetz 6 



