Over een middel tegen de ,,zonnebarsten*' 

 van beukenstammen. 



Tijdschrift der Nederlandsche HeidemaatscHappij, Zwolle, 1ste Jaargang, 1889, 



blz. 114—116. 



Aan lederen wandelaar langs de straatwegen en door de bosschen in Gelder- 

 land is het bekend, dat de schors van beukeboomen, aan de zuidzijde der stam- 

 men, vooral nabij den grond, zeer vaak onderhevig is aan openscheuren, gevolgd 

 door afsterven. Men merkt het verschijnsel in het bijzonder op, op die plaatsen, 

 waar weinig luchtbeweging is, bijv. door de nabijheid van beschuttend boschgewas, 

 dat echter te ver af staat om de stammen te beschaduwen. Hooger in de boomen, 

 waar de kroon de zonnestralen verhindert op de schors te schijnen, splijt deze nim- 

 mer open, en dit geschiedt evenmin in de dichte bestanden, waar de boomen elkander 

 onderling beschermen. Dat de scheuren v^ooral aan den rand van de straatwegen en 

 de breedere boschpaden zoo veelvuldig zijn, moet niet uitsluitend worden toege- 

 schreven aan de directe werking van de invallende stralen, maar tevens aan de 

 warmtestralen, welke door den grond tegen de stammen gereflecteerd worden. 



De zonnebarsten zijn niet alleen nadeelig doordat zij een groot deel van de 

 schors, — dat is het belangrijkst levende gedeelte van den boom — vernietigen, 

 maar eveneens omdat het doode schors- en houtweefsel, dat daardoor ontstaat, 

 een vruchtbare bodem is voor houtbedervende parasitische zwammen, die eenmaal in 

 den boom genesteld, de stammen geheel doorwoekeren en voor timmerhout vol- 

 komen ongeschikt maken. 



Dat de beuk veel meer dan de meeste andere boomen aan de zonnebarsten 

 onderhevig is, hangt samen met de zeer geringe dikte van de beukeschors, die in 

 den loop der jaren, terwijl de stam voortdurend dikker wordt, deze als een vlies van 

 nagenoeg onveranderde dikte en gladde oppervlakte nauwsluitend blijft omspannen. 

 Het levende cambium, waaruit het hout ontstaat, is dientengevolge door een laagje 

 van slechts weinig millimeters van de buitenlucht gescheiden en staat daardoor bloot 

 aan een overmatige en doodelijke verwarming door de niet getemperde zonnestralen. 



Wetende, dat de beuk in den natuurstaat een boom is die bij voorkeur tegen de 

 koele en vochtige berghellingen groeit en steeds door gezelligen wasdom aaneenslui- 

 tende bestanden vormt, worden de laatstgenoemde bijzonderheden wel eenigszins 

 verklaarbaar. Bovendien leert de opmerkzame waarneming van andere boom- 

 soorten dat gladstammige boomen met dunne schors, tot geheel andere soorten be- 

 hporende, even als de beuk bijzonder gevoelig zijn voor de werking der zonnestralen. 

 Ik wil bijv. wijzen op den gewonen eschdoorn {Acer Pseudoplatanus). 



Toen ik mij de vraag stelde, welk middel tegen de zonnebarsten wel zou kunnen 



— 59 — 



