79 



laat zich bij benadering de in het leidingwater opgeloste zuurstof kwantitatief 

 bepalen (3 a 4 cm3 per liter). 



Waterstof-superoxyd wordt door de meeste cellen in water en vrije zuurstof ge- 

 splitst; zoo ook door de lichtbacteriën. Mengt men een bacteriënkultuur met een drop- 

 pel waterstof-superoxyd, dan zal de vrijkomende zuurstof langdurig het lichten on- 

 derhouden. De proef wordt het best uitgevoerd door in twee lange naast elkander 

 geplaatste glasbuizen al of niet met waterstof-superoxyd gemengde lichtvloeistof op 

 te zuigen. De buis met het waterstof-superoxyd licht nog langen tijd voort nadat de 

 andere door zuurstofgebrek reeds duister is geworden. 



De warmte is, evenals op alle andere levens verschijnselen, van diepingrijpenden 

 invloed op de lichtfunctie. Vooreerst laat zich door eenvoudige proeven aantoonen, 

 dat het licht-optimum bij een uit de tropen afkomstige lichtbacterie bij omstreeks 

 28° C. bij onze inheemsche soorten, bij ca. 17° C. ligt. Verder blijkt dat ook het tem- 

 peratuur- maximum, dat wil zeggen de hoogste temperatuur, waarbij het lichten nog 

 mogelijk is, van deze twee groepen tamelijk ver uiteen ligt. Zoo wordt van twee rea- 

 geerbuizen, waarvan de eene de inlandsche, de andere de tropische lichtbacterie be- 

 vat, en die in een bekerglas met water van omstreeks 37° C. rond drijven, de buis 

 met de inlandsche soort na eenige minuten donker, terwijl het lichten van de tropische 

 doorgaat. Deze proefneming schijnt te bewijzen, dat de photophoren der twee ge- 

 noemde bacteriënsoorten verschillend moeten zijn. 



Afkoeling is in staat de lichtfunctie te verzwakken, maar zelfs bij het vriespunt 

 verdwijnt het licht niet geheel; hierop berust de proef om in een koud makend meng- 

 sel een met lichtvloeistof gevulde reageerbuis te doen bevriezen. De gevormde ijs- 

 staaf blijft dan, al is het ook zwak, voortlichten. 



Voor den invloed van zuren en alkaliën is de levende stof in 't algemeen uiterst 

 gevoelig; zoo dus ook de photophoren. Voegt men aan een in een hoog standglas 

 gebrachte lichtkultuur zooveel zuur toe, dat het lichten ophoudt, dan keert, door 

 het zuur juist met alkali te neutraliseeren, de lichtkracht weder terug. Omgekeerd 

 zal een, door alkali juist duister gemaakte lichtvloeistof, door toevoeging der aequi- 

 valente hoeveelheid zuur weder lichtend worden. Ook zal bij menging' van door zuur 

 en alkali donker gemaakte licht vloeistof f en het licht terugkeeren. 



Concentratieverschillen zijn van grooten invloed op de lichtkracht. Brengt 

 men in 100 cm3 lichtvloeistof 30 'gr. keukenzout, dan wordt de vloeistof plotseling 

 duister. Verdunt men nu met 900 cm3 leidingwater, zoodat een vloeistof ontstaat 

 van ca. 3% keukenzoutgehalte, dan keert de lichtkracht geheel onverzwakt terug. 



Deze proeven en eenige andere, welke niet konden genomen worden wegens 

 den begrensden tijd, zijn alle zeer eenvoudig en schijnen belangrijk genoeg om niet 

 alleen tot de Bacteriologische Laboratoriën beperkt te blijven, maar ook in die La- 

 boratoriën en colleges, waar de andere onderdeden van de biologische wetenschap- 

 pen gedoceerd worden, in het onderwij sprogram te worden opgenomen. 



