81 



digen naam T. monococcum benoemd door Dodonaeus in 1566, welke naam 

 later door Linnaeus is overgenomen. De verschillen tusschen de in verschillende 

 streken gekultiveerde vormen zijn niet groot. Bij het „dubbele éénkoorn" is de korrel 



vorm wel is waar somtijds belangrijk verschillend van 

 dien van het enkele, maar dit moet dan toegeschreven 

 worden aan den mechanischen druk, die de twee in 

 elk bloempakje tot ontwikkeling komende korrels op 

 elkander uitoefenen, welke druk bij het „enkele één- 

 koorn" ontbreekt en meestal, tengevolge van het tot 

 ontwikkeling komen van slechts één korrel, eveneens 

 ontbreekt bij het „dubbele éénkoorn". Dat de kul- 

 tuurvormen, die tegenwoordig nog slechts in enkele 

 Balkanlanden gevonden worden en ook daar, als van 

 minder waarde, meer en meer beginnen te verdwijnen, 

 werkelijk afstammen van het wilde éénkoorn, is nooit 

 door een botanist betwijfeld. 



Aan den anderen kant was men tot de slotsom 

 gekomen, dat de zes andere bovengenoemde soorten 

 nauw met elkander moeten samenhangen en dat 

 daarvan T. dicoccum, de emmer of het tweekoorn, 

 ongetwijfeld de meest primitieve, dat is door de kui- 

 tuur de minst veranderde vorm moet wezen en waar- 

 schijnlijk moeten al de overige daaruit in den loop der 

 tijden ontstaan zijn. Ook was het gelukt vruchtbare 

 bastaarden waar te nemen tusschen T. dicoccum en 

 T. vulgare, wat zeker ten gunste der hypothese spreekt. 

 Daarbij kan aangenomen worden, dat T. durum en T. 

 spelta als de uit T. dicoccum direkt voortgekomen 

 variëteiten moeten worden opgevat, terwijl dan later uit de spelt de gewone tarwe, 

 uit T. durum T. turgidum zou zijn voortgekomen. De oorsprong van T. polonicum 

 bleef in het duister. 



De kans dat T. dicoccum nog in het wild zou kunnen worden aangetroffen 

 werd als zeer gering beschouwd, en wellicht zou die vondst ook thans nog niet ge- 

 daan zijn indien niet een merkwaardige loop van omstandigheden daartoe aan- 

 leiding had gegeven. Deze bestond in het volgende. 



In 1885 verscheen te Bonn het „Handbuch des Getreidebaues" van Fr. K ö r- 

 n i c k e, wijlen hoogleeraar aldaar. Bij de voorbereiding tot het schrijven van dit 

 werk had Körnicke in 1873 Weenen bezocht en in een herbarium van het Na- 

 tionalmuseum, verscholen in een gedroogde pol van de wilde gerst {Hordeum spon- 

 taneum), een aar gevonden, die bij nader onderzoek bleek een tarweaar te zijn en 

 te behooren tot een nog niet bekende variëteit. De wilde gerstplant zelve was in 

 1855 verzameld door Kotschy op den Noord- Westkant van den berg Hermon 

 in Palestina op 1300 m hoogte boven den zeespiegel, terwijl de wilde tarweplant, 

 die er naast moet hebben gestaan, blijkbaar door Kotschy niet was opgemerkt. 

 Intusschen vergat Körnicke zijn ontdekking geheel en gaf in 1885 met 

 W e r n e r zijn handboek uit ook zonder er toen om te denken, zoodat hij er blijk- 

 M. W. Beijerinck, Verzamelde Geschriften; Zesde Deel. 6 



Fig. 2. 



T. dicoccum dicoccoides 



met behaard kaf. 



