168 



variegata, ein bunter Mikrobe", een verhandeling waarvan de titel reeds wijst op het 

 merkwaardige van den inhoud. In dit laatste geval hieldt Gij U bezig met groene 

 organismen en dit geeft mij aanleiding nog te wijzen op Uw groote verdiensten, wat de 

 studie der lagere wieren betreft. 



Tot voor korten tijd was een studie der mikroskopisch kleine wieren niet wel moge- 

 lijk, zoodra men hun eigenschappen wilde onderzoeken geheel onafhankelijk van an- 

 dere levende wezens. Immers het was niet mogelijk ze in reinkultuur te kweeken; 

 niet alleen wist men weinig of niets van hun physiologische eigenschappen, maar zelfs 

 hun ontwikkelingsgeschiedenis was niet voldoende bekend en tal van duistere punten 

 moesten hier opgehelderd worden. Gij hebt het eerst de mogelijkheid aangetoond van 

 kuituur van groene mikroben op soortgelijke voedingsbodems als de niet groene, 

 eerst van Chlorella vulgaris, later van Pleurococcus vulgaris en andere, zelfs van 

 Diatomeae. Schijnbaar kleine onderzoekingen, maar die den grondslag vormen voor 

 een omwenteling in de studie der lagere Algen, die thans op dezelfde wijze aangevat 

 wordt als met Bacteriën een 25-tal jaren geleden het geval is geweest. 



Zooals ik zooeven al zeide, was het niet mijn doel hier een opsomming te geven van 

 al uw onderzoekingen; ik heb slechts op enkele van de meest belangrijke een oogen- 

 blik het licht doen vallen, maar ik ga er andere van veel beteekenis voorbij, b.v. die 

 over azijngist, over zwavelwaterstofvorming en over het geslacht Aërobacter, over 

 de oorzaak der mozaiekziekte van de tabak en nog zooveel meer. Trouwens het is 

 uilen naar Athene dragen, wanneer ik er hier op deze plaats over spreek, immers de 

 meeste van Uw vele onderzoekingen zijn het eerst in de werken van deze Akademie 

 gepubliceerd, vele na een mondelinge voordracht er over. Juist de algemeene beteeke- 

 nis uwer proefnemingen maakte, dat Gij hier steeds een zeer aandachtig gehoor hadt. 



Wij verheugen ons er over, dat het een Nederlander is, aan wie de Nederlandsche 

 LEEUWENHOEK-medaille ditmaal gegeven wordt, terwijl bij vorige gelegenheden aan 

 vreemdelingen die eer te beurt viel. Nog één verschil is er; toen waren het, zooals 

 meestal het geval is bij dergelijke eerbewijzen, mannen, die hun levenstaak vervuld 

 hadden, van wie niet veel meer op wetenschappelijk gebied verwacht kon worden. Gij 

 bevindt U in de kracht van Uw leven. Uw wetenschappelijke productiviteit is veeleer 

 stijgende dan afnemende en wij mogen dan ook wel de hoop uitspreken, dat nog veel 

 belangrijke ontdekkingen op mikrobiologisch gebied door U gedaan zullen worden. 

 Wanneer het mij vergund is daarbij een wensch te uiten, dan weet ik, dat velen 

 met mij gaarne eens een samenvatting van Uwe hand zouden zien van Uw denkbeel- 

 den over de biologie der mikro-organismen. Er ligt in Uw verschillende verhandelingen 

 zulk een schat van oorspronkelijke denkbeelden en bijzondere opvattingen dikwijls 

 in enkele zinnen begraven, dat een dergelijke samenvatting zeker met spanning 

 tegemoet zou worden gezien. Er zou ook uit blijken, hoeveel van de tegenwoordige 

 voorstellingen op mikrobiologisch gebied wij eigenlijk aan U te danken hebben; dit 

 is veel meer, dan menigeen weet, die slechts oppervlakkig van Uw werk kennis ge- 

 nomen heeft. Ook daardoor zal Uw naam steeds genoemd worden onder de Neder- 

 landers, die belangrijk bijgedragen hebben tot vermeerdering van onze kennis op 

 natuurhistorisch gebied, waardoor Gij de waardige nakomeling zijt van een Ingen- 

 jiousz, een Swammerdam, een Leeuwenhoek. 



De Voorzitter dankt den Heer Went voor het uitgebrachte verslag en overhandigt 

 de gouden medaille aan den Heer Beijerinck, waarna deze, het woord verkregen 

 hebbende, het volgende zegt: 



Mijnheer de Voorzitter, Mijnheer Went! 



Ontvangt mijn dank voor Uwe hartelijke woorden, die zoo ondubbelzinnig bewijzen, 

 dat de richting, waarin ik de Mikrobiologie beoefen, de sympathie wegdraagt van 

 de beste beoordeelaars. 



Die richting is kort te omschrijven als het onderzoek van de Oekologie der mikroben, 

 dat is van het verband tusschen bepaalde levensvoorwaarden en bepaalde levens- 

 vormen die daaraan beantwoorden. Daar het mijn overtuiging is, dat deze bij den 

 tegenwoordigen stand der wetenschap de meest noodzakelijke en meest vruchtbare 

 richting is om orde te brengen in onze kennis aangaande dat deel van het natuurlijke 

 stelsel, dat de laagste grens omvat van de organische wereld, en dat ons aanhoudend 

 het groote vraagstuk naar den oorsprong van het leven zelve in scherpe trekken 

 voor oogen stelt, is het mij tot groote voldoening, dat de Akademie blijkbaar de be- 

 oefening daarvan in den beoefenaar wil bekronen. 



In experimenteelen zin geeft de oekologische opvatting der Mikrobiologie, in twee 

 elkander aanvullende richtingen aanleiding tot een eindeloos getal van proeven, 

 namelijk eenerzijds tot het opsporen van de levensvoorwaarden van reeds door een 

 of andere omstandigheid of door het toeval bekend geworden mikroben, en anderzijds 

 tot de ontdekking van levende wezens, welke bij vooraf vastgestelde levensvoor- 

 waarden verschijnen, hetzij omdat zij alleen daarbij kunnen bestaan, of omdat juist 



