179 



laten van het insekt, en voor nog veel meer, wordt zorggedragen ? Ziehier een gebied, 

 rijk aan raadselen, telkens aanleiding gevend tot het belichten van algemeen-bio- 

 logische problemen. Een gebied waardig aan een Beijerinck, die ook door zijn gal- 

 studiën als een onzer beste natuuronderzoekers mag genoemd worden. 



Geenszins zijn die studiën het eenige, wat Beijerinck op botanisch gebied verricht 

 heeft, maar ik mag thans niet langer voor wetenschappelijk werk Uw aandacht 

 vragen. Een kort woord nog over Beijerinck als docent en als leermeester. 



Al is het thans reeds 36 jaren geleden, sedert Beijerinck als docent voor de 

 botanie aan de Wageningsche Hoogere Landbouwschool werkzaam was, men ont- 

 moet nog vaak personen, die met groot enthousiasme over zijn onderwijs aldaar 

 spreken. Wie het voorrecht heeft gehad, zijn colleges te volgen aan de Polytechnische 

 School, waaraan hij sedert 1895 vast is verbonden, — na daar reeds vroeger als pri- 

 vaat-docent voordrachten van plantkundigen aard, met de nijverheid in verband 

 staande, te hebben gegeven — hij zal met niet minder warmte dat onderwijs roemen. 



Toegelicht met schitterende experimenten, uitmuntende door eenvoud en over- 

 zichtelijkheid, in een heldere voordracht, waarbij ieder woord van de groote liefde 

 voor het gedoceerde vak sprak, verklaard met nieuw geteekende, smaakvolle college- 

 platen, werden de belangrijkste onderwerpen van het nog steeds zich ontwikkelend 

 leervak besproken. Welk een bekoring ging voor de jeugdige toehoorders van zulk 

 een schittering van geest uit, hoe wist Beijerinck de liefde voor de levende natuur 

 bij ons te wekken en hoe verstond hij het ons de lastigste problemen te verduidelijken. 

 Gij, Beijerinck, had U trouwens een bijzonder dialekt eigen gemaakt, om ons toch 

 maar goed bij te brengen, dat de zaken, waarover Gij sprak, zulke waren, die wij 

 dagelijks om ons heen zagen en van den meest huishoudelijken aard. Het heugt mij 

 nog als de dag van gisteren, al is het 22 jaar geleden, hoe Gij op het eerste college, 

 dat ik van U bijwoonde. Uw toehoorders aanraadde, te nemen : een likkie flap uit de 

 sloot en dat te smeren in een kolfie en hoe Gij hun dan voorspelde dat, wat zij zouden 

 zien was : nies, heelemaal nies. 



Wie, zooals ik, het geluk had, vele jaren Uw assistent te zijn en wien een blik 

 gegund is geweest in de geheimen van de heksenkeuken, waarin de bereiding der 

 terecht met zooveel graagte door de wetenschappelijke wereld ontvangen spijzen 

 plaats vond, hij moet zich bedwingen, om niet in beschouwingen te treden over de 

 wijze, waarop Uwe ontdekkingen tot stand kwamen, beschouwingen, die de wissel- 

 werking van geniale invallen, onvermoeiden speurzin, scherp combinatievermogen, 

 hartstochtelij ken aandrang voor het oplossen van eenmaal gestelde problemen, 

 zouden moeten omvatten. 



Maar laat ik er mij voor wachten, mijn toehoorders nogmaals met wetenschappe- 

 lijke vraagstukken te vermoeien. Er zouden uit die jaren, waarin de aandacht der 

 wetenschappelijke wereld buiten onze grenzen steeds meer op Beijerinck's werken 

 werd gevestigd, waarin van heinde en verre — uit Moskou, uit Ascension in Para- 

 guay, uit Bergen in Noorwegen, uit Tokyo in Japan — de leergierigen naar Delft 

 reisden, om zich onder Uw leiding te stellen, nog heel wat herinneringen zijn op te 

 halen. Vaak ook van humoristischen aard. Want zulke vogels van diverse pluimage 

 voegden zich wel eens lastig naar Uw strenge regels bij het dagelij ksche werk. Ligt er 

 geen humor verscholen in Uw gebod aan een Weenschen hoogleeraar, die met een 

 witte laboratoriumjas aankwam, om die ,,Schmierjacke" uit te laten, waarna dan 

 de opdracht aan den assistent werd gegeven, om dien hoogleeraar nu ook te zeggen, 

 verder zijn kraakschoenen thuis te laten? 



Uw assistent werd Uw collega, het contact losser, de samenkomsten zeldzamer. 

 Maar wanneer zich onze wegen kruisten, bleek Uw warme vriendschap, die ik met 

 groote dankbaarheid heb te gedenken. Hoe vonden trouwens allen, die Uw belang- 

 stelüng genoten, in U een bron van verfrissching voor hun geest, hoe genoten zij van 

 Uw veelzijdig, oorspronkelijk intellect. Al ontvloodt Gij doorgaans het gezelschap- 

 pelijke leven. Uw komst daar was een feest. Hoe wist gij dan allen door het verde- 

 digen van paradoxale stellingen in Uw ban te voeren. 



Hooggeschatte jubilaris! Uw feestredenaar heeft zijn taak volbracht. Hij is er zich 

 van bewust, dat hij de velerlei facetten van Uw geest slechts ontoereikend deed 

 spiegelen, toen hij U schetste als bacterioloog, enzymoloog, phytopatoloog, botanicus, 

 zoöloog, docent, leermeester en vriend. Aan een meer deskundige is het toevertrouwd, 

 weldra nog eenander kristalvlak van dezen edelsteen te doen schitteren. 



Laat mij U thans als slotwoord nog verzekeren, hoe noode Uw Delftsche vrienden 

 en vereerders U van hier zien vertrekken. Zij troosten zich met de overtuiging, dat 

 Gij nog steeds met onverflauwde toewijding Uw studiën vervolgt en dat de weten- 

 schap U mag behouden. In een natuur, die rijker gezegend is dan de Delftsche oni- 

 geving zullen nieuwe vragen Uw aandacht boeien. Wij zullen ons gelukkig achten, als 

 Gij ons toestaat, ons zoo nu en dan te warmen aan het jeugdig vuur, dat nog immer in 

 U brandt. 



