185 



dankbaar genoeg zijn voor zijn initiatief en voor de uitnemende wijze, waarop hij 

 zijn werk heeft ten uitvoer gebracht. De reproductie op kleine schaal, die hier aan- 

 wezig is, geeft uiteraard slechts een onvolkomen indruk van de plaquette, die thans 

 is bevestigd in het voorportaal van het Laboratorium voor Microbiologie dezer 

 Hoogeschool, dat in 1897 naar de aanwijzingen van Beijerixck is gebouwd en waarin 

 zoo menige schitterende ontdekking op bacteriologisch en algemeen biologisch 

 terrein werd gedaan. Voor de geschiedenis der bacteriologie en der wetenschap in het 

 algemeen is dit gebouw een gewijde plek en de beeltenis van den man, aan wien wij 

 dit danken, behoort daar geplaatst en in die omgeving gezien te worden. 



Wie Uwer aanstonds ter plaatse deze uitstekend getroffen beeltenis aanschouwt — 

 een beeltenis, die ook de volle waardeering van den jubilaris van heden verwierf — 

 zal niet getroffen woorden door de hooge intelligentie, het scherpe waarnemingsver- 

 mogen, de rustige beschouwingswijze en den kritischen zin, die uit dezen expressieven 

 kop tot ons spreken ? Voorwaar, een schitterend pendant voor de beeltenis, die op 

 geen honderd meter van hier tegen het tuinhek van het aangrenzend gebouw is aan- 

 gebracht, van den, ook door Beijerinck zoo hoog vereerden, voorganger: van Antoni 

 VAN Leeuwenhoek! Wel is het een dier merkwaardige spelingen van het toeval te 

 noemen, waarvan de geschiedenis verschillende voorbeelden kent, dat twee cory- 

 pheeën op hetzelfde terrein der natuurwetenschappen, met een tusschenruimte van 

 300 jaren, in hetzelfde stadje hun groote vondsten deden — zij 't ook, dat hun werk- 

 wijze, hun geaardheid en hun levensgang in vele opzichten uiteenloopen. 



En welke herinneringen roept dit beeld van Beijerinck niet op bij hen, die hem 

 persoonlijk kennen en onder zijn zoo sterk-stimuleerenden invloed de biologie leerden 

 beoefenen ? Wie van hen denkt niet bij het zien van deze geestrijke beeltenis aan den 

 altijd springenden bron van vernuft, aan den onvermoeiden uitlegger van gecompli- 

 ceerde verschijnselen en aan den onovertroffen vertolker van de denkbeelden, die 

 de contemplatie der natuur bij hem opwekte ? Wie van hen voelt niet het verlangen 

 terugkeeren naar den sterken prikkel, die van zijn kritiek uitging, naar den caleido- 

 skoop van verrassende gezichtspunten, die Beijerinck door zijn zoo veel omvattende 

 kennis der natuur ons wist voor te too veren ? Wie verlangt niet terug naar het mede- 

 maken van de koene gedachtesprongen, die de voor indrukken zoo vatbare geest 

 tentoonspreidde, want lag niet voor ons leerlingen een groote bekoring in de emotio- 

 naliteit van dit helder en logisch verstand en is daarin ook niet een der oorzaken aan 

 te wijzen, waaruit wij Beijerinck's liefde voor de natuur en zijn fraaiste weten- 

 schappelijke vondsten hebben te verklaren? 



Zoo zullen wij ouderen dit beeld bezien met de piëteit van dankbare leerlingen 

 voor een beminden leermeester of met de warme gevoelens, die men gevoelt voor een 

 mensch, die men met trots tot zijn vrienden rekent. 



Voor de jongeren, die Beijerinck niet persoonlijk kenden, moge het feit, dat wij 

 vereerders en vrienden van Beijerinck ons geroepen voelden, den dag van heden 

 voor het nageslacht vast te leggen, een aansporing zijn tot kennisnemen van zijn 

 werk en tot navolging van zijn voorbeeld. En zoo zou dan ook het woord dat van 

 Volt AI RE w^erd gesproken, als onderschrift passen voor het beeld van den man, dien 

 wij eeren: 



,,Qui que tu sois, voici ton maitre. 

 Il l'est, Ie deviant ou Ie doit être". 



Mijnheer de Voorzitter van het College van Curatoren. 



Het Comité, dat zich in 1921 tot huldiging van Beijerinck op zijn zeventigsten 

 verjaardag vormde, beschouwde het als een onmisbare aanvulling van de toenmaals 

 met vreugde volbrachte taak, om heden het gouden doctorsfeest van onzen vereerden 

 leermeester te herdenken. Dat Comité werd destijds gepresideerd door een der oudste 

 vrienden van den jubilaris. Prof. Hoogewerff, die mij met het oog op zijn leeftijd 

 verzocht heeft, thans zijn functie waar te nemen. Sta mij toe U, uit naam van het 

 Comité, oprechten dank uit te spreken voor Uw bereidheid om de plaquette te aan- 

 vaarden en haar te doen aanbrengen op de plaats, die haar toekomt. Wij hebben er 

 trouwens niet aan getwijfeld, of Uw College, dat in zoo hooge mate deelt in het wel 

 en wee onzer Hoogeschool, zou ook in deze met ons medeleven. 



De reproductie op verkleinde schaal, die hier is opgesteld, moge Uw College een 

 plaats geven tusschen de beeltenissen van curatoren en docenten op het Hoofdgebouw- 

 onzer Hoogeschool. Aan hen, die het Laboratorium voor Microbiologie aan de 

 Nieuwe Laan slechts zelden betreden, zal het welkom zijn, ook elders de beeltenis 

 te vinden van den vereerden docent, die er zooveel toe heeft bijgedragen, dat de 

 naam onzer Hoogeschool met roem over de wereld werd verspreid. 



Ik mag hier dan voorts vermelden, hoe een tweede e.xemplaar van deze reproductie 

 bestemd is geworden voor 't Microbiologisch Laboratorium der Landbouw-Hooge- 

 school te Wageningen. Ons Comité meende daarmee niet alleen de herinnering te 

 moeten levendig houden aan de jaren, waarin Beijerinck aan de toenmalige Hoogere 



