"SAOR MHARSANTACHD" 



NO 



MARSANTACHD DHAOR, 



AGUS MAR A BHUINEAS I RI STAID NA 'N CROITEIREAN. 



1 



Tha ceist shonraichte a togail aire Rioghachd Bhreatuinn bho chionn corr agus da 

 bhliadhna a nis, agus tha e robh fheumail gu rannsaicheadh Croiteirean a mach air a son 

 fhein, brigh agus suim na ceiste so. Air an aobhar sin bheir mi oidhirp-mar Chroitier 

 aig a bheil co-fhaireachadh ri bhursuidheachadh air beagan phoingean a chuir f'ar comhair 

 anns a chainnt mhathaireal, gu bhi soilleireachadh dhuibh nadur na ceiste cudthromaich 

 so, agus mar a bhuineas i ri staid nan Croiteirean. 



Mar a tha fhios agaidh a cheana, tha mi creidsinn, thog Mr Chamberlain ceist 

 " Gu'm biodh e feumail agus buanachdail do rioghachd bhreatuinn cìs (duty) 

 a chuir air gach gne badhàir a'thig thugainn bho dhuthchanan cein." 

 Dh'aobharaich so deasbaireachd agus comhstri mhor anns an rioghachd, bho na h-ard 

 luchd riaghlaidh gus na daoine 's bochda fo'n chrun, agus a nis 'nuair tha àm taghaidh 

 fear-ionaid parlamaid a dluthachadh oirbh thà mi smaointeachadh gur e iarrtus mo luchd 

 duthcha gu'm biodh iad a tuigsinn- na'ceiste dh'ainmaich mi air a son fhein, chum gu 

 faiceadh iad an dleasdanas ann a " vdtàdh " air son a neach a tha cuir an aghaidh Mhr 

 Chamberlain agus a bhuidheann a tha 'g aontachadh leis, no le Mr Balfour priomh cheann 

 na buidheann, a tha a dh'aon bheachd ris a reir coltais. Uime jlin tha dochas agam gu'm 

 bilim mineachadh a leanas a soilleireachadh dhuibh ar dleasdanas an coimhcheangal ris 

 a chuis so. 



Tha argamaidean lionmhor air an toirt seachad air taobh agus an aghaidh na ceiste 

 so, le daoine foghluimte na rioghachd, ach cha'n 'eil uine agam air an cur f'ar comhair, 

 gidheadh gheibh sibh brigh na chaidh a radha anns na leanas. Co dhiu, cha 'n e 

 argamaidean dhaoine aig nach 'eil fios no faireachadh air staid dhaoine bochda a bhios 

 buanachdail dhuibhse, gu bhi tuigsinn mar a bhuineas a cheist so ri bhur cor anns a 

 Ghaidhealtachd. Air an aobhar sin, mar neach a chaidh àrach na 'r measg, bheir mi 

 oidhirp air a leigeil ris dhuibh ann am beagan fhacal, mar a bhuineas a cheist so ribhse. 



Gu bhi lan thuigsinn suim na ceiste, feumaidh sinn beachdachadh car tiota air 

 suidheachadh na rioghachd tri fichead bliadhna roimhe so. Bha 'san àm sin "Cis" air gach 

 seorsa badhair a bha tighinn thugainn a cearnan iomallach an t-saoghail. Gheibh sinn 

 cunntas ann an eachdraidh, agus ma dh' fhaoidte bho sheann daoine air na laithean gortach 

 duilich a bha 'n ar riogachd 'san latha sin, gu h-araidh anns na bailtean mora. Mar a thae 

 robh fharasda thuigsinn, bha biadh is uile fheumalachd an duine bhochd cho daor 's nach 

 robh e comasach dhoibh a cheannach, air choir is gur h-ann a bha staid thruaghan do- 

 thuigsinneach agus muladach ri faicinn, ann an tir chriosdail. Paisdean a fannachadh 'sa 

 ranaich le acras, 'sgun chomas aig am parantan air biadh a chumail riu. Cis mhallaichte 

 air a h-uile seorsa bidhidh a bha tighinn a tirean cein, air chor 's gu robh e eucomsach do 

 dhaoine bochda an ceann a thogail idir. Thog na cruaidh chàsan so buireas mor am 

 measg an t-sluaigh, agus bha Breatunn ann an cunnart anabarrach gu'n eireadh stri agus 

 mi-riaghailt innte troimh na laghanan cruaidh a bha air a sparradh air daoine bochda, oir 

 is e iadsan a mhain a bha fulang. Shoilleireich staid na rioghachd san am ud do'n luchd 

 riaghlaidh gu feumadh iad nitheigin a dheanamh gu bhi fuasgladh air suidheachadh truagh 



