358 A.. Engler und E. Irmscher. — Saxifragaceae-Saxifraga. 



2 20. Typus polymorphus S. caespitosa L. emend. Engl, et Irmsch. — Ä caespitosa 

 L. Spec. ed. 1. (1753) 404 excl. syn., ed. 2. (1762) 578 excl. syn., Mant. II. (1771) 

 383 emend. Gunn. Fl. norv. II. (1772) 135 excl. syn. Hall, et Seg., t. VII. f. 1 — 4; 

 Hartmann Handbok Skand. Fl. 6 Uppl. (1854) 136, 10 Uppl. (1870) 137, 11 Uppl. 

 (1879) 256; Bak. in Journ. of bot. VIII. (1870) 281 p. p.; Blytt, Norges Fl. III. I87C) 

 909; Blytt jun. Handbog (1906) 409. — Laxe vel dense caespitosa, foliis caulinis in- 

 ferioribus in axillis rarissime gemmas stipitatas producentibus. Folia basalia plerumque 

 longe, rarius breviter petiolata, lamina ambitu obovato-cuneata vel spathulato-cuneata, 

 interdum reniformi, trifida, laciniis integris ± porrectis, aut laciniis lateralibus bifidis 

 vel etiam lacinia media trifida vel triloba, laciniis vel lobulis latiusculis vel angustis, 

 obtusiusculis vel zh acutatis, interdum mucronulatis. Caules usque 3 dm longi vel 

 multo breviores, interdum omnino-abbreviati; folia caulina inferiora 3 — 5-fida, superiora 

 et bracteae linearia. Inflorescentia paniculata vel corymboso-paniculata, raro uniflora, 

 cum pedicellis calycibusque glanduloso-pilosa; sepala ovato-oblonga, obtusiuscula vel 

 acuta; petala quam sepala parum vel 1 J / 2 — 4-plo longiora, obovata vel oblonga, tri- 

 nervia. Capsula ovoideo vel ovoideo-globosa, stilis sepala superantibus coronata, se- 

 mina oblonga, fusiformia, tuberculorum minutorum seriebus instructa. — Fig. 83 — 86. 



Nota. Synonyma a Linnaeo diagnosl valde incompletae Saxifragae caespitosae acMita 

 demonstrant eum praeter plantam arcticam et subarcticam etiam Saxifragam moschatam Wul- 

 fonii speciei suae adnumeravisse. Qua de causa autores regionum alpinarum et pyrenaearum 

 nomen Saxifragae caespitosae non solum varietatibus diversis Saxifragae moschatae Wulf, sed 

 etiam Saxifragae exaratae Vill. attribuerunt. Lege prioritatis autem nomen Saxifraga caespi- 

 tosa L. conservandum est, quamvis melius negligeretur. Saxifragam groenlandieam speciem a 

 Saxifraga caespitosa non diversam esse primus cl. Gunner intellexit neque minus Linnaeus 

 ipse (Mant. II. 383) concessit. Synonyma et distributio diagnosi hujus plantac a Linnaeo 

 addita aequo modo falsa ac Synonyma et distributio suae S. caespitosa. Diagnosis »foliis cau- 

 linis palmato-multifidis sparsis laciniis acutis, caule erectoc plantam Groenlandiae meridionalis 

 et Scandinaviae subarcticae in mentem revocat. Haec planta autem magis quam plantae re- 

 gionum arcticarum Saxifragae caespitosae Linnaei adnumeratae affinis est plantae in montibus 

 Europae mediae atque etiam in insulis britannicis distributae, Saxifragae decipienti Eli rhartii. 

 Nihilo minus hae plantae sub titulo specierum distingui non possunt, subspecies tanturo gregis 

 late distributi non solum paucis notis levibus morphologicis sed etiam physiologice diversae 

 altera climati temperato, altera climati arctico adaptatae sunt. Subspecies S. decipiens Ehrh. 

 miro modo variat, sed etiam hujus varietates nonnullae in districtibus diversis occurrunt, quani- 

 quam formae transitoriae hie et illic observantur. Miro modo varietates Europae occidentalis 

 Saxifragae hypnoidis subspeciei boreali-atlanticae Engl, et Irmsch. accedunt, ut series forma- 

 rum inter Saxifragae hypnoidis subspeciem continentalem (mediterraneam) atque inter Saxi- 

 fragam caespitosam arcticam construi possit. Saxifraga caespitosa arclica est grex circumpo- 

 laris evolutione caulium, numero florum et magnitudine petalorum varians, sed plurimae formae 

 in eodem districtu occurrunt et formae stationibus diversis humidis et siccioribus atque phu 

 minusve frigidis produetae sunt. In America aretica et subaretica autem neque minus in jugis 

 Rocky Mountains plantae occurrunt, quae magnitudine petalorum aut produetione gemmarum 

 stipitatarum magis differunt; has sub titulo subspecierum (Subsp. exaratoides Simmdns et Subsp. 

 subgemmifera Engl, et Irmsch.) distinximus. Etiam Saxifraga magellanica Poir. species valde 

 variabilis in jugis altis Americae meridionalis atque in America antaretieu longe distributa <Sai»- 

 fragae caespitosae valde affinis est itaque formae quaedam hujus speciei cum formis illius con- 

 vergunt, attamen species antiquior gregis Caespitosarutn esse videtur, aequo modo ac >'. wli- 

 nodes Poepp. et S. Pavonii Don, species austro-amoricanae, et & sileniflora Sternb. Americae 

 areticae. 



Dispositio subspecierum typi polymorphi S. caespitosae L. emend. 



A. Caudiculorum folia inferiora in axillis gemmas dor- 



mientes stipitatas haud gerentia. 



a. Petala obovata sepalis t x / 2 — 4-plo longiora. 



ct. Foliorum basalium lamina 3 — 5 — 7 — 11-fida, 



laciniae latiusculae, obtusiusculae aut subacutae, 



interdum hinc inde mucronatae. Folia pilis 



