Ι. - § IO. La sede dell' anima. Hippokrates 97 



l'Ionia, e specialmente quello di Μ i 1 e t ο s , cioè 

 Γ Hellespontos, il Bosphoros thrakico e kimme- 

 rico, il Pontos Euxeinos e la Maiotide ed 

 infine l'Egitto. Invece non sono affatto rammen- 

 tate la Sicilia e la Magna Grecia, regioni con le 

 quali quei di Μ i 1 e t ο s avevano poco a che fare. 

 Caratteristico ancora, per la determinazione del tempo 



κεφαλής μέχρι του διαφράγματος. Πυθαγόρας το μεν 

 ζωτικον περί την καρδίαν, το δε λογικον και νοερον περί 

 την κεφαλήν. Πυθαγόρας, 'Αναξαγόρας, Πλάτων, 

 Ξενοκράτης, Κλεάνθης θύραθεν είςκρίνεσθαι τον 

 νουν. Παρμενίδης και 'Εμπεδοκλής και Δη- 

 μόκριτος ταύτον νουν και ψυχήν, καθ'οΰς ούθέν αν 

 εΐ'η ζωον άλογον κυρίως. 



Un'altra esposizione di varie teorie su questo soggetto, 

 sempre derivata dagli antichi Placita, si ha in Cicero nelle 

 Tusculanae Disput. I, 9. 



Qui non si arresta la varietà delle opinioni in propo- 

 sito. Sebbene Aristoteles non si esprima chiaramente, 

 sembra che egli propenda a porre la sede della ψυχή nel 

 cuore, cosa che ci è confermata più volte da Galenos. Gli 

 S t ο i k i seguivano in massa questa opinione. 



Gli hippokratici invece sostengono che la sede 

 dell' anima è il cervello. Importante è il passo già ricordato 

 del περί Ιερής νούσου dove viene riportata al cervello la 

 causa della malattia sacra (l'epilessia) : 



ΚαΙ ταΰτα πάσχομεν άπο του εγκεφάλου 

 πάντα, δταν ούτος μη ύγιαίνη άλλ' ή θερμότερος τής 

 φύσιος γένηται ή ψυχρότερος ή υγρότερος ή ξηρότερος ή 

 τι άλλο πεπόνθη πάθος παρά την φύσιν δ μή έώθει. καΐ 

 μαινόμεθα μεν υπό ύγρότητος • όκόταν γαρ υγρότερος 

 τής φύσιος εη, ανάγκη κινέεσθαι, κινευμένον δέ μήτε την 

 δψιν άτρεμίζειν μήτε τήν άκοήν, άλλ' άλλοτε άλλο όραν 

 καΐ άκούειν, τήν τε γλώσσαν τοιαύτα διαλέγεσθαι ola αν 

 βλέπη τε καΐ άκούη εκάστοτε, όκόσον δ' αν άτρεμίση 6 

 εγκέφαλος χρόνον, τοσούτον καΐ φρονέει ό άνθρωπος. 

 γίγνεται δέ ή διαφθορή του εγκεφάλου υπό φλέγματος καΐ 

 χολής κ. τ. λ. 



Mieli 



