3° 



vcllogice, exgenere &<iiffcLencia; vcl phyfice , ex materia Sc 

 forma. //. Ens cfi totum, xel pars- Tocum ell vcl perfedlionis, 

 rt Deus:vci liiuihonii.idquc vniucifalc , clTciitiale, vcl intcgra- 

 le. Pars eft fubjciSiua.cnVntialis, vel inccgralis,& hxc (imilaris 

 ve! diffimilaris.///.Enj efifritn, eonnexnm,vel potlerita ; idcjue 

 vcl natura, vel pcrfe<fiionc, vcl loco,vcl cciunc,vcl vircualiter, 

 vcldignitate , vcl cognicionc, vel analogia. IV. Ens eft idem, 

 'jel diuerfitm. Idcm cll talenunicroigenerc tcI fpecic : diuer- 

 fumcll , ([uoddiftinftionis vcl oppofitionisclt capax. Diftin- 

 ftio cfl racionis, vcl rci. Illacll vcl pura.qua: habct fundamcn- 

 tum ;n collationc tcrum, vcl cniincns, c]ua- cll forniaiis , vir- 

 tualis,vclmoda!is. Ha.ccftnumcrira,lppcifica, vel generica:& 

 numerica cll vcl circntialis , vt intcr Pc[rum & Pjulum, vcl 

 peifoualis , vr m !niirta Trinicace. Oppofitio cfl ncgaciua, ea- 

 que contradiL^loria & piiuatiua : vel pofitiua , c3c|ut. difparata, 

 contf aria, & rclatiua. V. Ens eft iUocale, 'vcl locale. VI. Ens efi 

 fermanens, "Jcl fnccejfiuum. 



rj. §jiot dijjcrentii. orinntur cx entis veritafe } Quinque ; 

 hocorduic. /. Ens eft menjhra,ck(^\xt: men(ur.ins & menlurata, 

 matcrialis & foimalis, perfedVionis & quanticatis : -vel menfu- 

 ratttm. 11. Ens efi poJfibile,T)cl impejjibile:&c hoc cll tale fimpli- 

 citei,vcl fecundum quid. ///. Ens cft infrnitnm, idque vel aif u, 

 vel potcntia , caquc cxtcnfionis, vcl inccufionis : tj^/ /»;'«<»;. 

 IV.Ensefi reale, 'vel mtionis. Illud cll pofitiuum, vcl ptiuaci- 

 num : hoc clf figmcntum vcl otiofum, vel technologicum , vc 

 notioncs fecund.c. \'. Ens efi abfiraHum, veleoncretim. Illud 

 eft tale vel tealicer , vt Deus clt cus abltraftilhmum; vel mcn- 

 talitcr, vthominis natura abrtrahitur a Socrace & Placone:hoc 

 eft: idem cjuod compofirum. 



14. iS)uot entis dijferentii oriuntiir ex bonitate .' Scxihoc or- 

 dine. /. hns eft principium^-vel principiathm. Principiuin cft cf- 

 fcntix, fubrillcncia:,coguitionis,Ioci,tepo^is, ordinis,vel digni- 

 tacis. U. Ens eft caufa, Tct caufatnm. Caiifa in gcin;re eft prima 

 vci feciinda, potcncia vcl a<5hi,vniucrfalis vcl particularis, fub- 

 ordinata vcl coordinata, coniuuda vcl fimplex, adiqnata vel 

 inada:quata,tcmota velproxima,principalis , vcl minus piiuci- 

 palis.vcre caufa vel fine oua non:in fpccie ell: cxtcrna,vt cfficiens 

 & finis;vel interna,vt maccria & forma. tj^f ;V?;i eft procreans. 

 conferuans, vel corrumpcns; folicaria, vel locij^f^Lr le , vc! per 

 accidcns.F/»(4 cft pcr fc^vel per accidcs,& ille cll cuitis.vel cui. 

 Pinis cuius ell intcrnus vcl exrcrnus , adarquarus vel inaclae.qua- 

 tus, architeiSonicus vel fuhordinatus, gener.itionis vt:l lei ge- 

 nita;. Materin cft fenfilis,vcl iiitclligibilis& illa pcrmancns vqI 

 tranfienSjCotalis vclpartialis.prima vci fccunda. Fow.» eil lub- 

 ftancialis velaccideutalis,matcrialis vei in matcrialis,tot..'is vel 

 partiaiis,gcner.Tlis vcl fpccialis.C««/'z/K»j cft oidinis vi I primi, 

 vc cfFciftum & finitum;\el lecundi,vc matcriaium & fLimatum. 

 ///. Enseft neccj[ariitm,vel non-i2eceJ[ar!um. Ntr-ft^iriiieft in- 

 complexum leu rei , vel complcxum icu propolitionis ■• & illud 

 eft vcl independens,vt DEvs,vel depeudens;quod pendet ex hy- 

 pothefi alicuius caufx:vt ab cfticiente pendet ncceflitas infallr- 

 bilitatis.lufticicntix, violentix, coaftionis, pra;parationis , me- 

 riti.pijecepci & obligationis:.lfine pcndec ncccffitas indigencia: 

 & cxpcdientia:: i m.iceriancccfficas Phyfica,leu ineuicabilicacis: 

 a forma ncccftitas cxiftentia; & uatuix feu immucabilicacis. 

 Non-nccslTarium cft liberum, vcl concingens. Concingens cft 

 incomplc)Aim,idquc iVi to i^-ix'^'-", '■'"'' ti-' o-^.Hu-lov^aai i<7-Mt,i.c.ra- 

 10, vcplurimilm vel a;qualiccr , vel complcxum IV. Ens eft fub- 

 ieSlum,vel adiuHHum. Ulud in generc el( pcr fc vel per accid^s, 

 proprium vel communc, cotale vclpartiale, primarium vel fe- 

 cundarium, abfolutum vel limitatuui;in fpecieeft rccipicns vel 

 occupans : Hoc in genere cft neceilaiium vel contiugens , fub- 

 (iantiale vcl accidcntale, commune vel proprium,feparabile vel 

 infcparabile, pcrficics vcl deftrucns,remotum »el propinquum, 

 a(firmatiuum vel negatiuum ; in fpecic cft receptu vel occupa- 

 tuin. V. Ens eft figmtm,vclftfnattm Signum cft naturalc vel ar- 

 bitrarium ; meinoraciuuni, demonftraciuum, vcl prognofticon; 

 nudum vel efficar, illud & doccns feu nocificans.hoc obfign.ins 

 velprxbcns. Vl. Ens cft incommuntcahile, vel communicabile. 

 J.?. ^uifnam cft v fte^ tranfcendenlium'! Exanien cuiufque 

 rci per illa. iuftituicur. Sic vcrbi gratia in Deo confidetacur ef- 

 fcirtia, vnitas, vericis, bonicas pcrfc£tio, &c. Deinde hinc pe- 

 tiintur dillinelioncs generalidima:. e. g. intcc aiftum ptimum 

 & fecuiidum.prius natura & tcmpcrc, &c. , 



* '•• Sjtid proponit pars propria Ytietaphyftces?T>cce.Tn pra;di- 

 camenta,(cu diuifionem cncis iu flbftanriam & accidens. 



3.7. gr«W cft fnbftantia ! Elt eils pcr fe fubfiftens : atque hoc 

 modo Devs eft fj.-:.;.i^rx maxitrti, fubftancia ; non item, fi fub- 

 llanciadicatur ca, qux fubftat accidcncibus. 



18. §!uid cfi accidensl Eft cns , qiiod cft in fubjefto inhac- 

 rciuix': c(tque abfolucum, vt Quantitas& Qualit,is;vel refpe- 

 ftiunm , idquc vel piimarium/ vt Rclatio, Actio & Paflio :.vcl 

 fccunda-rium, vt Qnando, Vbi, Situs & Habiciis. 



i9. ^'us funt pr£cipucnotanda lie ncuem iftit pridicamentis 

 .-.ccidcniis} \(\..\ fummacim. i. Qiiantitas a nureria, qualitas a 

 torma fluic.z,.Quanticas hic intclligicur,non vittucis auc iuteu- 

 Iiua, led molis feu extenfiua ; non incclligibiiis , qua: dicicui 

 ttaQftciidtucaUs , fcd fcnfilis , qux dicitur pra;dicamentalis. 



Compendium 



3. Qualicas fxpe fumiiur catachrefticepto rei proprietate.atq; 

 hoc feufu fxpe tribuicur Deo. ^.Habitus infuli .1 Deo crcan- 

 tur aitione tali, qux fuppkt viccm niultarum adtionum rcpe- 

 ticarum.5. Impocencia nacuralis (kpe e(t lecundiim naturain : vc 

 Ieruicus.6 . Rclacio & attio , qua; Deo cribuitur, non cft pia-di- 

 camcucalis,idtft,accidcus, fcd craufcendcnialis , id tlii-nodus, 

 nou vero accidcns,e(Tcncixauc voluntatis cius. -7. Rclatio e(t 

 maximx efficacix. Uta auccm efficacia pendct .; fuudamcnco 8c 

 tcrmino.id eft,a causa cfficicnce & fiuali.s. Adtio elt 'mmancns 

 vcl cranfiens, indiuidua vel diuidua, peifcctlua vcl dtllvuiltiua. 

 9. PalTio elt perfccTiua , veldcftruiTtiua; cranfmutatiua.vcl in- 

 tencionalis,qux ctiam dicitur objccTiu.i & cerminaciua , vbi rcs 

 tcrmiuans adtioncm dicicui pati: vti Devs .i nobis acloratur. 



30. §luid tibi videtur de vndecimo pr&dicamento, quod dici- 

 tur categoria KWio»«»3? Nocioncs lecuudx in pradicamencis 

 collocancur non per fc , fedpcraccidens ;ac pioiude peculia- 

 rem cacegoriam confticuere non polluut. 



31. ^tiis vftts pridieamentorum ? Multiplex. K.'.m prxdica- 

 menca lunt i. Tabul.i vniuerJiratU rcrum, «c vcluii mundus re- 

 prxlencacicius.i, Oj^f<'«« l'l/dofophica,\n qua conllicuuncur fub- 

 icitadiicipliiiarum. Nam primaphilolophia dclacaad cus ali- 

 quod Ipcciale, quod peculiare veluc lapicncix rcgnum conlti- 

 cuere poffit, ibi ("ubfiltit, & illius terricorium commictic cerca:, 

 dikiplinx > ecfi fub lua monarchia : fic verbi gracia dc fubftan- 

 tia corpoieaPhyficam ,dc quancitacc Machefin traiSare jubet. 

 'Vnde pacec neque infinicas e(Te difciplinas, nequc illaru (ubie- 

 £ta pcnderc ab homiais zxh\it\o.].Cancell.iriaphilofophiea ; in 

 qua fcribuncur dcfiniiiones. 4. Gazophylacium difcurftis ; quia 

 thcma fimplex deduci poccft per varia pr.cdicamcnra, & in fin- 

 gulis poduuc .idhiberi cranfcendentia.5 .r/je/ifirwi difiinciienic, 

 inptimisficofet.antur prxdicamenta &tranfcendcntia.s. Lexi- 

 con ^ onom.ifticown quo voccs omnes dia^erCitur indeceVlalT^-s. 



L I B E R. X 1 1. 



PNEVMATICA. 



I. 62;</V«y? P;j«//w3fzV^? Scientiade naturafpiritus ; idquc 

 tiim in gcnere ,cum in Ipccie. 



z. '^id obfeniandum eft de ^iritu in renere?Qn6d fit na- 

 tura immatcrialis,inuilibilis,& iudiuilibilis.'viuatque vitam in- 

 tcUeftiuam. 



J. §luotfuntfpeciesJ]>iritHs^Dux. Eft enim fpititus increa- 

 tus,vel creatus. 



4 Spirirus increatU! quis ? DEvs,ens illud primum , fimpli- 

 ciflimum, & petfectiflimum. 



5 . §Hot confideranda fum in Deo ? Duo ; cxiftcntia, & e(Tcn- 

 tia eius. 



6. §luomodo probatur exifientia Dei> Argumencis pecicis e 

 libro nacurx& Scripcursc. Ibi e(t cheacrum confcicncix , vni- 

 uerfalis conlenfus, & opcrum Dei confideracio ; hic varia Scri- 

 pturx dida. 



7. S)Homodo confderaturejfentia Df/? lupropriecatibus, fcu 

 atttibutis, &a£tioiiibus ipfius:qux cognofcuntuc via criplici: 

 videl. via negationis, emincntix, & caulalitatis. 



8. Via nefationis qtt& ? Cum rcmoucmus a Deo imper(e- 

 <£tioncm, puta multitudincm, caulam, &accidens. Illani ncgac 

 Vnitas, iltam Immutabilitas & Siinplickas,hanc Immeufitas & 

 jEternitas. 



9. Via eminentii qu.c^ Cum Deo tribuimus perfeftionem 

 ipfo dignanv.eamque cum vittutis,tum felicitacis.lbi tatione in- 

 tclleftus eft Omni(cicntia,ratiouc voluutatis fumma Vetacitas, 

 Bonitas , Libettas & Poteftas:hic clt Glotia fumma & Gaudiii. 



10. Via caufalitatii (j«^ ? Qu.a cribuimus Dto adiones ipfo 

 dignas : qux funcvel incernx, vel externx. Incernx fuiit vclrc- 

 flexx , cum Dcus fc coguo^^cit & amat, vel dircitx, vc Dccreca. 

 Extcrnx funt vel in temporc, vt Crcatio & Gubcrnatio rerum 

 creatarum : vel poltcempora, vc Beacificatio & Damn.-icio. 



11. Cur non faca -mentionem facrofancli Trinitatts (yregni 

 gratid atqtie glorii. .•" Hic cancum proponUntur ea,qux Inmine 

 naturx percipimus de Dco , ipfiufque actionibus ance cempora, 

 in tcmpore, & poft tcmpora. 



j i. spiritiu cre.uns qtiomodo conjideraturl In generc , & in 

 Tpecie. 



13. lagenere quomodo ^ O^orzei atteuderc ad fpiricus creaci 

 exiftenciam, conucnienriam cum corpore nacurali , & ditFc- 

 icnciam fumcam a propriccacibus ipfius. 



14. 6}«/i/ inteUlgis per exiflentiam fiiiriius creati ! Quod illc 

 fit, &quodficfubftantia; quoriimiilud conltat cx Sciipcura, 

 racionis dii£tamine, ac expcricntia cum vuiucrfali, tum parci- 

 culari : hoc probatur cx nomiuibus & aftiombus , qux ctibu- 

 uucur fpiricui crcaco. 



Ij. Shiomodo Jpiritus crealti^ conucnit cum corpore nattiralii 

 Ccrcis^priucipiis, & afreiftionibus. Ibi func terminus, infiuicum 

 & Devs : hic fiiuc contingencia, fiuitudo, compoficio,&c. 



I 6. Proprietates jpiritus cre.tti qiictuplices! lufic.r , vel aducn- 

 tiiix. Illx relpiciunc vel elienciam,vc fimplicitas & in-imoit.ali- 

 ta5,vcl vitanijvc inccllcaus, voluncas c«c poicutiaagcndi fpiri- 

 rualisrhx lunt partim viitus,eaque f.initas,intellcdus & (anAi- 

 tas voluiuacisiparcimbcatitudojcouliftcns in gIori.i & gaudvo. 



17- 



