Encyclopa^di^ Vniuerla?. 



' 17. Spiriini ereatus in jpecie quotiiflex '. Eft 3iigelus,vel ani- 

 ma feparata. IUius tcattatio Aiigelographiai huius,Plycholo- 

 giadicitur. 

 18. AngeUu nmmodo coHjideratHr} In gcnere,& in fpecie. 

 ij. S^uot in genere de angelo lencndai Cteacio, & conditio 

 cius. 



to. §luid obfemandtm circa creationem angeli 'i QiioJ pri- 

 mo dic hcxaiimcri fit cicatus, iiiteger intellcftu ac voluntate. 

 it. §Jfid obferuandum de conditione angeli i Qvtoi taiih 

 numerus finitus angelotum , otdo pulchertimas , cllentia ac 

 potentia finita. 

 11. Augelm injpeciequotitple.v^ Bonusivel m.ilus. 

 tj. &iiidde angeb bo»o te.rien.-iHmiCinii bonitatis, proprie- 

 tas, & diltuvflio. Primo caufa bonit.itis eft Deus , &angeli li- 

 berum arbitiium. Dcinde ptopria afFcitio & afFedio boni 

 angcli fic cft. Affcftio eft tum vittus m intelledu, voluntatc& 

 poVentia agcndi ; tum felicitas. EtTcaio cil: lefpeilu Dei , vel 

 cteaturarum , puti ipforum angelotum bonorum ac malotum, 

 hominum piorum ac impiotum , & rcliquarum crcatutatum 

 non-intelligentium. Denique diftinftio bonorum ange- 

 lorum fumitur ex ordine fcu gtadu, & olficio leu obicillo circa 

 quod vetlantut. 



14. &iiid de angelomah tenendurnidaCz maliti£E,proptic- 

 tas, & diltinftio. Caula malitia; eft abufus libettatis. Proptium 

 adiuniftum elt pcccatum angelicum & poena illius peccati: 

 ptoptium efFcaum eft refpcftu Dei , vcl creaturatum, puti 

 aiigelorum bonorum & malorum , hominum piorum &; im- 

 piorum , & icliquarum crcaiurarum non-intclligentium. Di- 

 ftinftio eft, quod inter malos angelos fit ptinccps , cuius mini- 

 ftti funt innumcti. 



15. €)uid efl anima feparata ? Spititus alfquandiu a cotpo- 

 ris infotmatione ablolutus. 



f x6. QHomodo confideraturanima feparata > In gencre, & in 

 pecic. 



17. ^iomodo conjideratnr iii gcnere ? Quantum ad creatio- 

 nem & conditionem. Ibi cxpcnditur ipfius origo, quod nou fic 

 cx ttaduce, fed cx nihilo : hic (unt ipfius adiuncta & cfFcdla. 

 AdiunsSa funt immortalitas , &potentia triplex, videl. intclli- 

 gcndi.volendi, & agcndi. EfFecta funt intellcdtio,volitio , & 

 ciecutio inoiganica. 



iS. Sluomodo conjideratnr in (^:cie ; Q^iatenus eft vel bcata 

 in cobIo,vc1 mifera in inferno. 



31 



L I B E R XIII. 



P H Y S I C A. 



I. §!uid ei} Phyfica > Scientia corporis natutalis : ac proinde 

 veluti thcatrum natuta:. 



i. §liiomodo diuiditnr ? Docendi causa poteft diuidi in Phy- 

 fiologiain, &: Cofmologiam. 



3. §itiideji Phyftologia .' Dodrina de corpore naturali vt eft 

 pars mundi. 



4. ^ljiotttflex efl Phyjiologia l Simplex & collatiua : & illa 

 gcneralis vcl fpecialis. 



5 . Phyfiologia generalis quid tr/iiiat?Coffiis natutale in ge- 

 netc, tatione fubicdti, conltitutionis, &afFcftionuiTi. 



6. Siibiecinm quod} Cotpus natutale, quatcnus naturale. 



7. Cenfiitiitio corforts natur.iUs (juid rejpicif. Principia & 

 modum ptoductionis. 



8. Principia eius qui funt ? Extetna, vt Deus & eius gloria: 

 vel interna, & hxc rci genitx,vcl genetationis. Principia lei ge- 

 nita: funt prima, vel orta Prima funt niateiia,& fotrna. Mate- 

 ria eft piima.vcl fccnnda;& ha;c totalis,veI parriaiis.Ibi cft fe- 

 men : hic lunr tria principia hyfofi,!tica. Principium ortum^eft 

 natiira. Principium gcnctationiseft ^/-/«d//«. 



J>. Edijfcrejinguia ijlaprincipia. Faciam Iubens.P^.?rac;j eft 

 ptincipiiim niotus & quietis intctnum : id cft,vis ordinaria in- 

 dita corporibus a Deo in prima crcatione. Materia piitva elt 

 gcnctalis illa matciia corporis n.itutalis qua nacuralc elt : in 

 qua lcil. omnia corpora conucniunt. ForOT/j cft , qux petficit 

 matciiam. Priuatio clt ablcntia forma: in fubjeito habili.;'n«- 

 cipia hypojlatlca lunt fal, lulphur, & mcrcurius : ex quibus o- 

 mnia corpora naturalia conllant,& in qua; pofiunt rcfolui. Se- 

 utencd priocipium propjgationi fpccicidellinatum. 



10. Modus produciionis quotiiplex ' Duplcx : vidcl. ctcatio , 

 &generatio Illaeft produdlio fupernaturalisihaec naturalis. 



1 1. ylffeliiones corporis naturalu quotiiplicesiAWx funt mate- 

 rialcs^exquc tam immcdiati.vtQuaiititas, tii nicdiatx, vt Lo- 

 catio & Tcpoialitas^jlia: formalcs, vt QuaIitas,Motus,& Vita. 



1 1. ^nid deJiHgulis tenendum.' '^uantitas corporis natutalrs 

 cft.qu.i illud clt capax ttins dimcnliouis. Locatior.n, qua cot- 

 pus mcufuraiui Ioco>id cft, fpatio fuo. Locus enim clt fpatium 

 rci locati , fcu cll i'bi continuatuni, licutitempus eft Uune 

 fluens. Eft aiitcm locus imcrnus , vcl cxcernus. Tcmporalitof 

 cft, quacorpus iiienluratur tcmporc, quod cft mcnluia motus 

 fccnndum prius & poftcrius. '-^ualita^ cotporis eft nianifcfta, 

 vcl occulta, & ha;c fympathia vcl antipathia. Motus cft vcl fub- 

 ftantialis, vt gencracio & corruptio:vcl accidcnt.>lis,& hic tn- 

 plcx, viicl. iclpeftn quamitatis, vt acctetio & dimjnutio,qua- 

 Tom. I. 



litatis, vc alceracio , & loci, vt mocus localis a centto , ad cen- 

 mim, vel circa centrum. yita cll aftus corpotis naturalis, or- 

 tus ex vnione anima; mundi & corpotis naturalis. 



13. ^is eji vjus I'h)fnA gcaeraUs Jcu 'uniuerJaUs? Ei^amcn 

 (Juiulque corpotis naturalis infticuitut luxca ipfius mcthodum. 

 e.g. in faluiaconfidctatut fubicclum, conftituiio, & afFcctio. 



14. Pi.yjica J}:eciaUs quid explicati^^i^tim coifoiisnuu- 

 ralis in Ipccic ; quod cft fimplcx, vcl miitum. Simplcx ell coe- 

 lum,vel elemcntum. 



ij. §^ii d eji ca;lum ?Cotfas Ciraphx , nullo modoadniir- 

 tionemoidmatum. Eius doctiina dicitut Vranologia. 



\6. §luinam in ccelo exfettdendalVnacx^ii. , proptictates , & 

 partes integiales. 



17. Princifia catli qui. ?lAi.x.cn3.fL&.\\XTc primigcnia : fornia 

 cllanonyma. 



18 . Iroprictates cdt qKs.Junt ? Iftx Wi:S)uantitas omnium 

 corporum maxinia; g«/j///«f , qua: ccrnitur in eius immuta- 

 bilitate, lubtilitate,figura,& luccidenique AaiuilM in hatc iu- 

 fctiora per motum & iufluxum. 



1.9. Partes cccli integrales qua ? Orbis & ftclla. Orbis ell vel 

 jmmobilis, vt coelum beatotum , vel mobilisi& hic cft vel pri- 

 mo mobilis , vt ccclum decimura, vcl fecundo mobilis,Tt coe- 

 lum nonum , coelum oftauum , & feptcm cceli planctarum. 

 Stella eft vel fixa in ccrlo oiftauc, vel erratica, qui dicitur pla- 

 neca. Otbium & ftellatum natura hic Ipcdacut : in Yranome- 

 tiia ipfotumdinienfio cKpcnditur. 



io. S^uid ejl elementum ? Corpus fiinplex ordinatum ad 

 mixtionem. Eius hiltoria dtchai Staecheiologia. 



II. U«(?/ funt expendenda in elementis i Natura, qualitas,& 

 fpecics. 



11. Quinam ejl natura elementcrum\^3. fpcftatut rationc 

 cceli, ipforumelcmcntorum , & elemcntatotum. Illic eft con- 

 figuratio, & cognatio : ifthic tranfmutatio , & fymboli'fmus : 

 hic rclatio duplcx , qua clementa & conftituuat , & contiiicnc 

 corporamixta. 



13. ^jiaUtates elementorum qus.''. Alil funt vifibiles, vt Imt: 

 alistaftiles, &ha: vel ptima;,eaqucciima£tiua;,vt calot & fri- 

 gus, tum paniua:,vt humiditas & ficcitas : vcl lecunda:,vt loli- 

 ditas & liquiditaj,tenuitas & craftltics^raritas & dcnfitas, &c. 



14. Species elementorum qui ? Ignis & ai;r, aqua & tcrra : c 

 quibus duo priora funt fuperiora,rcliqua duo infcriora. 



15. §}uid eji cerpus viixtum ? Quodcx elemcncis vi caeli 

 componitur. 



1 6. &uomodo illud confideratur ? In genere,& in fpecie. 



17. b)uomodo in genere ? Si expendantur cauiie & cffefta 

 niixtionis. 



18. C/»«/i 5»,£ /(/»/? EfSciens eft calum ; finiscft petfciftio 

 mundi & vtilitas hominis?materia, elcmenta;forma,mixtio. 



X5>. S)ui funt ejfecia mixtionis, eademqtie ajfeciiones mixti ? 

 Tenipcramcntum & qualitas. lUud eft difpofitio otta cx certa 

 ptoportione quatuoi elemcntorum , & ei opponitnt intcmpe- 

 rics,vt putrcdo,crities, & mucor : Ha-c cft. i. TaciiUs,vz caloi 

 & ftigus , humiditas & ficcitas, raritas & denfitas, &c. 1. J ifi- 

 bilis ; vt lux & color, ifque extrcmus , vt albedo & nigrcdo, vcl 

 medius ; cuius totclaircs ptincipes conltitui polfunt, quot lunt 

 planetaE,ita vt fit color Satufninus,Iouialis,&c.3. Audibilit ; vc 

 ibnus,ifque fimplcx vclreflexus, & vterquegrauis ,acutus , vcl 

 mcdius. 4. Guliabiiis ; vt fapot, ifquc vcl cxticmus, vt dulcedo 

 & amatitudo : vcl medius, vt actimonia , falfedo, aciditas & a- 

 cerbitas. 5. OlfacliUs ? vt odor, ifquecxtrenius,vt fragtautia& 

 foEtor : vcl mcdius,vt acris, l'allus,acidus & acctbus. 



30. Corpus mixtum injpecie quotuplex ? Impcifcdlc, vel per- 

 fede mixtum. 



31. <ilHid cli corptif imperfeHe mixtum ? In quo clemcnta 

 non funt tedafta ad mcdium. Diciiur vlitate mctcotum, & eius 

 dodlrina Meteorologia. 



}i. G)uotuplex eii meieorolcgia ? Genctalis, & fpccialis. 



33. Meteorologia generalis quid eaarrat ? Caufas meteoro- 

 rum, & diuifioucs gcncrales. 



34. Catiji meteororum qui. ? Efficiens eft influxus ftcllarum 

 & calor tetrx : finis, putgatio.foccund.itio aut cottuptio tcttx: 

 matcria cft vapot , vel fumus ; forma intcina cft mixtio balbu- 

 tiens fcu hallucin.ins, cxterna cft vatia. 



3 5 . ^uomodo mcteora di\iidiintur in genere ? Sunt fupcta vcl 

 infcra , durabiliota vcl fubitanca , fynibolica vcl afymbola, 01- 

 dinaiia vd cxtraordinaria, natutalia vcl miiifica , fignificantia 

 vel non-fignificantia. 



3«. Meteorologia Jpecialls' qiiid ti aclat'> Agit in fpecic d>; 

 mctcorisvciis & apparcntibus. 



37. Meteor/t rjer.i quotu\li(ia ? Quatuot funt claflcs ipfr- 

 fum. InprimA <-/«jyf luiu inctcota ignca, numcioX I V. vuL- 

 licct, Fax, Ignis pcrpcndiciilaris , Bolis, Capra f.i!tans,Scinti'.- 

 I.r volantcs,StcIla cadcns, Laiicca aidcns , Dr.ico volans, Igni.s 

 fatuus , Ignis lambcns , Sulus Hclcnx , Caltor & Pollux, Co- 

 mcca & tulmcn. /« Jcenr.da ciajfe funt ir.ctcoraattca, nu- 

 mcioduo , V'cntus,& Teitx-motus :& iUc cardinalis vcl col- 

 latetalis ; hic in lato,alto vcl piofundo. In tertid claffe funt 

 nictcota aquca , numcio VII vidclicct Nubcs, Nix , Pluuia, 



C 4 Ro; 



