ENCYCLOPiEDIiE 



LIBER PRIMVS, 



E X H I B E N S 

 Hexilogiam, id eft,Do(Slnnam de habitibus mentis. 





f^T<i\ 





i/>JViJ 



Capvt Primvm. 



De necefitdte atque cAufis habitHum 

 intelle^imlium. 



^^H 



P R it C E P T A. 



Ifl^li^ NcYctoPj€DiAeft me- 

 ^ thodica compfehenfio re- 

 ^'^^^M "^""^ omnium in hac vita 

 k^rc homini difcendarum. Ita- 



;;^^J^ qne non immcnto affella,- 

 -^'"^^- nerii Pande(3:as,& Vniuer-: 

 firatem difciplinarum. 

 Eius duo funt fumma 

 i^ capita : primnm,de prarco- 

 gnitis omnium difciplmarum \ alterum , dc ipfifmct 

 ^ifciplinis. 



Prscognira omnium difciplinarum funt inftitutio 

 anticipata , pra^parans animum difccntisad facilio- 

 rcm difciplinarom intelligentiam. 



Partes ipforum diix funt:prima,de natura difcipli- 

 narum,altera de ipfarum ftudio. 



Natura difciplinarum cognofcitur ex ipfarum va- 

 tictate,ac firmirate. 



Vatietas difciph'narum eft quantum ad habitus 

 mentis,& ipfa dilciphnarum genera. Ibi eft Hexilo- 

 via: \\ic,Technolo(ria . 



Hexilogia cft primnm e qnatuor prarcognitis di- 

 fciplinaruin,de habicibus intclleftualibus^ 



Habitusintellcdualesfuntqualirates , qux deter- 

 ininant intelleftum ad faciliiispercipiendumfua ob- 

 iefta,id eft.omnia intc!ligibili3./)«£:«;;r«r codcmfen- 

 fu habitus mcntis , i^M ri mt ; & viuutes iiuelle- 

 Aualcs. 



Habitusifti fpeiftantur in generc,& infpecie.Vn- 

 clc Hexilogia eftgcneralis.vcl fpeci.Th's. 



Hexilogia generalis ediflcrit habicuum intellc- 



fkualium neccilitatem,caufas,& diuifionesgencrales. 



NcceflTitas habituum intclledualiuin alia cft ra- 



tionedifcentis,aii.T rationcdifciplinarum.lbi cft im- 



perfe6liohominis:hicperfcdio difciplinac. 



Caufx habiruum intcllcdtualium aliar funt fupra 

 hominem, vti cft graria Dei;alix intra hoiTiiucm,vti 

 fuiK natura,do(ftrina,& cxercitatio. 

 Tam.I. 



Ncyclopxdia eft vox Grxca. Nam ifx vxXdmti^ditjdicitaT 

 .]uafi ifKveAi©- TOfJfict.id c(l,orbisdifciplinjrum,quifepte 



nominis. 

 & rei ; & 

 nominis 

 C|UBqiie 

 definitio. 



R E G V L A. 



I. Encyclopadia efi fyslema omnium fyfl-ematum, tncycU- 

 quihiu resyhomine dignii,methodo certk expltcantur. f '*'" **** 



ENcycIoj,: 

 i]uali lU 

 liberaiium artium numero cenfcri (olebat. Ita §luintilianui 

 lib. ■ . cnp. I o. doccns , oratori futuro neceflariam elfe plurium 

 artium lcientiam. Nunc de ca:teris,/«2«/V,artibns,quibus infti- 

 tuendos priiis quam tradantur rhetori,pueros exiftiir.o,ftri(^im 

 fubiungnm,vt efficiatur orbis il'a: doftrinx, quam Gra:ci XIkv-^ 

 x?icmifetn* vocant. Intcr quis artes numerat muficam &; geo- 

 mctriam.ItaqucEncyclopardia hoc fenfu fuerit fyftemaicptcm 

 artium liberalium,qu.T hoc vcrfu continentur. 



Lingu»,trtipU!,mtio,r.i:mcrHi,tenr.r,angtilu4,aflra. 

 Item iftis duobus vcrfibus mncmonicis: 



GranJ.loquittir,Dia:vera tiocet,Rhe:verba coloraf, 



AIuf:canic,j4r.ni'mcrat,Gec:po}uierat,j4Jl:docer njlra. 

 Et ita quidem y?i/i9ff lumitur hic ycx.Late fignificat com- 

 pagem omnium dilciphnarum : vt ini!lol'/-rK«|; lib.i. cap.i. 

 Cum autcm aniiraduirtcrint , onincs di!'ciplinas intcr fe con- 

 iuncftioncm rcrum & corrmunic.iticr.cm haberc, ficri poflr fa- 

 cilitcr credctur , poiTcnaturam tantum ntimerum doftiinarum 

 perdifcetc. Encycliosenim di:c'plina ,vti corpus vnuiii,cx hi» 

 rrcmbris cft compofita. Et in pnfat.tib.g. de fuis parcntibu» 

 Me arte erudicndum curaucrunt,& ca qua: non poteftcflcpro» 

 bara fine litcratura cr.cyclioque dcclrinarum omniumdifcipli- 

 n.^. Similitcr Athen.rus fub finem lib.^. vfurpat hanc voccm: 

 VK>{vim( rh\ 'f iftivKXln mijieiat. Et //i.l j.dc Epicuro : ificv- 

 K^i» TTitjJflaK ifiiitli^ *v. Scd in pnfat tle Mcnio poeta , (iz\(\.c 

 accipit : «*'ii{>^ kJ tIui nhtLv ■rmiiHaii tfA:<{ J^j6'ti{^,i^ tCui i.f^ 

 K>jx^<«v i jrajsff j<j5 iJiiAaxij. Ita qucquc Suidaf ifxu^Aiei TOf- 

 i(iiu;Gregorifti^\f^<ixyi(it tmit^ti^ & Plutarchm in Alexamirt^ 

 m tfi(.ltKXia. , fumunt. Qu( ni.mivcro hxc tfyiir>t<t .i nonnulli* 

 etiam ex vulgo dilccbaiitur,indc faflurr eft,vtir»i;>tA>®- acci- 

 piaturprotiiuiali .,\u^^ins.jiriJlot.\ .pclii .i^J^uaxf tk i>Kux>i« 

 i^i(sm'^^Tir< TOfSuK. qualeir. dicit cile i'y»7ra.t2(«ia/. iJei» 

 in i.opcrasvulg.irts &i obuias vocat a/.qiiy i<w ificu»//». Sinii- 

 liter Ifocrates ad Sicol.T.t : c* tiis ir«t/)(>i<i<! »u rtU iff.'*' nfi^t' 

 yyt/A/inf Rurium Arijloteln \.dc cdo , iiK<j<t>.iii. ^iXtn^n- 

 f(5>&;& i..Ethic.if<vic>.ivi >»•>»= dicit,qiios.ilibi dixit t{aT»6<- 

 xiij.Atquc huc rcfpcxit Ucraiitf in Arte pciiica, 



Vuhlica materia priuati iurii eri.Ji 



Nec circa vilem patulfmjue tnoraherif orbetn 

 hoc cftjfi fcntcntiaspcrlcquaris nondc mcdio,nccctriuiofum- 

 pta-.Ita crTO ifiivK^oOTt^J^Hie (uic itKK>«TO/J««,lunMtui /■!/?, pio 

 dodrinaruni philofophicarum orbcraut y?)7fli, nrooibc vel fc- 

 ptcm artium libcralium,vcl omnium ariium vu'parium.At no- 

 bis hoc loco latijfimi fumitur pro difcip'inarum omrium or- 

 bcsatquc adco pro vniucrfitatc •»it»iw» '/•«'5*>,quxquidcir ho- 

 mine funt dip,na.Qu.irc hoc noftrumopus,quodadinc.udimrc-_ 

 vocauimus, iam non appcll.inni- Eiicyc'opa:diam curfus philo-. 

 fophici,aut EncyclopiJiam phi'o'Gphicanr.fcd abfolutc En^y- 

 clopa:di.am,id cft/yltcma oiiuijam iVftcm.itum «fKvxX:»r, hoc 



E i f?*-. 



