98 



Encyclopsdix Lib. IV". 



Repetir 

 fii)nisvci- 

 Iicas, & 



varicus. 



vtiUfTimvim.Hinc videmus priftiinciirimosauthores labovaiTt in 



confeniionc fcriptorum oftcndcnda , aut dillcnlione common- 



fttand* vcl concilianda.lta vctcrcs thcologi, Tertullianus, Au- 



"uftinus &c. yctcris & noua: lcgis conlenfionem dcmonllrarc 



ponaci funt.Et ncotcrici fcripfcrunt ci«*'Z<ofa»>i, & parallcla la- 



cra. Matcus Antonius Zimara concradiAioncs Anftocclis & 



AuerroiscoUegit : Francifcus Valelius contcadiclioncs Calcni. 



Pctrus dcnique Aponncnfis collcgit contr.idiaioncs Ariftotclis, 



Auiccnna:,& Galcm,ca!qucconatus cft conciliarc: vndc Conci- 



liatot vulgo in fcholis appcllatur. z. Irmtatona; (juando, quod 



dc vno axiomafc diclum cft,3d aliud transfertur. Vt autcm va- 



riafunt imitationis gcncra,ita & mcditationis imitatoria:. Eft 



cnim imitatiophiIologica,praiTmatica,oratoria,poi:tica &c.To- 



tum autcm ipdus arcihcium Plutarchus in lib.dc- audiendis poe- 



tU breuitcr & iicruosc ita trailic : §ltfomodo di^um aliquod ad 



tlures 'vfu-i accommodari pcJfit,rcBi denionflratiit Chryjippui.ni- 



fnirumad ea,qui fnnt ciufdcm gc)ierii,transfercndiim. Sic qtiod 



Hefiodm dicit,i\on Vel bos pereat,nift 'vicintci malus adfit;id de 



fifin:i,0' f.iiif.jy de cmnibus eodem modo.qiiK perire pnjfunr, aeci- 



fitur. Itacjue huiufmodi meditatio cft tranfl.uio difti .1 fimili 



ad limilc. 5. Porifmatica;cum kx dodrinapropofitaconfeclaria 



per ratiocinationcm, liue fyllogifmum , cducuntur. c.g.cx ifto 



Arillotelis pronuntiato,Sf(Vn/M;w ^ modum fciendi fimul qui- 



rere,abfurdur» «/?.p!ur.i eliciunrur ■m^trfiicf.ia. c.g. pluies dlfci- 



plinas,quarum alia- k;nt organica:, alia; pnncipalcs, fimul com- 



modc pcrdifci non poll'c:nocioncs fccundas non clfc cum primjs 



confundendas &c. Quomodo autcm eiulmodi confeftaria dc- 



duccnda fint,patct exdoctrina Logicadc confecutione cnuntia- 



tiu.i,& Ijllogiftica. iS,.Thcmatica;Q^3x\iiO themate fimplici pro- 



polito,eius varia attnbuta exquiruntur. Huius mcditationis ar- 



tificium eft iplilTima dcdudio rei .alicuius per locos inucntio- 



nis.5.Pj-oWfWj«r;V/j;quandp thematc compofito inmcdium alla- 



to argumcnta cxquiruntur ad paitis affianatiu.T; vel negatiua; 



confirmationem. Cuius meditationis cTf*v«5"'f'« '"ft ipfiiTima 



refolutio qu:£ftionis controuerlx in fubicftom & prxdicatum, 



ac vtriufque deduftio pcr loca inuentionis Logica^.Tcccium gc- 



nus dicitur mcditatio prdparani , qux nos od reite doccndum, 



*el pcrluidcnJum,vc! agcndum,vel cfKcicndum,inftruit. Nimi- 



rnm medit.itio refpicic vcl pracccritum,vcl futurum.Pra;teritum 



refpicit meditatio repctcns,qua cogitamus dc auditis, lcftis,vi- 



fisjintcrrogatis.Mcditatio refpicicns futurum,aut refpicit cogni- 



tioncm, vt jnucniamus ea qua;nos latcnt , & dicitur meditatio 



inuentiua:aut iios prxparat ad illa ipfa adimplenda, qux cogni- 



tionis opcra perficiuntur,& dicitut mcdit.rtio pra;parans. Q_uia 



vcio cognitio ad quatuor fines retciri potcrt,veI ad doccnduni, 



vel .id pcrfuadcndum,vcl ad ,agcndum,vcl ad efficiendum; con- 



fequcns eft quatuor cfle fpecics meditationis pripar,antis , qu.'e 



tanicn ad duas reuocari pollunt : quia medicacio pia;par,rcoria 



vel cft orationis docentis aut perfuadcncis , vcl rationis agendi 



aut efficiendi. Tot cffe meditationis pr2p.irantis fpecieSjCxpe- 



rientia ipfaarguit. Namprimo aftusdoccndi prxmeditarioncm 



quanJam requirit:nec enim pofitumeft in cuiufquani viribusvc 



extemporali facultateres arduas&laudabilesdoccrepofric.Hinc 



legimus doftorcs quolquc celcberrimos,Si inter eos Cuiacium, 



multas horas meditacionibus lemper impcndilTe anccquam fu"- 



geftum confcendcrcnt. Dc mcdit.itionibus vero oracionis pei- 



uiadencis multa .1 Rhecoribus in mediumadferuncunvta 61«/». 



tiliano iib.io.Infi.orat.cap.de cogitaticne. Certc Pericies& De- 



mofthenes , vt te/btur Plutarchtis in tihro .qfe< roej J^» ayosyii, 



nunquam finc pr.tmcditacionc apudpopulum concionari volue- 



runt,adeo,vc fi in concione cos vrgcrec populus, quo (uam fcn- 



tentiam expromcrent,Iibere ptofclfi fint,fe non cite pixmedita- 



tos. Meditatio porro r.itionis agcndi a philofophis moralibus 



vaide commcndacur, 3 quibusdicitur confultatio, qua: nihil cft 



.iliudqu.im rci agendi mcdit,itio.Ad res quoquc probe & arti- 



ficiose efficiendas pnmcditationcm rcqniri , & praxis mcdico- 



rum confultantium cuidcntilfimc dcmonftrat , & luculenter 



oftcndunt archiceaorum, & huiufmodi aliorum artifrcum pia:- 



mcditationes & confulc.itioncs. 



VI I. Repetitio ejlprimus modus cortferuandi pcrce^ 

 pta,ejlqtte valde necejfaria,& varia. 



PRincipia,fiue mo<Ji confcruandi perccpta,funtduou'epetitio, 

 & fcriptio. Prxccdic autcm repctiYiojquia li ,!|fiduc,(i lc'j,i- 

 timc inftituatur, fcripcione in,ignopcre opus elfc non videtur. 

 Atquchxc cft caufa,qu6d Socrites,vel potiiis PLito in Phxdro 

 .irbitratus eft,obft,irc mcmorii" vfum licccfarum: viJelicct quia 

 fcrc,ijui' in lcriptisrcpo(uinius,velut cuftodire dc(inimus,& illa 

 fecurc dimittimus,vtg»/Br;/;ij««j ait Hb.-L.hifl.orat.c.-L. Porro 

 rcpctitionis oportct primo conriderarcnecclfitatcm: dcindc v.i- 

 rUs difFcrentias , & cuiu^que difFcrcntia: propriasconditioncs. 

 Itaqiie reperitionvsSen mcditationis rcpctcntis fumma eft neccffi- 

 tas ad cogmtionem h.ibituilcm comparandani. Qu.indoquidcm 

 enim,vt Logici d.ocent, cx vno aclu non potcft hibitus gcnera- 

 ri, (kA plures ncceflario requlruntur aftioncs .id h:ibitnrn indu- 

 cendum, rcquitur cotrnition^m h.ibituaiem (inc rcpctitionc or 

 dinaric parari nonpofTc. Acccdit fccundo loco,<]u6d rcs audit.e. 



leax,vif:£,cxcogitati- &c.per repetitioncmfiunt quafipraifente* 



nicnti,ciquc rcpia:lentantur:vnde accidit,vtnon t.mtuni altiores 

 radices agant Ipecics intclicdualcs, fcd etiam vt intclleftus fit 

 longe cxpjditior, quotiesde illis rebus dilferendum eft. Atque 

 hinc fit,vt homines repctitioninonoperantes plerumqueintem- 

 peftiua audicionc, auc immodica lcttione fangcnt, frangant,& 

 obruant !ua ingcnia,nihilque ii\tcriin proficiant,fed potiiis ftu» 

 pidiorcs fiant, & nihil vnquani perfecle fcianc. Peflimam cnim 

 ftudiorum conformationem inftituunt,quippe qui indulgcnt lc- 

 dlioni & auditioni,rcpeticion:bus valcdicentes-, ciim c contrario 

 plus temporis rcpctitionibus tribucndum fit , quam lcdionibus 

 & aufcultationibus. Vnde omncs illi perpcramfua ftudia admi- 

 niftrant,qui plurcs lcclioncsaudiunt,quam pollint rcpetitionibus 

 concoquerc.Dcniquc nihil cft quod m.cmoriam ica iuuct,fitmet, 

 atque corroborcc, vc frcqucns perccptorum rcpctitio. Ea enini 

 plus valet ad memoriam cxcolendani,& prasftantiorem efficicn- 

 dam,qu.iiTi rcliqua fcre pra;cepta Mnemonica omnu.Dijferentht, 

 repetitionii iunt varia:. Et primo quidcni repctitio cll (blitaria, 

 vcl focia.Illa inftiruitur ab vno,ha;c intcr plures. Vcramque frc- 

 quencarunt Pythagorici, primani pcr integrum quinquennium, 

 quo ipftuvSicui liue filcntium piaeftabant; altcram exacfo quin- 

 quennio. Tum cnim , vt refcrt lamblichus dc vita Pychagorsc 

 hh.z.Vefiiere faiio riirfus ad deambulativnes profiliebant, cdfqiie 

 i'el bini,vel terni infiit ucbcint.memorid repetentes ea omni» que, 

 didiciflhif. WndciWnd manauicib Aufonio de'criptum : 



Nonpriiis indulccmdecUneM lumlna fomnum, 



Omnia quam longi rcputatterts ticin diei. 

 Certc JLemnit» lib.<j. ■jTa.^tnnui hottanM" vnumqucmque ftu- 

 oiolum, vt amicum clig.it aliquem, cui lii'.gu'is diebus refetat, 

 qux didiccrit. Cuius prxccpti obfeiuatipni prxft.tntiftimuin 

 qucndam theologuin,poft duimam bencdi(f»:ionem, fuam potif- 

 fimumajfcripfilte cruditioncm , author eft 'Bmnti.iis c.6.de r».. 

 tione «/;}feW».Deinderepetitioeft arbitraria, vc! ordinaria. Illa 

 eft qux quauis hora auditicncni auc icftioncm txcipit: hsc,c(t 

 diurna,hebdoinadaria, mcnftrn3,bimeftris,tumeftris, qiudrime- 

 ftris,quinqucmeftris,femeftris&c.Diurnaeft,quxfit finguiisuie- 

 bus:cftque vcfpcrtin3,vt lythigorx & Dcmofthenis;TCl matuti- 

 na,vt Ioh,innis Caluini,& Galparis Cont3rcni:qu-duo nihilag- 

 gre/n (unt mane dilccrc, qu.im ilia prius , quS pridie percepif- 

 fcnt,diligcntiffime reminilccndo rccordati cllcin. Hebdomada- 

 ri3 rcpetitio cft,fum fingulis fepcimanis rccoUigin us, ouxtoca 

 fepcimana audiuimus auc leginius. Repeticio menftrua eft,qux . 

 fitfingulis mcnfibus.Ifta vcro rcpetitionum frcquemia leu ite- 

 r3tio memoriam firmat,& habitum uiducic.Ha' inluper ratione 

 dcprehcndimus,quid profecerimus. Vbi vero animaduertimus, 

 nos nonnihil profeciltc, ad ftudia capcflend,- m.ig^s ftimulamur 

 atque acccndimur. Igitur operx pretium fafluru; eft, qui dicm 

 Sabbaci rcpcticioni eoruni, qux per totam leptimanam didicit, 

 actribuetjfiuit vnum cercum dieni,puta vlcimum, finf ulis mcn- 

 fibus. Non tamen cft nccclTc vc ifta repcticio menftrua fiac ad 

 verbum:futficit cnim rcpetitio fummaria. Idcm cft iudicium dc 

 repcticione bimeftri,& limilibus, nifi forte inftituatur ifta rcpe- ' 

 ticio 3 pr.xccptore in examinc, qucd vocanc. Tuin enim'omnia 

 lunt rcpecenda vcibotcnus. Tertio, i«pcticio vel eft luirmaiia, 

 vel plena,& hxc rurfus cft analytica,diexodic3, vcl fynt Jgmati- 

 ca.Repetitio (ummaria, fiuc curforia,eft, qua repccimus lumma 

 tantum capita eorum,qux perccpimus. hxcquc miniis cftvtilis. 

 Rcpcticio plena,feufixa,cft,qua omniafuierepecimus, caquc cft 

 I. Analycicajciim totam tradlationem refoluimus, adcoque re- 

 petinius.i.Diexodicajciim totamtraftationem co modo rcpcti- 

 inus,guo propofira cft,quantum ad vcrba & res. ^.Syncagmatica, 

 cumcocam craftacioncm ita rcpcrimus,vt nouum opus ad illius 

 imitationem componamus.Ex his repetitio curforia,vt dixi,mi- 

 nuseft vcilis:analycica eftoperofior,fed longe vrilior:diexodic3 

 eft operofilfiiiia,fed vtililfima: lyncagmacica miniis eft opcrofa, 

 fed xque vtilis atquc dicxodica.Iftiufmodi cninircpctitio infti- 

 tuitur ad nioduni dortrin.x^quod valde commcndant viri do<Si. 1 



Sic cnim oportec nos dilciplinx alicui nauare operam,qu3fino- T 



bispropoficum fic,eaiii doccre aliifque cradere.Vaccc igitur ftu- 

 diolus diliciplinx, quafi eius do<ftor fic futurus. Ad cxtrcmuni, 

 repetitio eft iiuda,vel applicatiua. Illa cft,cum fimpliciter rcpc- 

 timus pcrctpta.maioris intelligentixc,ius.i,vtquc finnius imp'ri- 

 mamusmemori,ir:h,cc cft,ciim ita repctimus percepta,vt prxcc- 

 pta& rcgulasnppliccmus cxemplis , &vniuerfalia (ingulariblis. 

 e.g.d difcipuhis auJiac lcgatvc hmc propofitioncm.Gf ?;/« efi la- 

 tiiis qualibet jpec!e,\\\im:iY^\\c:ih\t nonfolum excmplo anima- 

 lis,fcd etiani cutis,(ubftanti.i;,corporis &c. Huiuiii.oJiapplica- 

 tiopluriinumfacitad expeditam dilcentix racioneni. 



VIII. Scriptio exfinefHo efi quadruplex. Eji ertim Scriptio- 

 qudiAMnfcriptiOy cjiu fit d-fcc-^di c.iusa: ali.t, qu&for- ras&vtl- 

 mandi fiyh gratih: cjuitdam etiam injlitmtur, vt difci- litas. 

 pT.inct aiiaque fimilia pofieris tradantiir ; alia denique 

 qut confcruandi res pcrceptas gratia fufcipitur. 



Q 



Via memoria plcrmnqucl.ibi!is eftA'infirmior,cin.im quac 

 fola repctitione corr<^b(3rari qucat, uon inutiucer adhibc- 



tur fcii- 



