DidadicsE Cap. VIII. 



105 



foit.Hortim facrorum carminura vefligia eitant in libris fa- 

 cri5,qui ob id poetici appcliantur.Porro apucl cthnicos Linus, 

 Orphcus,& Mureusptimi hancfacultatem illullrarunt:dcin- 

 dc Homerus & Htfiodus. Latini quanquam fcrius accepc- 

 runt:non tamcn fcgnius cxcolucrunt. Qj^a dc re videris Sca- 

 liecrum in Poeticis,& infri Chronologiam.i.propter dij;ni- 

 tatejquia hxc ars vcrfatur circa carmina , quibus laudes Dei, 

 res ecftae horainum,& (imilia ad naturam & ciuilcm focieta- 

 tcm pettinentia canuntut. 3. propter ccrtitudmcmi quia ccr- 

 tis tegulis adflringuntur omnia ad hanc artcm (pcclantia. 4. 

 propter iucunditatemi quia poelis eft pidtura & mufica qui- 

 dam, fingularitcr dcleaans hominem , & melancholiam ei- 

 pellens. 5. proptcr vtilitatem ; quia pocfis tacit ad copiam 

 veiborum , ita vt Ciccro tCLledicat oratorem a poetaadiu- 

 uari. Prxtcrca mcmoriam adiuuat , & eft /ingulare hominis 

 literati otnamcntum- Nunc wdcimws raiioiem difienri^ in 

 hacatte. liam circumfcripfimus duobuscuriiculis. Primum 

 e(l in clalTiousi vbi Poetica Latina plene difccuda eft & excr- 

 cenda. Altcrum eft in fcliolis publicis i vbi Poetica Grxca & 

 & Hcbria difccnda cfl: & cxercenda a ftudiofis theologix; 

 vernacula, ab omnium falcultatum candidatis , fi quidem 

 pollcant inge>iio poetico , quod ex impctu & vcna , vt vocant. 

 cognofcitur. Porro vniuerfam Poeleos rationcm in hac En- 

 cyclopxdia expofuimus.- Poielf tamcn addi Poctica Latina 

 Mauritij Haffix Landgraui.itcmquc PoeticaLatina Giencn- 

 fis,& Gtica Chtiftophoti Heluici. 



X I. Philologia conflderatur vel vt 'SfcTra.ifeia^velvt 



TiiVldaa. ynde gernina ejt ratio fin- 



dij tpjiui. 



Philoiogiaconfideratur relatJ, vt «je^ro/cffta , quando illa 

 refctimusad vnam c quatuor facultatibus Eadem fpeftatur 

 abfolutc vt ^a^Jfitf.hoc cft,tanquam facultas,inqua volumus 

 confencfcere. Priori modo ftudium ipfius circumfciipfimus: 

 poftcriori modo quilibct fibi formabit canoncm ftudi j philo- 

 lonici, fiuc vniucrfam philologiam vclit profitcti.fiuc vnam 

 ipfiuspartem. Duo autcra fcmpcr hic funt faditanda in fin- 

 gulis Philologiac paitibus. Primo !oci communes funt ador- 

 nandi : deindc varia excrcitia pliilologica funt frcqucntanda. 

 Porro Philologia alia cft lacra, qualcm in Triumpho nolho 

 Biblico dclincauimus : alia vulgaris , vti hoc loco defcribi- 

 tur. 



C A P V T VIII. 



De ratione difcendiphilofophiam in genere. 

 Pracepta. 



SEquitiir DidmfHca pkiloHjphica , qni fimilitec 

 prsfcribic racionem itudij philofophici in generc, 

 & in fpecie. 



Racio ftndij philofophici cum in genere, cum in 

 fpecie , aUa eft, li philofophia conliiieretur relacc , vc 

 rBfOTr<udi!ta. , id eft, prgEparatio ad vnam e tribus fupe- 

 rioribus faculcacibus : alia , fi eadcni confiderecur ab- 

 folutc, vt TTif/eiu:, id eft, faculcas, cjuam proficeri cu- 

 pireus.Et vcrobic]ue fp cdacur vel vniueifa,vel in plu- 

 ribus partibusjvel in vna aliqua fui parceiprouc ncm- 

 peingenium hominis ( ft afFcclum. 



Ratio ftudij philofophici in genere fpedatur in 

 caulis impellentibus,& modo difccndi. 



R E 



G V L jt. 



7. Thilofophia merito e.vcolitiir ab homine i»gefitto, 

 qiita originem habet a Dco, tnde ab Adamo vfcpie 

 ad iwfiram Aiatcm coiittmiljiiccejjiofic ej} cxctdta, 

 &pricter digiiitateM,iucmditatem,& certitudifiem 

 fuam, liinimerai habet vtilitates. 



Omnia ifta paulofufius cuoliiamus. Ac primij quidfmy?<- 

 pycwa ven philofopfjia caufnefl Dcui. C\'irn enini illr (it pnn- 

 pium oinnis bosii in natur.i, & (upia n,itur.im , nectlle c(t vt 

 idcm fit caufa philoliaphi.T^quippe qui (ua natur.ielt honu, 

 &quiileiii"eximium. E(\ cniin lapientia.ciiius vox bonitatein 

 nieram (pirat. Eft.inquam, (dpicntiai fcd finltJ. Eigo depen- 

 dciis Dcpciidcus autcin aU iiiilcpcndfntc fapicntia.H.rc enim 

 cum fit piima , eft mcnfura & regula fapicntix ortac- Nam 



quod primum eft in aliquo genete , hoc eftcaufa & menfura 

 reliquorum Reflc itaque philofophia confertur cum radio, 

 quodptimumcft in aliquo genere , hoc cft caufa & mcnfuta 

 reliquorum. Rcflc itaque philofophia confertur cum radio, 

 qui ptodit ex corpore folari:quia De vs tanquam fol,in(initic 

 fux & inacccfli (apientix imaginem ad rcs crcatas tranfmit- 

 tit , atqueillis impnmit , ^fpi» deiiuat , i-rsuifarfia ii ^^n. 

 irxiXTf^im rcfulgere facit , & quafi iireta-x^-^io» decidirad 

 illuftrationem ipfarum verurataracnfetanquam cxeniplari 

 fummo,& fontc,& folc,& ttunco.vt ita dicamu?,fcu corpotc 

 intcgro pcrmanentc.Hoc docct lacobus Apoftolus r»/> i.Hoc 

 agnoucruntethnici,&in lis Ciccro.quando dixit : NuUtn efi 

 "vir magnnsJiKe aff.atu dtuino.^x\\\izili\t\w ,gii\i\{\\m\im et- 

 rorcm errarc illos,qui philofophiam cum thco^gia commit- 

 tunt tanquam rcm pugnaniem, & bellum arsroiii,, intcr has 

 duas acultatcs (ingunt.Velim illos oftcndcie , quomodo lu- 

 nien naturx, cuius radius e({ philofophia, pu^nctcum lu- 

 minc gratix , quod in tbeologia fulgct. Vclim quoque do- 

 ceti :quomodoimago D e I ,cuiuspars non minima confi- 

 ftit in cognitionc reium naturaliuni.polTit c(Vcc6trariaima- 

 gini Dei per Chriftum rcftitut:£,cuius pars non n.inima cei- 

 nitur incognitioneierum fupcrnaturalium.SaceimagoDEi 

 non potcft (ibi ipfi cfle aduerfa;ncc D e v s potcft fibi ipfi c(Tc 

 contrarius in piincipiis naturx & gratix Ccgitetui itaquc il- 

 lud vetcrum. Philofophia , ranquam famula, (it thcolo^ix 

 fubdita. ,Qu6d fi velit ipfi infultate , ipfa cum Hagat domo 

 pellatur , theologia vero, tanquam Sara , maneac. Quam in 

 fcntentiamLutherusdixir , philofophiam elie velur afinarn 

 Chril^i, adeoquedcbercChrifto, eiufqueeuangcho clf-fub- 

 iedam. T)cinde philofophia -velnt per manus efl tradita , inde 

 ab Adamo ad noftriim-vfque memoriam.Viomo 3. i EO condi- 

 tus tant.i pixditus cratfapicntia,vt ipfi non opos cifct mcdita- 

 ridifciplinam & iiormas artisalicuius , cuius pr<c(ciiptum & 

 dudum (equcrctur. Sed po(fquam a crcatorc & benctadto- 

 rcfuo Deo Opt. Max. dcfccit, &fupraquamdici poteft hor- 

 rcndofccleie (e obfttinxit.vfqueadcopriuatus cft lumincil' 

 lo fapicntix,vi vix ictinusrit cxiguas fcintillas.Tanta tamen 

 D E I fempcr fuit boiiitas, vt polt mifcrandam illam & vni- 

 ucrfalcm gcnctis humani apoftafiam , lumen illui in homi- 

 nc reliquum foucrit,accendciit, & contoitaiit:in hoc magis, 

 in illo miniis.prout ipfius fapicnti bonitati & bonx fapientia: 

 vifum cft. Hinc itaque varij extiterunt philofophix culto- 

 res & propagatorcs : quoium alij vixerunt hcroico illo tem- 

 porc.quod fuit antediluuium.alij poltillud. Eianiediluma- 

 «iquidem philofophi tucrunt Adam , Seth , Enos , Cainan, 

 Malaleel,Iarcd,Enoch,Mathufalcm, &N'cc Quinon (oliim 

 coelcftia mylteria fibi inuiccm pcr manus tradidcrunt : fcd 

 ctiam ea , qux ad natUrx cognitionem , & viitutis actioncm 

 pcttinenr, Iiberalitct communicarunt , & illa in familiis fuis 

 tanquaiTi fcholis & politiis paruis docuerunt. Foji dituiciitm 

 claruciunt philofophi ptifci, &minus piifci. Ad prifces quod 

 attinet, illorum alij funt (acii.alij profani. Et/Tifr/ quidem 

 funi Oricntalcsilli , (eu Hcbrxi , Abraham ,Iacob, lofcph, 

 Mo(es,Dauid,S3lomon,Danicl,&c.Pj-i)/v»«» funt primoOnV'» 

 tales , vt Magi Feifaium, Chaldii apud Babylonios & Af- 

 "fyrios , Cymncfophiflt & Brachmanes ( & fspieniioies inter 

 illos .Samanici j apudlndos, Sacerdctes ScTrcphets.:i^\\i JE,- 

 gyptios , quorum princeps fuit Hcrmes Trilmetidus. Vbi 

 vclut in tranlcurfu nota , multos exiftimare Biachmanes 

 fuifle pofteros Abi.Thami cx concubiiiis. [,'cuidc (unt Oc- 

 cidentales : vt DrHid& & Semnotheis^ad Celias & Gallos; 

 Poct£, Sapientes, s|op S quadam ita didi ; LegnmUtorcs , Vhi^ 

 lofophi , iliftorici , cj» Oratores apudGrxc<s & Latinos, 8c 

 quidem hac ferie. loet£ (unt authorcs libcralis dodrina: 

 antiquinimi,quipriiiii fcruntur apud cihnicos aiiquid publi- 

 ce legendumcompofuilfc: put.i Linus, Hciculis pra:ccptor, 

 Oiphcus, l.iiii difcipulusi Mul-vus, Orphci dilcipulus.qui ad 

 tcmpcltatem Thol.e &Iair,iudicuni in poinilo DEl.rctcrnn- 

 tur. His (uccc(rciuiit Homctus & Hcfindus : quorum lile 

 videtur natuslonica migiatione, ctfi .i nonnullis icfcituiau 

 tempoiaElix, abaliis ad tcmpoia Efaix' i hic aquibuld.iiii 

 putatur floruillc tcniporc Saiomonis , ab aliis rcii;'tui a.1 

 tcmpota vfique cantiuitatis Habylonica; , licct vcrifimilios 

 fitjipfum floiuiflc (ub Az.Tt'.T icgc Iud.t & obiille cirtainiiiii 

 Oiympiadum. Primi 'J_<:nx\\\i\m kgumlaiores funt Lycuigus 

 apud Spartanos tcmporc Etif.ei , & SaUucus apud Locrenfes 

 in ltaIi.Ai qucm Scaligct pcrtincie tr.-idit ad Pythr.goix tein- 

 pota, cuius fcdatoi fiiit. Sapicntes, qui (ic didi liint icje'/' U«('- 

 jtgp.tcfcruntur 3ntctein|iora Ncbucadncxatis.Ex his fe; teni 

 funtcelcbriorcs,Th3les,Solon,Pciiandcr,Clcobulu.s,Chiicn. 

 Bias , Pittacus. Q_uibus annumct.iri meiucrunt AnachaifiA- 

 Scytha , Mvfo Chetiicus , Phciecydcs Syrius , & Fpimcuides 

 Crctenfis. His fucccdit Vphigorat , piimus philofophus circa 

 fo.Olviiipiadcni, tcmporc Ncbucadnczaiis & lcicmi.r.Poll 

 duxpliilofophorum fjnnli.e ccrpcuint infigncs habcri , i/4- 

 //f/i ,piiiicipc Pythagoi.i, Phciccvil.» alumno, & Irnica ma- 

 giftro Anaximandro nobili piiyfico, qui fiiit dikipiilus Tba- 

 ictis , & daiuit Olympijdc 5S. tciv.roie l.ianiclis. D:d3.'u- 



icm 



Qjiomodo 

 plniofo- 

 pliia fit 



piupaga- 

 lai 



Philofo- 

 phi aiite- 

 diluuiini 

 qui.' 



Philofo- 

 phori 111 

 prilcori m 

 polt dilu- 

 uiuniquot 

 ilniclii- 

 fes? 



