ENC YCLOP^DI^ 



LIBER SEXTVS, 



E X If I B E N S 



GRAMMATICAM 



Quinque Sedionibus diftindam. 



PRIMA SECTIO. 



GRAMMATIC^ 



Qontinens 

 Grammacicam Gencralem. 



CAPVT I. 



Define Grammatices. 



P R^ C £ P T A. 



P^.^Rammatica efl ars cradens modum piue 

 ^[| loquendi. 



E(tquegeneralis, vcl fpecialis. 



Grammacica generalis tradit ca , qaa: omnibus 

 linguis funt commania. D»Vif«?-fr»<jw vniuerfalis. 



Eftquedocens, ve! vtens. 



Grammatica generalis doccns traftat de iine, fub- 

 ic<fto, & mcdiis feu iftrumcntis fuis. 



FinistJrammaticaEeft tradere inftrumenta , qu.-c 

 facmnt ad purc loquendum , ^vc fine faftidio audu- 

 mur. 



R E 



G V L ^. 



■ I . Grammaticapuceptis paucis coriBans iuHentuti 

 tsi proponenda. 



Sunt hodi c ao(fti viri.qui cxiflimant Grammaticx pr.Tce- 

 ptaliccllctraacaa.vciisnonfolumcoinmuniora&vlitat.o. 

 ra , (cd ctiam abitrufa , minufquc vfitata , ctinm minucinima 

 quxqutincludantur. E contrarioalij fu,-.t , qui arbitrantur 

 Iinguas doccnaascfTc fine ommbus prxceptis , folo vfu.quo 

 pinno lcaio m5(^rctur,po(tca vocabula difcatur.tcrtio plna- 

 1« mcn.oria: mandCt.jr.cx fuis cjuxq. librisiqux (inj/ula quo. 

 tid,amscollo<iuiis&cxerc.tiis(tylioporteatlub."ac,c6fir- 

 marc, ac in fanguinS luccumq; vertcrc, additS clanicorQ au- 

 .hotum icaione f.cq,>cnti ac le<1al3.Ego autem ilIon.m fcn- 

 tentia vchcmcter probo.qui cc,jfcnt,neqi prolixisjicct valde 

 accutatis.prscept.s Grammaticis^iuueiuuccm clTc onerandi, 

 ncq, l,nc omnibus pixccptis vaqo vfui &Ieftioni authorum, 

 tanqua nauom vento,f,nc remis & vclis c6mittcndam:vcrum 

 cicu,l„,j& perfpicuis prxccptis ptimo in cuiufuis lin<Tux 

 >cH,hu u unm.tcndamipoftca vcr6,vbi vf,r9ta & comm "nia 

 cuinU,,,noucprxccpcadidicctit,inipfapcnctralia,cxc,cims 

 Ctcbml,ng„a::,cftyii,auchorimq,fcItaiflimorumUaio„-, 

 introduccndn Hanc viam c(Tccompcndio(i(r,maconfcqucdi 

 _neccn.u,.cu,ufqilinc»ui(upcllcailcm,iuxtamccumfcntiat 

 ll.qu, ci:m scaligcro doccnt inccrtC, vfum ccrtls cal\i"iri lc- 

 pbus.fc cum .Sturm,o moncnt.cum ordinc cllc in iuuX-ntutis 

 liill,tut,onc amiibcid&.qui ncq; proHxitatc fat,n;et.ncqi brc- 

 Uictcoblcurct.ncq, fubt.litatc inaolaatinc.cniii.Nos itaq; 

 cum bouo Deo bicuiflima ptxccpta Etymoiogica & Synta- 

 Tcm, 1, 



Gramma- 



flica hoc modo tradcTnus.vt difcentibus aliqueguftum lin- 

 ^us,quam libi propoiucruin.cxhibeamus.Pra^ceptorum erit, 

 cos^nitls ptxceptis paucis & populanbus ea adiiccrc.qux plc- 

 nofucco anijnosiuucntutis, prout captus cuiufquein^cnii 

 poHulabit, fivieliter imbucre.taudcinquc fatiarc poinnt." 



I I. Grammntica generalid tradat ea , (jut pertinent ad ^' 

 methodtim & atiologiarn notionnm Grammaticarum. ."c" 1,5 

 Ea enimfmt omnibm iinqHii comviunia. quomodo 



Sunt viri litcraiidimi.quibus in ore eftillud : mUn eftnrs, 

 'jUi.fliu fubiiliiatu requtrar, ijuam Grammatua. Itcm iftudi 

 Oparteteumperfeae ph,lofothar!,q;i alf,h:,Lefr/ dextre vtli-ex. 

 rlicare Hinc cft qu6d Scaliger,R3mus,& ali| quim rtudiofif, 

 limc fubtilitatcs Graramaticas indagarint,& fciiptis cCmcn- 

 darint. Rmfus funt alij, qcii admodupopulatitcr proponi po- 

 ftdant prxccpta Giammatica. Nobis ita vidctur. Iii Grama- 

 tica geucrali_ ea funt pi oponeda,qua; pertinent ai accuratio- 

 nem notiouu Gvammaticarii:itaquidem vt ibifiinus pjrtint 

 incchodici partim xtiologici,vt vocanc. Ad fpcciales Gram- 

 maticas quod atcinct,in iis tradendis adhibeda e(t mcthodu^ \<. 



prudencis valdique populaiis.Qua: ratio doccndi inccr alias 

 vtilitates etiam hanc habet.quod gencralia gcneralitcr &:,'(c- 

 mcl tradaniu' ,ita vt non opus fit in fpeciaiibus fyllcmaiis ea 

 rcpctcrc.tjua: iu Grammaticagcncrali fuut propofita. Porro 

 conii',gcmus in hoc opcr- Grammaticoprxcipua vcteium &: 

 reccntiorumplacica, fecuti Eti.i>n Puifchiu>n,(.]\i\ plusqujm 

 «rigiuta veterum Grammacicas cotulic.Scd obiicituthoc lo- 

 co.nuliam tradi pollc Giammatlcam gcncralc.quod vii fint 

 aliqua , in quibus omnes lingna: conucniant. Ou.r quidcm 

 fcnccncia ell: pcrablurda:vt patcbit cx iis.qu.t diccntur. Pa- 

 tcor.quxdnm hic traduntar,f]u.i: non funt commania omni- 

 bushnguis .Scdfacile eftoblcruationeccrtam illis apponcre, 

 e.g.in linguaLatinafuntfeicafus.in Grxv-aquinqucin Hc- 

 braica.Chaldaiea.&Syriaca nulli piopiic dicTi.Lacmi.Grxci, 

 &C. Germani habcnt quinq; gcnera,mafculinum,fccmininuin, 

 ncucrii.comuncfcu vrrumq. & o,nnc:Hcbrxi, Syri,&Clial- 

 dxihabenccria, mafculinuin, fccmininum, & communc. In 

 lingua GrxcaS: Lacinafuncquinq; dccliiiationcs.in Gcrma- 

 nica quotuor.in Hcbiaica, Chsldaica,& .Syri.,ca dux In lin- 

 gua Latina & Gcrmrinlca funt quatuor modi.in Grxca qiiin- 

 quc.in Hcbr.ta, Chaidxa, & Syriaca trcs. Latini & Gcnnani 

 habcnt qumquc tcmpoia^Gr.Tci odo^Hcbrxi ChaMxi,& Sy. 

 titria. Lntini habent quatuor coniugationes ,Griciduode- 

 cim vel tiedccim.Hcbrxi quatuor, Chaldari & Sytitics. 



III. Finis Grammatict internm & adtquatns , ejldo- Fmitgri- 



cerepuriloqui. '^ 



Hic cnim finis cum iila tcciprocatui.Puii autcm loqui e1 

 ita exprimcrc fcnfa animi , vt finc faflidio audiamur. Atquc 

 bxccft piima fcmonis ^iaria , qucmadmodum piimacibi 

 coinmcnJaiio clt muiKiidcSi 



Z C A P V T 



