Grammatic^ gener. Cap. 1 1 1.& IV. 261 



tiicis repetat quxdam de liacararn aiFccT-ioue. i. In piBura 

 IturArut,, hii/e»iur r»ito rs'>*'y?''-P"^ '• & ptinio piugantUt 

 figurx litcrarum minuI;uljE, quippc faciliores. j.Onio lirera- 

 rum ttili^enier mteiid^-.nr. Is aiit!;ra eft ciiplcx.Primo cfl ordo 

 naturalis,quo litcrs collocatur iuxca fericm nacalium. Nam 

 vt quxquc ptima nacatuic : ita prima quoquc l"cf« ofFcrcaJ 

 proiiunciancium. Sic v gr. in Lingualarina calis elt otilo:<»,«, 

 e,i,H, ,1 ,ft''.--,/,' .1 ,'i,^,t ,x,z.,r,h. Dcindc clt ordu popularis, 

 quo vulg6rcccnfentut:vcapucl Lacinos elt i^\[i.a,b,r,ii,f,f,g, 

 h,H,m,'i,t,f,q,r.f,,',ti,x,y,z.. Vbi cuiquc fcic vocali li.biiciuu- 

 tur trcs confonantcs.vcFrifchlinus monct. Liccra i.' non cft 

 Latina,U-d G'1-ca. Ettcftc ait :)Caliger,Latinum Cicicmcirc, 

 quod Gra:cu.ii i^. \ ctctib s caijicu Latinii tuit in vlu tic- 

 qui-nti.vt rx ItgibusXlI tabulaium,& antiquiv nionumcntis 

 conft.u. Tcrtiu elt oido cxquificus ,quo liccti pci lpccies& 

 clalics fuas dillinguuntur : vt apud Lacinos quatuot fuut 

 claflcs licerarum , ica vc in ptima (int vocalcs,.i,',',o,i(:iii fc- 

 cunda confonJE liquiJx, /,»*,'?,'' .J^in tettiamuci,fr,f,</,^ ^'■/'.f» 

 /,:inquarta firnii lca duix.f h,] ,v,x,z.. i. !r, d,- iir^mlihia ii.'e- 

 Tii'Hmcjlfndatur, our.mo.io iiierx Urt^uariim inferioriim quoad 

 chitracleremfintrrti. ex U^ertslirtguxrumfutierirrum^ gr. li ci 

 }«: B CX 3 : CcxO : /. ClH- J. Literarum fundarr.en! aiiurn pi- 

 Suramprimo dotear trerepror.y.gt.ln linffua Lacina fud .mcn- 

 tales liccrx , eiquibusrcliquxotiuncur , fuuc,»,/,/i Harum 

 itaque pidturapiimodoceacut. Ica cnim abfquc laborc pin- 

 gcncurrcliqua:. Namcx ■ oriunturc,f,c,^,n,»»,«,0'c. 6_ Lite- 

 rt iia fiin' coniun^rndii.^jl apices f,rfnm eminen-ies, (y pedun- 

 tutt deorfiim piominenrei , protrahantur, corpera verh d^uaiiter 

 iti llnea correl^ond,-ant. 



ie I V. Litcrarum orthcepla gnherntitur his regnlt^. 



1. Vocnles ter fe po^funt prcn'int!ari.Y.t iWx <\\i\Acmoie coa- 

 m<ko proferuntur, vf^w.^^rali^ dlduAo , vt .j,f,/. i. Confont, 

 funt fiinflicrs , -vl dnpiiee's. Siuipliccs funt , qua: vnius litcti 

 ralorcm fufHncnt. Suntquevcl fciTiiuocalcs ,qu.x ad voca- 

 les propiiis acceduat.fonumquc paulo clariorcm cdunt ; vel 

 niuti,qux conacu quodam ciilius muciiit. Semiuocalcs funt 

 Mcl liquidx , vc! firmx. Liquid.t pioiiunciando liquefcunt. 

 Suntiiuc acutx, vcl obcufx. Acuce (unc vcl fibilantcs , vt j: 

 vcl ttcraula: feu ftridulas.vt *•,.-. Obturi tinniunt:vt wi.w.Fit- 

 nisc fonum liabent imrautabilem : luntquc vel flabilcs , vt/; 

 Tcl anhclautes.vt h. Mutac lunt vcl claulx , qu.i labris com- 

 prclTis intcriori buccamutiunt.vt b,f : vclapviti, qux labris 

 apertis mutiunt cxilius:quifunc vcldcntalesvc //,/,vel pala- 

 tini,vt cf.^.Confonx dupliccs tunt,qux duaturn liccrarum 

 vaiorem habcnc , vt i,v,x. Nam x icfoluitui in ci:r \n ff,', vcl 

 di i Sc j pofitum intct duas vocales in vnacaquc finiplici di- 

 «Sione , habctvim duarura vocaliu.Ti. Sic j»<5 cft idem quod 

 ««<(i:quoiTiodo antiquos fcripfifTi; conftac.Vide Grammaircuin 

 fieideibergenfem. ].in ironuutiattcncliierarum n^mina (y- tiiuii 

 diligenierattendi dbrnr-.Sic noraina literarum Grxcarum al- 

 f '>i»,f'e//»,^*OT»7/?,(Vc.Conucniunt cum Hcbraicis & Chaldai- 

 cis.TituH litetarum Latinarumcx plurimis funt hiprxcipui. 

 * dicitnr liteta canina Sc ciuda : T lir.era nigta , niottualis & 

 nortifcta, fiuequodfepulchralibus lapidibus fucrit adfcii- 

 pta.liuc quod in iudiciis fucrit not.i damnadi,fiue quod figa- 

 lam crucis rcprxfcntct.Qnibusdametiam dicuui litcra lon- 

 Ea:quanquam ali j hoc nominc infignitam putant litctam (.X 

 rticitur litcra cruciaria, quia & hguta talis,& fonus aurcs I iii- 

 guamque cruciac. Tdicitur llteraPythagor.-E, oftendens cal- 

 lcm vlrtucis & vicij.Fvocatuidigaramaiquiacx duplici gam- 

 miConflacacll,l:ccc fono diuctfo, ncmpc afpiiato, vi (p:\\'n\c 

 ^tifm.fama. Prxponebatur apud jtolcs peculiaii idiotilmo 

 <Ji(ftionibus a vocali incipicntibus , vt Faiv®- pro oitQr. iftud 

 autcm digamina non cft liccra , fcd iTidJioy» r» /S«J. 4. yitt» 

 frriinnelaiionu rrlpeciii liierarum fedulo funi vitunda ; vt iota- 

 cifmt*s,Ubd»cifmitf,^c. 



^'^*- y . QjtinqHe vulyo rtanfhitnr organa pronuntiatienu: 

 ijtiibw nonnnHi adduntfixtum. 



rtacnimdigetunt litcras. i. f «//«m/^ , a,c,i,o,u,h. i. fau- 

 f»/*j,c,g,K,i,q. j. pa!atint,d,a,z..^.lingUit!ei,\,[.]. deniales, 

 i,x,z. 6. /«ii<i/fj,b,f,m,p,v,vv. 



*■ V I. Liten eiufdem organi (fr ordinis pojfunt interfe 

 fermHtari. 



T.itiflem or(rrtj);,fcil.pronunti3tionis:vt3pudHabrijoslitci? 

 »1013 (iint commutibilcs , vc H3J ^ bsj. Eiufdem ordi- 

 »M : vt omncs vocales runc fub eodcm gcncrc , fic omncs li- 

 qnida-,#. omncs mucx. Hinc dicinius ojitmM & opiw^ u^,efi. 

 fioia & ejti^i-Ua , labor & iahoi .feSlofiexi , fcribi firipfi. 



VII. Litere txpritnHnt varies affiEltu. 



Sic A exprimit gaudium & doltucm , vt A«. »h. T. parltei 

 Tim l. 



gaudii & doloris eft indcx.vt eu,euge,hei heu.O fimiliccr.N/Hrt 

 ohe vcl e lict exclamamus.auc criftcs./admiracionis cft index 

 aut uouita.ris:/o ttiumphi. f' morroris tancum,vt in hu,hui.Se. 

 •vlaio Afpiiatio cxplicat fufpiria,& dilHcultatis cft nota Itaq; 

 plus atTicitfro/7, quam /!»•», vt 3i\t Scaliger de canfi. iingus. La- 

 tini. F flacui expiimcndo infeiuic. / propccrcxilicatcm foui 

 tcnuibus i; pcnecrantibus tebus cft accomnio.*acum. .vj adhi- 

 bctut rcbus m.ignis niemotaiidis. Plura iu hanc tlntcntiam 

 vidc mtra in K.hetoiica & Oiacoria, 



VIII. Liier£ ejfentiales tion funt confundenda cum Quomo; 



accidentalibtu. ^" ''ifcer- 



ncndx 



Nam litcrx efrentialcs oftendunt fyftafin vocis : vnde fy- f " 'fltn. 

 ftacicx,fubrtancialcs,& radicales vocaucur. Accidcntalcs li- tialc^ &' 

 ccrx otteHduuc accidcntia, quibus obnoxia eft vox:& dicun- accijfn- 

 tur formatiux & kruiles:vc iu Cantare liccrx c ant func cf- "•''* ^ 

 fcucialcs: Ai(.taccidcntales.fc«f/fr«( c-lTcntiales litetasattra- 

 nicnto , accidentalcs minio clcgantcr difcicuit in fua Incio- 

 dudione Gcinianica. 



I X. Ari Notaria rjl pars orthographit. /rjNd- 



taria 



Arscnim iftaNotariaeftraciofcribendipet notas ; apud S"'d? 

 vctctcs frcquentirtima & vtiliflima. Ac licct multum vtilica- 

 tis cx cypograpbia prx vccciibus illis pixcipianius : illi ca- 

 mcn ia co lupcrlorcs eranc , quod attis Notatix bcncficio 

 plura inci a hoia vnam potcrant fcriberc, quam nos incra fex. 

 Quidam e ncoccricis huiulmodi aitis rationem conati funt 

 rcftitucrc.fed fiuftra : quoniam,nifi quis a pueritia arccm iU 

 lam lludiosc didicerir, vii cft.vc vnquam eam perciperc pof- 

 fic Vidcatur lujlu* Li'fiu> intfiftiitf,(y lanui Gru-erw t.i /n- 

 far iib. de noitivereriim, (y BonrtiHi de rartone difcendic.y vbi 

 ait:Liccc aisnccaria vcccribuscognica.nobishodie non pof- 

 fit cflc vfui : tamen liudiofis fuafi:rini, vt adccleriter cxfcri- 

 bcndum nocas ptoprias , & quidcm quam plurinias fibi con- 

 ftituant:ficut lcgimus Picum Mirandulam proprias notas 

 fibi conftituillc , quibiis libios fuos confctipfcrit ; qui , vt in 

 cpiftolaquadam tcftatut Matfilius ricinu$,proptcteaane- 

 mine lcgi potucrunc poft obitum Pici. 



C A P V T IV. 



De fyllahA. 

 P R iE C E 1> T A. 



SYlI.iba , fecundum inrtrumcntum Grammati- 

 cum , eft elemcntiam fubaccentu. 



Eius confideratur partitio.& affcdio. 



Partitio fyllaba: cft,qu6d fit (lmplcx,vclmifta.llla 

 ctiani homogenca & piira,hac hcterogeneadicitur. 



Syllaba fiir.plex eft, quaf ex fola vocali conftat. 



Eftquevel monophthopgus,conftans vnicavoca- 

 lijVi imperatiuus : vcldiphthongus,conftans duabus 

 vocalibiis j vt A. Diciiur biuocalti. 



Sv Uaba mifta cft , qiix conftac ex vocali & confo- 

 nantc .• vt «j, ex. 



Affcdtio fyllaba: cfl duplcx , rcmpus & acccntus. 

 Vtrumquc veroaccidit lyllabx ob vocalem. 



Tempus cft mora , qua cxprimitut fyllabx quan» 

 titas. 



Quantitas cft , qua fyllabx tcmpus tu moram 

 metimur. 



Hinc fyllabaeft brcuis,longa,vcl anccps. 



Brcuiscft,qu£ conftat vno tcmporc:vt ,^r«/;fcu, 

 qu'»: fine moraprofertur. 



Long.i cft , qua: ccnftac duobus temporibus : vc 

 parvos : fcu, qux cum moi.a profcrtur. 



Anccps fiuccommuniscftjqu.t modo breuis.mo- 



do longa cft,vt^.2rr«;fcu,qux cum mora,vcl abfque 

 mora pcofcrti potcft. • 



Acccntus cft mora , qua fyllaba effercndo attolli- 

 tur , vcl dcpiimitur ;/?«,eft tcnot vocis fccundunl 

 quem ccrto gvadu pronuntiatur. 



Eftqucfimplcx, vtacutus,& grauisjvdcornpofi- 

 tus, vt cibcumAcxus. 



Z X Acutu9 



