2 6z Encyclop^diar. Lib. VL 



Syllaba 



Accemus 

 quid? 



Acutiiseft , qvio fyllaba atrollitur ) ciufquc nota 

 Latinis & Gricis eft ': vt Dotnintf. 



Grauiseft, quo fylUba depiimituriciufquc nota 

 Latinis & Graccis eft ': yt,M<le. 



Circiimflexus cft ,quo fyllaba traiHiini cfFerrur, * 

 ita vt attollatur &c deprimatur. Eiusnota Latinis cft: 

 vr, Jlf^tArunt. 



Alij malunt ita definirc. j^cuiw cft , qui vocalem 

 proniuitianciocleuat; Grauu , quivocalem pronun- 

 tiando deprimit : CircHrtfflixni , qui vocalem pro- 

 nuntiat tradtim , incipicndo ab elcuatione , & defi- 

 ncndo in dcpoficione. 



R E C V L ^. 



L Syllaba eji pATS vocm diutfibilu 



Liter.i &fyllaba funtpartcs vocis , fiue ip(iu4 principia 

 materialia. Et Htcca qudcfn crt pa's diiflionis indiuifibilis: 

 fyllaba vcro eft pars vocis non diuifa , (c d tamen diuifibilis. 

 Nam & vox fimplet vnius litcrat eft diuidua : vt a pracpofi- 

 tio, t imperatiuus , o jnteiicitio. Ha: fiquidcm voccs dua- 

 bus confbant partibus , elemento , & acctntu. Male itaque 

 vulgaresGrammatici: Syllaba, inciuiunt, cft comprchenlio 

 litcraruir. Nani f pia:pofitio iSt fyliaba & vox cftincqi e ta- 

 mcn cft comprthenfio literarum Et " literarum tjuidem eft 

 comprebeufio , fcd tamen non eftfyllaba. Pouoeinumero 

 fyllabatum vox ell vnifyllaba , vel plutifyllabaj & h*c bi- 

 fyllaba , trifyllaba, quadrifyllaba &:c. 



H. jicceniiu efl mertfura fyllahd : eflque in vnica di- 

 Elione , ^uamuis polyfyllaba , vnictu. 

 Accentus , alias tonus , cft modus , fcu menfura fyllabx, 

 fecundumcjuampioducitur vclcortipitur, attollitur vcl de- 

 primitur ,dcnfatur vcl attenuatur. Oportct itaque,vt in vni- 

 cadiAionc fit vnicus tantumaccentus. Intcllige accentum 

 Granimaticum , c]ui voccm attoUitaut dcprimit , non veio 

 eum qui voccsdidinguit, aut aliaaccidetia notat:ncque etia 

 Mnficum , vcl Rhctoricura. Huiufmodi accentus plures 

 pofiTunt cfle in vna voce, vtconftat ex Hcbraicis. Tradunt 

 hoc in loco] profodiam :quam nos adPoeticam refcritnus. 



C A P V T V. 



De comtnunibits vocis affe£llonihHi. 



Pr.(ECEPTA. 



INftrumcnta Grammatica orta , qux refpiciunt 

 fingulas voces, dicuntur partesorationis,fcu vo- 

 ces intcgrx : funtquc numeroodlo, quarum vidcn- 

 d:c funt affcdiones & fpccics. 



AfFcdlioncs feu accidcncia partium orationis funt 

 tres : Metaplafmus, Notatio , & Dcgcncratio. 



Mecaplalnnis cft vocis quidam transformatio. 

 >f/»« ,i;«V«rirregul3ritas licerarum & fyllabarum. 



Metaplafmus ifte eft literarum & fyliabarum vd 

 dcfcdi.is, vel rcdundantia, vclcommutatio. \ 



Dcfcdtus fit aphaercfi, fyncopcjapocope, & crafi, 

 fiue fynxrcfi. 



Redundantia fit profthcfi , cpenthcfi , paragogc, 

 dixrefi , & parclco. 



Commutatiofitantithefi, mccathefi, fyftole, dia- 

 ftole,&: tmcfi. 



Notatiocft fpccics , aut figura. 



Specics cft, qua difquiricur , an vox fic primiciua, 

 vcl cleriuatiua. 



Primitiua fcu priraa cft , qui a nulla alia defccn- 

 dit ,& literiscftfimplicior : wi.benw , rcjuti-. DicitHr 

 rctlius vox prinia, nariua, primigenia,&: thema. 



Deriuariua feu orta e|J , que aliundc origincm 

 trahit : vt, boni!af,e<^nlfo. ReB.its Mctrurvox diriuata. 



Figuracft, qua difquirftur , firne vox fimplcx, an 

 compofita: lcparabihs, vel infeparabilis. 



Simplex cft , quae in partes fignificantes diuidi 

 nonpotcft: : vt, maturfts , di/lo. 



Cbmpofita eft , qus in partes fignificantcs diuidJ 

 poteft : vn, pr^maturHs edifcc. Hsec dicirut decompo- 

 lita , cuin cx pluribus qU|am duabus vocibus eft 

 compolira : vt imperterrittu. 



Vox fcpatabiliscft , qnx feparatim confifterc po- 

 teft certa iignificatione. 



Infeparabilisctt , qii^ fcmper cum aliqu.icom- 

 ponirur 



Dcgcnerario eftaccidens,per quod didio in aliud 

 gcnus crandr : »r ^nando aduerbittm nominafcit, vel na- 

 inenaduerbiafcit. v. gr. harreniCumcUmat. Itcm cum 

 ex participio fit nomcn comparabile:vc amans aman- 

 ttor , amanttlliwii. Dcgcnecatio etiam eft in adicdi- 

 uis , quando fubftanciuc vfurpantut : vt, amHtu,bo' 

 mm , malum, runtctu, amica, rujhca, diues. 



R E 



G V L yE. 



L QuatHordecirn fttnt fi.iHr& ortohgraphicA. 



,.._.„ ..„ — ...„.,. ^ iuun.iumrormaraus : quunoii ne- 



llc habcmus ad fingulas otationis paucs rcpctcrc fpccicm 



hguiam, fcdci gencr-li hic doaiiua rcp timus cnita 



emis opctationc. Sic v gr. iiucr acddentu nominis aut: 



, ., . . '"81 



Accidcntia vocts communiflima valdc iiluftiant totam °"l 



etymologiam,fifcmcl tradantur & gcucrahtcr. Iiacnim & P*" 



compcncl.o(tudemus.& iudiciumformaraus : quianoi. ne- 1'^^ 



cetfchabcmusadfinaul"- ■ - ■ - 



men 



vcrbi non neceflc eft, vt connumncm fpccicm & fi.^uraai- 

 quia femcl hoc («(flum eft , omnibus orationis pavtibus hsc 

 duoaccidetc Cacteium inter communilfima vocis acciden- 

 tiaprimumlocum obtinct «*.-4//a/mi« , qui con.plcdhtur 

 quatuordccim figutas oithographicas , in qu.bus (ptdatur 

 Jyncnfis & iyzygia , idcft, coilatio . & oppofitio. i^oiUtiti eft 



In dtftHu. In rcdundantia. Itt 



Aphxrcfij, Profthcfis. Piincipio. 



Syncopc. Epenthefis, Medio, 



Apocope. Paiagogc. Fine. 



Rcliqua: funtin principio, finc,& mcdio ptoalifcui. ObfeSti» 

 cft in his vetfibus memorialibus : 



I. Pi ofthcfis /t;>;o»/; eaput , iti ^noii A^hxiefiS auffr-. 

 vt, /etuli pro /«.'<■ eft profthcfis : ruit pio erHit cft aphirefis: 



Z. Syncopa de mcdie eeiiit, q„Dii EpcatheCn *u^et: 

 vc, refoftam pro rtpcfttum cft fyncope : induperaicrvio impe- 

 r;»/ercftcpcntlKfis. f r x 



}• Apocopc fiaem tellil , tjuem d»t Paragoge: 

 ▼t ,/«m«/ pro famuleu apud Lucrctium cft apocope : dititr 

 pro dut eft paragoge. 



4. Crafis eo!iiunglt,iifiunBa Dixrcfis adfert : 

 vt, Thefei cfl crafis : dijfoii^enda eftdia:refis.ttafisetiam dici- 

 tur fyn:Erefis, fyrophonefis, fynccphoncfis, fynzeiis , & cpi- 

 fynalocphx 



y. Antithcfis OTWf/sr , Metathefis Iraiicit ipfa: 

 vt, off/pro 1U1 eft antithefis , aliasantiftocchon : Euanirt pr» 

 Euander cftmctathcfis. 



6. Syftola correpratn, promtffue Diaftola UngaiK: 

 yt, jleeirurn ^to fieterunt ci} Cydole : Zxerctt D7ama chtros, 

 pio Diana, cft diaftnlc, fcu eaafis. 



Tmefi' diucllit, fini addit ritc Parelecn: 

 vt, S^/«>-n*c- r«»j«< fcrct, cft T-^oif. Parelcon cft in alicftio- 

 nibus fyllabicis : vt •vcfmet , quijpiam, tute. 



His figuris vulgo addunt cflhlipfin & fynalofpham , dua», 

 figuraspocticas teillipjt! et\, cum finalis w- cliditur in vct- 

 fu, fcquentc vocaliaut diphihongo : vndc Latinis clifio.di- 

 citur :vt, 



Incubat i/lum ahfns /ibftntfm audlfjue vidfrque. 

 Syn^lcepha cft , cum vocalis auc diphthongus in fine di- 

 ftionis ob fcqucntem vocalem aut diphtboucum in vcrfu 

 cliditur. LatinisdiciturCollifio, Adcmtio, Extrufio.Eiplo- 

 lio : vt, 



Difciteiujlitlam moniti, (^nen temnere dtuei. 



1 1. De deriuatione & compofttiont teneantur 

 fequentes reouU. 



Qui»t 

 derij- 

 tion!& 

 comi''" 



I. fecesfiri funt primdt,qHifun- oUtefyllahti^orH^tfUi fuH^tihBlH 

 folyfyliabi Siciu' cft vox priTia.quia cft pauciorum fyllata- tnai'.^ 

 rum :/■«/?»• cdvoxorta, quia cftplurium fyll.ibarum Non '"" 

 igitur eodcm modo vo» a vocc,quo rcs a rc dcducirur.Nam 

 ^tiintiim cft a q iaiicitate,fi rem fpcdcs : at contra ^-uHfitin 

 eft a quantod!i.'>a fi voccm.Hic vcio mcmincris pro iMim'ti- 

 vis liaberi,aquibnsalia dcriuantur ; ctfi ipfis quoquc a(fi • 

 gnari po.^it oiigo in tadtm vcl alia lingua. Sic L.-itma 

 piimitiua pluriipiiin a Giscis manariint. 6bferua,-& iili.'d. 

 Aconcrctis formantur ab(tta(Sa Sc aduetbia,cx aualogia: 



vt 



