266 



EncycIopsdijB Lib. VI. 



ccu TOtS-Ki- Oulo mclioriscognicioniseft, vel vulgaiis, vr 

 NGD. Ac. V.Ab. vcl cxqiiilitus&fubrilior , quo cafusij 

 ConiunfUftt jt in liis vci illis liiigun ■ qui habent fimilcs ter- 

 minatioiics : vt in iii)ju.i Latini cll hic ordo cafuam , au- 

 choreccKinimoPtincipe MautitioLandgtauio Haffix, 

 N. V. D. Ab. G. Ac. 

 Mcnfa. a. x. i. x. ani. Smg. 

 X. X. is. is- atum. as. Plur. 

 Adnomcncl.ituram eafuum cjuod attinet.illius ratio ex 

 ttaditii difinitionibus ron poctft clTc obfcu.a. Sunt , qui 

 malint his nomin;bu$cxprimcte : Cafus primtis , fccundus 

 tcrtius , <iuaitiis , «lumtus , fcxtus ; ita fcil. vt Nominatiuus 

 fit pnmus , Gcnitiuus fecundus , Scc. qui ordovulgoobfci- 

 uatur. 



vel circa terminutn , Tt ComparatiuuJ > rel cum ccrmino, Tt 

 Superlatiuus. 



Qui I in I Y, In denttattcne mmmt* prattpue MttndrnJHm efi 



termina- , .,,/'.. •;; . . 



tionibn? <»» termtriaiionfs , uUtHM^ne vim , it*vt tua notte- 



no.riniiiTi 

 i\x ubtcr- 



lUfiiiuin. 



nibiM Logicis exprimalur. 



Circa dc- 

 ciinatio- 

 nes ifijJU 

 ni^ondii. 



HsEC enim rario?& mcmoriam & iudicium confirraat. Sic 

 V. gr. in lins^ua Latmaoportct annotarc cjuoddefincntla in 

 eftt! notcnt qualitatcm cam cxcciru; dcfineutiain/««matc- 

 tiani. 



V. In ccnHltHendu declintiticnHmpitradigmatu ftrutttir 



ordo nnpiiUru '. ''j orio txqiifttHt , cjui txprimit de- 

 ciiiMionnm conuenientiam C dijfcrentiarn , regulis 

 coinprchindAtw; 



Ira cniin & captui difcentium confuIctur,& fubtilitas artis 

 tiou nc^lit;ctur. Sic v. gr. in paradigraat.s dcdiuationum 

 liiir^ux Latiii.c feru-tut ordo rl.ilippi Melancluhonis,iiui 

 conllituit quinque d^clin.itiones. At in rcgulis fiat mcuiio 

 ordiiiis Ra.iii & Illulhiirimi Principis Mauiitij:e quibus 

 illc d.dinationcs L.itirus diuiditm parifyllabas & impari- 

 fyllabas:hic dicic dccliiiationcm aiiamcifc inii , aliani in 



Qiiii de V I. In definiendo nomine fuhC/antiuo & 4dit[{iHo , vel 

 i\ibitanti- termtnatto , vel jigrjipcatio txprttmthr. 



uo et «d- 



icSiuo Subflantiuum cfl nomcn vnius fimplicis generis, quo ref- 



notaiKliI. pondctur ad ijiia:ftioncm i)tiliiei^ f vt;, .;.". eii hic s Cikj/u/. 

 ei(i'.i (■■' Ijc '■'-.■irtr irern. Dicitur autcni fubftantiuum , t]u6d 

 notct fubrtantiam , VI I potius ciltntiam , vnde Scaligero 

 tj]'"i-i*le dicitur. Hcluicus tancn itadi£lum putat ,quiafo- 

 lum per fc in fctmoncfubfiftit, vt non opus habcat alio no- 

 nineaddiro. Alii vocAtnavm-n fixnm ic.uhieciivHm Hocdi- 

 tliditui ratioiiC terminatinnis , & fignificationis, Raii ne 

 terii,inat onn cju.xdain lubftantiua vnatcrminatione vnoque 

 gencrc efFeruniur, vt Aif T;«r , ^<f w«/«pr : fiu.tdattt vna qui- 

 dein tcrminationc , fcd duobus gcneribus vfnrpantur , vt, 

 hic ^ hxc fjcerctis , iiic ^ hnc cuHs , .sJu ,ciuK : quacdam 

 dcnique duabns tcrminationibus , & duobus geueribus ef- 

 fcrri folcnt , vt ^<V ma^isler , inc magiilia : hic domintu , hte 

 liomin^ •.hic cerum ,htc cerua Raionc (igmfiatiinit nomen 

 fubllantiuum eft vci proprium , vcl appellatiuum Nomen • 

 proprium cft nota indiuidui : fcu , quod vni foliim rei delH- 

 narumcli: vt, etr:ii Et hoc apud R.omaiios cr.it quadru- 

 plc.\,vidcl, pr.rnomcn , nomen , cognomcn , & agnomcn: 

 vc , PHt>li'iiCrnel<»'' Sdpio Africiinm. V idc Calepinum. Sca- 

 ligcr iioincn proprium vocat iquiuocum. Nonicn appelU- 

 tiuum cftnonicnfpecici aut gcneris : fcu, quodmultis tcbus 

 diftinatum eft: vt, Hom, .Iriimil. ^caligcro dicitur com- 

 munc Sc vniuocum. Vtrumquc , tum proprium , tum appcl- 

 latiuum ,cft vd rei , vt Atheni,iuHi'ia : vcl pctfonx , vt 

 Jchanae' conful. Noincn adie£liuum cft nomen triumgcnc- 

 rum , quo rerpoudctur ad ^.xlc vel S^aniuw efl > vt, ^ualis 

 tfi corifcil ? '■frtgim. -JluanfJi ejl hicfy'!ahA ? Bi-eutt. Sic didum 

 eft , quod fslumpcr fc in fcrraon^fubfiftcre non poflit , fcd 

 adiiciatur .^ltcri, ncmpc nomiiii fubftantiuo. Scaligcr vocac 

 nomeu denominatiuum & accidcntale Sunt autcm tres claf- 

 fcs adicftiui , queraadinodum &: fubftantiui. Eft cnim adic- 

 ftiuum vcl fub vna tcrminaiione , vt fAfiens, fiiix : vcl fub 

 ■duabus, vt//-/«,/"we:vcl fub uih\is,\t iti{lui,iujla,iujlum. 



«j'.ot fint VII. Trct fiintjjradtu inGrammatica: videl.Pofitinttt 

 CnTnparatiuui , & Superlittnttu. 



Q_uidam numerant duos tantum eradus, vidcl. Compara- 

 •^'Jiim & ''U)'"rlatioiim .omilfo politiuo , qucm dicunt cflc 

 ^""■'^r'',um abfolutuni. Ec hi gradum definiunt ,qu6dfitab- 

 foluti lui --celVus. Vcruro vt in rcbus funt tres gradus prin- 

 Cipak-s . luhnn. ,„<.^ii„s & aipremus : ita & in verbis trcs 

 Cradu.connui.cnn. ^«i JUi, Vcfpondcant. Dcindc (rradus 

 fignihcat quahtatcm ^ ^. „^.^j. ^^^^^,^ ^^ ^^^.^^j ^j j^ jg_ 

 c»t abtoUui , eft P(>fi«uus , ^ .^ ^ ^ ^- . ^^ 



C A P V T VIII. 

 De Pronomine. 



P R .«C EP TA. 



PRonomcn cft nomen generaliter rem nominans: 

 i<:[i,ej} noinen vicarium cjiiod vice noinmu poni(ur,in 

 demoniirundd aut repeten,la re potijfimHra. 



Hoc diiiidicur pcr difFetentiam communem & 

 propriam. 



Ex difFcrcntia communi Pronomen cft Subftan- 

 tiuum , vel Adicdiuum. 



Subft.intiuumeft , quod vfurpatur tanquim no- 

 men fubftantiuum : vt, Ego ,T« , Sni , j^uid. 



Adiediuuin cft, quod vlurpacurtanciuam nomen 

 adiediiuiim :vt, lUe , Snui. 



Ex diffcrcntia propria Pronomen eft Eflcntialc 

 vel Accidentale: &: vtrumque vel incerrogitiuum, j 

 vcl icdditiuum ; & vtrumque rarfus vel rci,vel per- 

 fon.ir. 



Pionomen elTentialc incerrogatiuum cft , Quis 

 rcddinnum cft dchnitum , vc! indefinitum. 



Detinitum eft dcmonftratiuum , quod monftrac 

 perfonam autrcm prifenrcm , vt Ego, iu,hic,ifle,ille.' 

 vcl rcpctitiuuiv , & hoc vel relatiuum , quod refert 

 did oncm antccedentcm , vt //. ipf,cju-,ille : velrc- 

 cipiocum , quod ad pctfonam ptoximc pr^ccdcn- 

 tc.n reflrdicur , vt , 5«» , ^ 5«««. 



Indchnicum eft,quod in gencte fignificat:vt,^«- 

 dam , (jutf^iant , alKjuis , tjiiilihet. 



Pionomen 3ccider.t,ile cft gentile & pofrcfriuum. 



Pronomen gentile pattiam, nationcm , fcdlamj 

 vel familiam notat : vt , Cti!^s , tioflrai , veftras. 



Pronomen polKiriuum pofrefTionem notat : vr, 

 Ctiitu,o,»^'':Cit<Ki,Gt:n\un\is : Meni>tinu,futu,noHert 

 Vfiler. His additur pronomcn quahtatis : Cuiftfrnodi, 

 huiiftnodi. 



R E G V L i€. 



I. Pronomen pomtttr pro nomine , vbi in^ata fMHTM t^ ^^^f^ 



titu repetitit. qui 



Hinc Htxchtlshtiiius it&e aic in fua Didaflicr: Pronomc ri 

 cft nomcn gcncralitct lem nominans : vbi id fpccialiccr fieri 

 incommodutneft. Vnde patet , quara necefraiia~fintptono- 

 tninainotatione. 



I I. Pronomlna ejuantitatis & tjualitatii ( ^tit reBihrt- Q-^*! 



feruntHr ad pomina adit[HH4nHmeralia) na » 



itafehabent. ^^ 



Trtnomin» qu*ntit»ti4 funt magnitudinis.vel numcti. Pro- 

 nomin* mapiiiudiait funt iutcirogatiua , vel tedditiua : tt > 

 Quantus ,Tantus. fronorr,init numeri fimilitei funcinterro- 

 watiua, velrcdditiua. Suiltque i. Cardinctlia : vt,Quot,Tof. 

 i. Ori/.n«'»«:vc, Quotus , Aliquotus, Quotufcunquc. u Di~ 

 nribnti.ia.yl , Quotcui, Aliquoteni 4. Diuijfiia : vt, Quofu- 

 plex , Totuplcx.5. R*!ion.ilia:\c, Q_uotup!us, Aliquocuplus. 

 (. P(inyr>-4/;/>:vc, Quotcnarius, Aliquoccnatius. Bronoimnt, 

 qhalitatii funt Qualis , Talis. ^ 



V 



CAPVT IX. 

 De verko. 



Pr.<£CEPTA. 



Erbum cft nota rei fiib temporc & modo : feu, 

 ijHo aliqHid dicitur efft , igere , vel pati. 



In 



