Grammatic^ gener. Cap. XI.&XII. 269 



terieftio. f^ulgo dicumnr aduocabula ; quod vocibm 

 fltxibilibtu adiiciantur. 



Aducrbiiim cft , quod adionis aut paflionts cir- 

 cunftanciam vna voce efFcrt : vc {■'~idet acute , retiit 



vrorerc. . 



Eius vidcnda eft figniticatio & formatio. 



Si^nihcatioredc coUigicur iuxta fcriem prxdica- 



* • j • 



nicntorura accidentis. 



Formacio cft , qu.i aduetbium aliundcdcducitur: 

 Vt j It/ie a bontti , fenjim kfenfw. 



R E G V L ^. 



> I. fitrtes oratienis inflexibiles poslponuntur flexibilibtu: 

 '*■ ^ qtiia tli£ hs6 adinn^untnr. 



Suntiiuiexiftirnanc, diaioncs indcclinabllcs cfTc propo- 

 nciidas ance craftacionem vocum dedinabilium .ciudi hoc 

 " aigumcnco :qu6ilvoces indeclinabiks fuu fimpliciores ,5: 

 nonnullis ctia.n nobilioics. Pii-politio cnim eft nobilior 

 quiin pionomcn : & intcriedio perfcdiot cft.quam vcl no- 

 men, vclvctbum , quia cft intcs^ta oratio , vt Heu.^ Vetum 

 fimplicitas in otdine dodiinx ea fpedanda cft , cjua aliquid 

 fua natura ptius cft, ita vt alioiim cosnitio ab illo pendcat. 

 Huiufmodi autem llmplictas non eft in partibus oratio- 

 liis inflcxibilibus. 111« fiquidem Jicuntur fimpliciorcs , noit 

 ralione fignificacionis,fcd tatione tciminationis, qux in no- 

 miiic , pionomine , vctbo , & participio fpcdatur. Deinde 

 terminatione illa carcnt voccs inflcxibiies- Non igitnr hxc 

 eft fimjiiicitas.feddcfcL^us ,vt bene monct Scaligcr. Dc- 

 nique pripofitio non eft nobilior pronomine , quia illa cft 

 nota conncacns nomini , pionomini , verbo , aut patticipio 

 cafum ahqucm. Similitet Intcrieaio non cll intcgra oracio, 

 fcd notanominis &veibi integtam otationem conftirueh- 

 tium. Potro Donatus tradit Aducrbium ancc Participium: 

 <luod excufat Vcifot , quonirfm Aducibium fit dctrrminatio 

 Vctbi:dctcrminatio autem immedutc fcqui debcat fuum de- 

 tciminabilc. Sed Adactbiumctiam Jctciminat Parcicipium, 

 vc B^nelr^i-m. Ergo Aducrbium , vc dcterminans , rede fe- 

 quicur Paicicipium , vcdcterminatum. Scaliger Aducrbium 

 poJfponit pixpofitioni, c6 quod minus necelTarium fic in 

 oratione. Vcrvim in mcthodica tiaiftationc non fpeitatur ne- 

 certitat auc dignitas:fed ptioritas naturx i quam Cc oilcndi- 

 mus Quodaliisadiicitur , eft pofteiius natuia. At diiTtio- 

 nes inflc.\ibiles adiiciuntui flexibilibus. Ergo Et iiiter ipfas 

 TOCcs inflcxibiles A-luerbium eft fimplicius reliqu's : quia eft 

 notaexprimcnsraodum nominis,vetbi,vel paiticipij:vc, .-*'/- 

 tnoditm 'i<er, ^ene loqni ur , DUrgenltrlegens. Rcliqu.T: aatem 

 notanc vcl connexionem , vt Prxpoficio & Couiumflio ; vd 

 affailum , vc incericftio Hinc quidam dicunc , vocem finc 

 numcro cflrvcl fignantem , vcl conncftrntem IbieftAd- 

 verbium & Intericdio : hic Coniundlio&Prxpofino. Suuc 

 eciam,qui Intcriedionem dicuntpurum putumeflc aduer- 

 bium. Scd hxc fcntenti^a nuUa cft : quia Adueibiuni & Iti- 

 tetietflio diffctunt deEnicione. 



1 1. Mnlti voces inflexihilfS ad diuerfas claffis referri 



it pojfunt , fro diHcrfb vfii & ftgnificatione. 



t 



Ita fi citcunftantiam tempovis notenc , aducibia func , fi 

 continuationcm caufjc , coniunftiones. Itaque meiito hx 

 voculacdicuntur amphibix , mctaphoraphyfica. 



- III. AdHtrbtHm determinat notneri , ■verbum , & parti- 

 cipiurn : inprimii tarntn verbum. 



.^ducrbia fic difta funt.quod vetbis adhaeceantrnon tamcn 



iistantum,fcdprincipalitcrac potilfimum. Vndcaduerbiuin 

 dicitur tcmpciamcntuin vcrbi , fcil. ^J' Hr/.tw. Eft enim &C 

 nominis tciiipcranlcntum. Quod t»»«rer docet his vcrbis: 

 ^Uh- rbium efi p»rs omricMi , ijue. viprcf^ ■velappell.triui ad- 

 ttHiuum ,fic iffa verbi maxif/,i , RlirfHindo ttiir?i a^^ieiliui fi- 

 {Ttifuitioriem vel tieierminat ,vt,Kci\c facio,VaIdc grauis:vf/ 

 •/«-.'J^K/r, f;,Nonfciib!t. Hacdcrc ficphilofopha^tur Scali- 

 get , fecutus Verforcm. Duplcx cft vocum tempcramentum, 

 ptr adicaioncm. Namque aut adiicicur accidens fubftaiitiy, 

 aut gradus accidcnti. e. gr. P'/V forrn , hic fubftantii adiici- 

 tui accidcns : '•-'/r/ roW^lucaccidtnti gru.lus addicur. Igitut 

 quod faciunt adie^f^Iua fubftaiuiuis, hoc veibis pixftantad- 

 Ucihia , vndc a quibii>daiii vocantut adicdiua vcrboium. v. 

 f,x. Mcri..rf^,iio. Dcinde aducibia dcfignaiit giadus in no- 

 ininibus Ciim enim bonitas & alii qualitatts iiucndi ac ic- 

 miiti qucanc , ncquc comparaciuo aut fupcrlatiuo plcni cx- 

 plicaii polfint , aducrbij opc faaum cft, vt cxplicarcntut:»t 

 y*l<itl/i)tttff,!flimnfduH4,Lonii)tlititM,Muliiferlifimu«,liauU 



quomodo 



cc.llieen» 

 d,. ^ • 



to doHior. Exquibus vidcie eft , etiam nomina gtadus figni- 

 ficantii indiguille adueibio. Icaque aducibium cil canquam 

 adiedliuam uOmiais, & vcrbi , iil;o etiam alioium aducrbio- 

 rum. 



I V. Sifnlfic^tiones aduerbiorttrn variet. fmt , qtit re^iffi- significa- 



\ 11 .. " cionciai- 



me coliiguntur tuxti numerum prxcticamemorura ac- vcrbioru 

 ciAtntt6. 



Grammatlci fignificationes aducrbiorum fcquentlbus 

 vcilibus memoiix luuandxcausa incluleiunc: 



Tcrr.poru a.'jue Locs, -^alt '§Harni,»ique Segandi: 

 Da ConfirmAndi , lurandi , da eroiiihendi: ■ 

 Optan.ii , Euentm , Hortandi , dd^ue Remijfum: 

 Congregat , Intendtt , Sumeri , 'ii;nili , Uubiiandl: 

 Excludeattji V^oca, Mmfir», Eii£e,Con, fir,(3- Intt': 

 Ordo , Rtlponde , Separ , Couiurt^t.o , Comfar. 

 Sed mcliiis confuletut memorii,fi aduerbiorum ficrnifica- 

 tioncs cjlligancui iuxta nouem pr.«dicamvnta accidcntis, 

 hoc inodo. Sunt aduerbia I. ;iuan' ■<.t>:vt,Longe latc.craf- 

 sc femel, bis,tcr:primum, fecundijm : fimpliciter.duplicitei: 

 raagni, parui, nihili:abundc, futis , paiiim l. -luali.-ati, : vt, 

 Iufti,fapicnttr, dcliberat6, horrendum, foituito 3. ABiont*: 

 vt, Ccieiitet , tarde + Pajfinu : vc, Mifctc.j. Relaiionu.-.vt 

 Ainicc,coniuiidlim,aduerse: ficut.ita tanquam quanti,tan- 

 ti. (?. . y/ feu loci : vt , Vbi , ibi , illic. doiiii, humi : quo.huc, 

 irthuc:qua, hac, ifthac:vnde, hinc, ifthinc, illinc : quoifum, 

 horfum , illorfum. 7. giM<a»</i) fiue tcmporis : vc, Quamdiu, 

 diu,xtevniim:quando,nunc, iam.dudum, antc, poft S.iitm: 

 vt,Seoifum,fcparatim, diuisi.9. Hibstsu : vt, Militatitcr in- 

 cedit. Cxtcrum caue hic recites illa in numcro'aduerbio- 

 rum, qux funt nomina : vc , Mecum, tecum , vobifcum , Rorrii, 

 T're'fi, Rfm.tm, Rma, Licedtmone, nnnttm, menfem, & fimi- 

 lia. Porroaducrbiis accidic, quod fincinccrrogaciua, vcl icd- 

 diciua : vt , SluorHodo , iuSle . vbi, hii : .y«o , buc: qua , hic: 

 vnie, hinc : qHamdiu, diu : quando,nunc : qucin'itm,longi : quO" 

 tiei, feme! : ciuotum , primhm : ijuoiuflicilcr , dufliciter ; augn- 

 eofere, valde : qiianti, tanii. 



C A P V T XII. 



De Prcepo/itioKe. 



Pr^e c e p ta. 



PRxpofitio cft vox confignificans motnm aut 

 quietcm. 



Ellque fcparabilis , ?el infeparabilis. Illa extra 

 compofitionem poni poteft,vt In : ha;c non iccm, vt 

 Di, dis, re. 



R E G V L yE. 



1. Prtpoftio eft flmplicior tjuam conUinnio ; 

 ac proindt prior. 



An pr*- 



poliiio lic 

 prii>r c6« 

 iundio- 



Prxpofitio coniunflionemantcccdit tantoinftius,quanto ne. 

 eftpiior fimplcxoracio compofita. Coniundlio eniin non- 

 nifi in comroruis fententiis locuiu habcre poteft. Ac prxpo- 

 fitis ex fumniis rcrum gcnctibus,qux prxdicamcnta vocanc^ 

 notat •/T> -Jti-^ , vt Scaligt-r difpucat : idcoque clb nota cntis in, 

 complexi Cxcerum prxpolitio ita dicitut , quiafcnlu fal. 

 tem voci prxponitui , Sc quidcmnomini propiic, quod vcr- 

 boillaadiungit. 



1 1. Pr<tpo(itio ttliis vocibtu prtipnfiia , lirnificationcm Prarpofi- 

 tarum aut complet, uut mutat, aut minmt. ^.^^^ 



Com^\t:v.yi,in'erciplo, demiror. Mutat:vt , aufero. Minuit: 

 yi, fttbridco Hincraagnacft vis pixpofitionum in compofi, 

 tionc,inprimis apud Gixcos & Lacino5,v.g «>^,«»<«;ku,«vto- 



c^-^ibduco^ilAiuco^cond-tco^ieluco^educOyinincK^reiuer, ubduco. 

 Diligcntci itaquc pixpofitionum vis & fignificatio cxpen- 

 datur. 



III. Prttpofitionum vis a nonnullit ita di^ingniiur. Pnpofi- 



tlonfi vi* 

 Alix notant caufara.vc ob. prt.,pri\, proptrr, fecunditm : alix J^l*^* 

 priuationcm, vc «/'/'^■^ ,rlam,p'tter,fine alix temput vtf/r- 

 cirer : alii coniitatum, vt ' om : ali.i; locum,neiTipc ad locum, 

 vcl in loco, vel dc loco , vel per locum : vt r < i •.»«'. SeJ 

 & hx , qux loci dicUntut fxpc caufam ngnificaut 



^ r 6 CAPVT 



