272 



Encyclop^dte Lib. VI. 



Id c]uod tam ad ornatum , qiiim ad copiam liogux in lo- 

 ciacndo & fciibi.inio tacic. i Vatiauo tlt vcl iplaium vo- 

 cuni , vcl conlV.iicHoni.s(oium. 



Deriir.iiniiAiiine ftrn.unu. i.Qitatuor fuiic modi , conti- 

 nu-indi fcimonis pet conii:ndioncs,ptoiionic-n iclatiuum,& 

 partcipinm ; li-pc ctiam fetmone ablbliuo, noun fcntentia 

 immcai,itemchoaturab(qucvll.lconncxionc. i", Varix funt 

 coniundioncs, vt rielcftus intcr cas, pro quauis ici conditio- 

 iic 8' fcnfus cxigcntia, liabcri portit. ; Muhxconiunaioncs 

 idcm fic^nilicant , vt fi opus fit, ornatus causa , vt txilij eui- 

 taudi uratiavari.ntio portitinftitui. 



Ced^liinfl'"''»^ ["'monvi. I. Sicut complctus fcrmo multis 

 conft.it mcmbiis.ita eadcm maioiis perfpicuit.itis causa , pec 

 ccriaintciuallidiipefcuntur, qiia; in loqucndo quidcm in- 

 niiuntiir nioia, iw fcribcndo autcm , figiiis diftiiidionum. 

 z.Trcs funt in omnibus linguis intcipunclioncs ptiiicipcs, 

 comnia , colon, & pcriodus. 



CAPVT XVI. 

 De Praxi Grammaticd genemlii- 



P R i£ c 1 P T A. 



TAlis efl; Grammatica gcneralis docens : reftat 

 vcens, qua: piicipic de piaxi eorum,quaE liadc- 

 nus furc didla. 



Praxis Grhmmatics gencralis eft partim gencfis 

 & analyfisGrammatica, pattim felix & facilis ditla- 

 dtica linguarum. 



Genefiseft in eo , vt fyftema Grammaticarum fpe- 

 cialium conformentur ad mcthodum Grammaticae 

 generalis. 



Analyfis eftin co , vcin lcdionebonorum autho- 

 rum iuuemurper principia Grammacicse generahs in 

 iudicio Logico. 



Feiix & facilis didaftica linguarum pofira cft ;n 

 leclione literarum , & applicatione pra:ccptorum 

 Grjnv.natices. 



R E G V L >E. 



I. Grammatlca gemrttUs efl norma CHtnfuis 

 Grammatlce jpecialti. 

 fit"norma Notum cft ex Logicis , vniucrfalia e^fe menfuram & nor- 

 rcliqiiaru mam fingulatium. Qliare fi Grammatica genctalis habeti 

 Gramma- ponit,ilia proculdubio hoc idcm officium nobis prarftare 

 ticarum? potcft. Dari auteni huiufmodi Grammaticam , cx noftr.i me- 

 ehodo, nifi vehemcntet fallor , manife(tum cft. Etfi enimea 

 non hibct omiics perfcflionis numcros : tamen lineamcnta 

 quxdam ducit, quotum opcfaitcm aliquid in linguis variis 

 prxllari poteft, Optatira fanc , prxft.intcs philologos hac iu 

 rc fuura occupare acumen. Prxliitit hic aliquid Chrijio^horui 

 Heluiittii& Grammatica fua vniuetfali. 



AnCram 

 m^iiica 



1 1. Princlpia GramT/hUicA ^encralts vchementer 

 prornouent <<lJ^e<W analjfiS LogicA. 



S'int enim ita comparata,vc nos nianu ducant ad notioncs 

 Logicas , quatfnus nocioncs Grammaticas ilkillrant luminc 

 Logico. Sic v.g. d.uifionem partium oracionis , vfum terini. ' 

 iiationuni officium caiuum &: modorum, & fi.iiilia fic cxpli- 

 cant, vc pulchovrinia & iucundinima hinccxi[T:at Grammati- 

 cx Sc Logicx harm.onia. Qua dc re vidc infia in Logicis. 



III. In fiudio ctiiufcjue Urjgus. duo attendantnr , /f fli» 

 facili^,& appli<:atio frttceptorumGramtnatices, < 



Leflio facilis erit , fi iuxta filum Grammaticx generalis 

 orthoepia & ortliographia ini^ituantur. Oithocpia qmdcm 

 ita, vt organa pronuntiationis & pioprietates literaium ac- 

 tendantur. Orthogtaphia autcm hoc modo , vt ad litteras 

 fundjmcnrales rcducantur rcliqux. Applicitio pr.xcei'tciuin 

 Grammaticx gcncralis pr.xiupponit inierprctationcm honi 

 authoris, & confiftit in applicatione declinationum , coniu- 

 gationum , & rcgularum. Primo itaque pucris in m.inum 

 detur authorprobatus : dcinde cxplicetur tcxtus : tcrtio cx- 

 ccrpantur paites orationis : quarto cxcciptis applicentac 

 prxccpta & rcgulx Grammatices Excmpla funt infrafuo 

 loco in Hebraicx, Grxcx, 5c Latinx Gtammaticxpraxi.* 



PERORATIO GRAMMATICjE 



GEN SRALIS. 



Tv^lis eft Grammatica generalls , cuius methodus irx 

 Grammaticis fpccialibus evitiriftat cynofurx, & «.iUo^Ao- 

 yuii palTim additx prxceptis erunt tanquara Lydius lapis: 

 atqiic ita vniuerfum iphus fjftemacrit tanquam compen- 

 dium, quo fi quis vtatur, infinitarum prxceptionum & rcgu- 

 larummolc fuperfcdebit;& hac ratione tradet Gtammaticas 

 fpecialcs. Non adferct in mcdium ea , qux hic traditafunt 

 de mcthodo & cohxrentia iiiftrumentoium Grammatico- 

 rum , fed in quauis Grammaiicl fpeciali tabulis vel metho- 

 dicisprxccpcis , & vbiopusefi: paradigmacis , fcmper dcni- 

 que rcgulis illuftrioribus vtetur ad fingula inftrumcnta 

 Grammatica , qu.x funt numero fedecim , videl. dccem cty- 

 mo\ogica,fuia.Alphal>etHm,SyIl.tl^a,lS!omen,Pron07nen,Verl/»n>, 

 Participium, Aduerbium, Fr&pofitlo , Coniunilio , ^ InterieBlo: 

 & fex SyM3.€i\cz. y\i.t\.Synta.xisConuenientii, Reciion'u,Vigu- 

 rata , VifiinBionis , Oinara , ©• f^rlata. Sedccim itaquc con» 

 ftitucntur fciftiones cuiufque Grammaticx fpccialis, & iix 

 iingulisproponcntur ifta tria: methodus , vt plurimijm ad- 

 vmbrata tabulis, paradigmata ( vbi opus eft ) & rcgula: v g. 

 in lingua Latina doftrina dc verbo contincbit tabulam me- 

 thodicam vellimpliccm pr.xceptorum methodum, tumcon- 

 iugationum paradigmata, & rcgulas prxcipuas de verbordm 

 flcxionibus ,terminationibus, 5i fimilibus. PolTuntautem 

 pucris paradigmata declinationum & coniugationum fcor- 

 iim primo proponi , & vbi in iis profecerunt , rcliqua cxpli- 

 cari. In omnibus autem hiscauendum eft, neexGtammatici 

 faciamus Syhiam vocabulorum; quod faciunt ij , qui 

 piurima vocabula congerunt , & circa eoruni 

 cxplicationcm ea adferunt, qux pertiaent 

 ad leftionem & enarrationem 

 bonorum authotum. 



II- !t 



METHODVS GRAMMATICiE GENERALIS 

 f Fine fuo, cap.i. 

 Subiefto fuojcap i. 



f Alphabetum, cap. j . 

 f Priraa^ 

 fEtymo- i LSjifl.fi*, cap.4. 



f Docenssqux I 

 tradatdc < % 



a 



I 



j-Gcne- J 

 talis^ 



.S w \ 



u O-' 



-o 



u 



L2 



logica J f CoramunesaflTcdiones, cap.y. 



j Orta : vt funt | f Generc, cap 6. 



I Partes oratio--^ /-Flexibiles ; qux J f iVowi*», cap.7. 



L nis,quarum | Species. | confiderantui in . J Fronomt», ap.S. 



(. Sunt J LSpecie, \ rertum^cap.^. 



I L Particifium, cap. I O. 



I f Aduerhium, cap.i :. 



llnfleilbiles^' Pnftjitio, cap 1 1. 

 \ ConiunHi', CAf.ij, 

 ^lnterieHio, cap.14. 

 1 



E 



fConitententta. 

 fPtima ,' licSio. 

 I ; FigurA Syntaiiica 



■< K.Di^inllio. 



\. Syntaftlca | ^ c Syniaxu omata. 

 V. ' Syntaxisvariatii. 



'«*: 



> 



cap.ij. 



LVtens, cap.16. 



fPrincipum 

 LSpccialis, lingutrum-i^ 



V.Minusptincipum 



ADMO 



