278 Encyclop^dia: Lib.Vl. 



C A P V T V. 



Dc Nomine. 



PRyECEPTA. 



PArtc<; orat''onis lik trcs funr. j. Nomcn ; fub quo 

 Pronouicn ; quod cft nomen anonialum. 2. Vei- 

 Lunnlnb quo Participium. 3. Particula,(ub qua vo- 

 ces inuari.ibilcs. 



Nom ni & verbo communiter accidit numcrus& 

 genus : Nomini peculiaiiier qualicas & declinacio. 



R E G V L ^. 



Niimeru.: I. Numerm hic tft triplex\fi>i£iiLirtsJk^lu,& pluralls. 



quoiuplc» ,v . 



ap.id Hc- In grammatica operis rcgij Nomen , qsod Hcbrxi DTB 

 braot. vocaiu.poftponitur Veibo,quodHtbr3eis dicitur ^ys ab 

 antiqao paradii^mate . & li3CC rati» adfcitur , quod nomina 

 & coiundcm coj^nitio magna ex parte pcndcat a verbo. Et 

 ibidem ("ub i~l'0,i.e paiticula , comprchcnduntur Prono- 

 mina. .Sed vtruniquc tft xfi/jnhv : quia nomen el\ nota fub- 

 icini, verbum pra;dicati : & pronomina flcxionem adniittunr, 

 & (imul doLtiinam veibi illuftiant Ca:tciiim Nomcn & V cr- 

 bum in diucifos fincs flciluntur numero & genere. Muniereei 

 lirc cft triplcx 1 ShiguUrn : vt p'''^^ lOiN 1 Dnatts-.yi D]SJ3, 

 alocduoe. 5 Pluralis : vt Ci^nV C3i"10iS Huius loci funt 

 rcgula:. i. Nomina mctal'oruni & liquorum cavent plurali. 

 1. Nomina .xtacum (unc tantum plui.ilia. ^. Numetasdualis 

 fcquitur normam pluraiis ; & eft in nominibu"; , <\ax tcs ge- 

 minas iiatuia vel aitc (ignilicant : vt ^i"!- ^^./}. Sunt au- 

 tem quacdam dualia tantum,numero ivii c g. D]p CD^^OV. 

 Poiro nomina , qu.-e res natuia gcmiuas (^gnificant, plurali 

 carcnt : icliqua ptxtcr dualcm ctiaiu habent pluralem. Ad 

 vcrba quod attinct , in iis numeius pluralis vfurpatur loco 

 dualis, vt cognofcitur ex adiunflo nominc. 

 quotupicx ^ '" Gtmu kic fJlrnafcuUnHmifaemininHm^ 



ij.o.. He- (ff cornmune. 



I. Ma/i-w/iW funt nominapropria viroruro , viriiiumoffi- 

 ciorum.fluuioium.roontium, populorum, & mcnfium : iteiu 

 nooiina defiucntiain litcram radicalem — 1331. 



f 1 — ijicns 

 & fcruiles<' a — taiW. 

 Cl — iW, 

 pronomina !~inN & !«Jiri ; dcnlque vcrba tertix perfona: , & 

 ca<]u.iE habenc atfixum niafculinum. 2.. Firmiaina func no- 

 niina propiia niulicrum,mulicbrium ofiiciorum, vrbium, re- 

 gionum,vcntorum,gcminorum mcmbrorum:itcm dciincntia 

 in n' & rn ('cruilc,quodteiniinatutquadruplicitcr 



f\ ••' — ^^.^'^^,- "" 

 j-\ I' — miiUNn. 



Encipe num.ctalia in rTi vt nttfSiy, eres. Pronomina item 

 ^ rnjt Sc ?»i'n &verbaqua;habentaffi]tumfo:mininum,fa:- 



mininafunt j. C(i>»»)«»'« funt numeraliaa viginti ad ccn- 

 tum : nomina, qui vfurpantur nunc in malculino, nunc in 

 focininino gcncre , vt^nil, qux cx vfu obfcruanda: itcm 

 pronomina piima: pcrfona: , vt V*^ : & deniquc verba primcE 

 pcrfoiia;,omncfque inlinitiui. 4. Ex proncm.ntht/^ttufiun 

 numcro «t gcnere infinita : videlicet ^? '"'9 l^?. J-N(«'r« 

 gesu.< nonhabent Hcbr.ti. Pro hoc autem vfutpant adicfti. 

 uum firmininum : vt nyilj , maf »a & w(t^«M»». Q^idam 

 hic commcmorant gcnus epiccEnum, quod vtrumque (cxum 

 fub viia tcrminationc comprchendat : vt "i^"J , aquiU. Scd 

 huiufmodi gcnus ad Grammaticam non pertincc, vt fupra in 

 Ciamniatica gcnerali vidimus. 

 Ndminis 1 11. Ex cjualttatc nomen ejl fubflantiuurn ,vel adit- 



fubfta ni „. ,, . . j. ._,/•• 



Cttuuin. Vtricjue comrnumter acctdtt rnotio , pecultan- 



ter illi accidit derninutio, huic comparatio. Et Nomen 



mobile, fiue fitbflantiuuw,/iue aiie^tuurn, appellaiHr 



Schem Toar, id efl, nomenforma,. 



Nomcn fubftantiuum , aut eft gcneris vnius , vt "130 , vcl 



commums.vt DipO Hoc dcminutiuumclTe iudicatur,quando 



ciicumfcribitur pcr adicifliuum ]iup, i c. paruu^.sx. V'^'? "TED, 



libelltu. Sxpe eft niobilc, i. c. mouctut c mafculiuo in faemi- 



& adicdi 

 ui conli 

 deratto 

 (juadsp 



«ilnum,addito ri : vt W^N, vir. r~\V^,mulUr. "n^O rex.^^^O 

 ''/»■»«. Addiiuretiamr^l j-\''. T~l-.- vcl rctcnta,vel mutaca 

 figniticationc. Adicfiiuum cft gcneris duplicis , fub duplict 

 fcre tcrminationc. Fit a hic fcrinininum a malculino addito 

 n' : idque quatuor modis i. Simplici additione litcn n 

 pra:cedcnte cametz in monofyllabis,vt ji^, binti>, n;itO,fea. 

 wa. 1. Cum aliquamutatione pundoium : vt ^i^J magnta, 

 nTilj magna. j. Cuni adieftlone literx rt ad dcfmcntia 

 in ■',h. e. ad mafcu'ina gentilia & numeralia, n^W ''iV- 

 nniiTi mn^, f It ctiam , (ed rarillime , motio pcr adieiftio- 

 nem fyllaba: n', vt ab "inf* fit rmriN. 4. Cum abicdione: 

 vt CLim mafculinum finitur in n. noin noin. nsj nsi. 

 rorro adicifliuo accidit comparatio, qux hic non fit pcr gra- 

 Jus.vtapud Gricos& Latinos.fed circumlocutionc fcuperi- 

 phrafi fynraflica , hoc modo i. Comparatio fit per pa^ ticu- 

 las InTi 5c "i"'**':', e quibus iila comparatiuum , hac fupet- 

 latiuumconftituit: vt ?'''^y "^TiV lunior i?^"^^ ^«iO iufi.-Jp. 

 mu5. 1. Compatacio fit pcr ]0 8i 3 : VC iPNr? ■'"'^) bcaiu 

 /rieo/co, id cft mclior CiJ^ IV^^'?, parutuin ^ent:'iita,\d e(i 

 minimusgentium. 1? itaque coiipatatiuum, ? fuperlatiuutn 

 defignat. Sic i,«f. i. x^.iS. cft Hebraidnus , <5i>'A3;xij J/,'i) ./v ai> 

 ■ynojfl^i, henediSn tu inter mulieref,i e benediftiffima. ^ Com- 

 paratio fit pcr rcduplicationem eiufd:m vocii : ?■""]¥ ^^^> 

 P'1'^') '^ir iufltu (y iuslut, id cft, iuftiirunus. 



1 V. Declinatio nominum efi duplex;v»a mafculinor-um> D«li 

 aliera fmnininorttm. ."°, 



•^ Mik 



Dcclinatio h?ceft flexio e fingulari inpluralem Cafunm 1"° ■ 

 enim pcr diuerfas terramationcs , aut pcr articulos hk dilUn- |' 

 ftlo nulla ift.nifi quod n fipc gcnitiui,^ datiui,nH accu- 

 fatiui , nablatiui cl1; nota Iftoium articulotum fymbolum 

 memoriale cft QriNbrt H/7f(?//,7m. Rabbini genitiuo primit- 

 tunt Jiy. Porro nomerus multitudinis fit c fingulari,mu- ' 

 iius camttz,iz.eri,Sc '«jD/pcnultima: fyllaba in fcheun. & fx- 

 gol vltiino, aut alia vocali , qui eft in vltima fyljaba.in 

 ^^iJOTfrr, vt patet in paradigmatis. Caetcrum dcclinatio nia- - 

 fculinorum pluralem e fingulari format in Di : fceminlno- 

 rum in j— li Dualis fempcr dcfinit in Di-ita vt rcflc dicant 

 Grammatici , focmininadualera flcdcre ad formam mafcu- 

 linorum : vt ^IM aU , D]SM alt dua. niEJ3 aUplures. 

 Porro quatuor funt tcrminationes primae declinationis: 

 fradicalcm "^ 

 tii literam< f _ y Hic fimpliciter additur £31. 



Lfcruilcm-^ jJ 



Li— HiceftQvi, vclcav 

 Terminatlones fccundae itidem (unt quatuor : 



rn vel") 



i n- f H 



x mutantui in ni. 



Atque hsc eft ratio dcclinationis: vbi articuli ,fi prsfi- 

 J^antur nominibus incipicritibus a litcris nynilK , alitct pun- 

 (ftari fulent , quarain propofitis excmplis. Nam n habec 

 fub (ecameiz. vcl fd£ol,vt tUi.sn. jnri. q habct fub k tzeri, 

 Vt tyiNO.h dcnique punftacir vel ci/m '^ , fi pra:figatur 

 monofyllab.-E , aut penacutse , vt '"T, : vel cuiti chirek 

 pa'Ho , fi pnfigatur nomini incipienti a fcheua , nc duo 

 fcheua initio vocis concutrant,& vcrumque legcndiim fic: 

 quod pugnat cum analog a Grammatica. Ad cxtremum 

 anomalia multiplex eft tum in mafculinis , tum in fami- 

 ninis. Quxdam enim (unt fingularia tantiim , qu.cdam 



tantum 



