294 Encyclopa:dte Lib. VL 



S E CT I O T ERTl A ^ 

 GRAMMATICiE, 



E X H l B E N S. 



Grairmacicam Aramxam, id eft; ChaldaYcam 6£ Syriacam. 



C A P V T I. 



De Elcmentis. 



PRiECEPTA. 



CLiicrs:. 

 Lciv.cnta lin- 1 Punda. 



'"ognatio 



Hobr. 

 Chald. & 



Xigurt Aiamxx< /-Compoluio. 



uint I Syllaba, mmU Qwxmms. 



^ fpcdatur CAccenius. 



R E G V L .<€. 



I. L''ng!ra Hthn^z d.jfai jfecitivi ita dicam)a Ch;:Uda 

 & Syra ; f «<e dud vnit ftre funt lin£na. 

 H?<: de re aiiHiamus eximium philologum l iidDuicam de 

 Dieu, cjui piiFac. in Graminaticam linguarum Orientalium 

 fic ait : Tres linguas fibi .ipprime vicinas intcr le conterimus, 

 Hcbraicam , Chaidaicam, Syiacam : vt quid commune ha- 

 bcant, qu d difFcrant , leftoi viio intuitu quafi ivi tabula pcr- 

 fpiciat. (. hald.iicam voco, onsc in Daniee, Eiia, & Tl-argu- 

 miui lonarhanis.Onkcli & lolephi cosci continctur.a Syriaca 

 eam diftingiio , quia fic abaliis ficii folet, & non laio phrafi 

 & flexioiie ab ea diffjtt. alioqui candcai efTc liuguam fatcor, 

 Chaldaicam &: Syriacam quomodo & Oan.z. 4. < halda:i di- 

 cuntur rcgciii mtnn.id cll,Syic,allocuti. Nec diffcrret quiJ- 

 quam illa ab hac,nifi Iuda:i,int jxquos Daniel & E(ras,in Ba- 

 byloniam tradudi , de fua lingua Chaldaica: admifcuiircnt. 

 Inde dialcdlus lingus Syriacinata ert;quam Chaldaicani di- 

 cimus : quiain Chald.xa nata,& inde reducibus lud.vis in Ta- 

 Ixftinarr. cranfueifla.Scd & hac dialcaus niinus a Sytiaca lin- 

 guadifFcrrct,fipun£latoribu$vifiimfuiiret ficnim pro rnabo 

 punftcs l^^T^^iho^rexeerHm^fto JiDS^D, 1133^0, )-fA,- re/7fri pro 

 ■«niabD, iniDSo reges eim m- puie etunt Syriaca E; rnox. Sic 

 in vetbis, fi pro mnpD lcgas m^pS pncciiit itl» ; pro '"''IPS, 

 jnipS prscfpi e^e ; pro -f'''*', '^^^ coUecawt; pro ^>i3niO, 

 t<2rm /f,/f5.(^ccumIitcrisfcruilibus,pro ^^^^f^.y '^^J^^ 

 D«p;pro liniOiUI, pniDV_31 ^ ;„ JUhuiillorutn ; pr>> lCinOI, 

 lcnOT ^Vyi<Va<,rurfushabcs puie Syriaca. talia infinita funt. 

 Quamuis itaqne in hoc opeie Grammatico ( funt adhuc 

 verba Ludouici de Dicu ) eain ferc fequamur in Chaldaicis 

 punifandi rationem, qui vulgo vficata eft, priftrtim qua: a 

 «loitilTimo Buxtorfio patre adiiibita eft, palam tamcn profi- 

 teor vix quidquam in ca ccrtum cfle , &atbitrariain cfTc po- 

 tiiis,atquc ab Europxorum arbitrio magis, quam a certa lin- 

 eux ratione petitam. quam inconltanseft & plerumquc vi- 

 liofa ThatTumim in Venetaeditione pundatio!quantum ab 

 ei difFcrr, qua: in Regiis inuenitut!quantum ab vtraquc Bax- 

 tortiana in fplcndido i!lo Biblico operc R..afilca: nuper edito? 

 Et pnKti ;!jyr. Certiirn-nam itaque puniffandi Chaldaifmi ta- 

 tionem cx Svtiafmo pctedam ceuteo;ncc vnquam inde difce- 

 <icndum , nifi vbi dialedluf id ncceiratio poftulat Et iterurr>: 

 lingucc Svriacx prxccpta longe funt ceitiora quam Chal- 

 Caica:, &: bxc ad illam pixcipuc ditigcnda. Hailcnus ille: 

 iMmsGramrn.ilicxlinfUfCrumorieniit^iurrjyHcbriiornmyChtilddo- 

 rum,(y "^yrorum inter ft: cnIUtarum, fi coniungatur cum Gram~ 

 matica CbMaira Suxtorfi].yii cft vt (ludiofus harum lingua- 

 rum aliquidponitdcfiderave. 



I licTx ^ !• Literx Aram£ornrn alix fi*nt Chaldeorum, 

 Aram»o- ^//^ Syroriirn. 



rnni qua- 



lc? Avamra lingiiafic dicfta ab Aram filin Scra , G«n.io tmi.) 



eft Chald;ta & Syra:qua; funt dialctli lingux Hcbraici. Etfi 

 autcm plurimum intcc Icfc conueuiant: alicubi tamcn2(ab 



Hebria , & intet fe difcrepant , vt ceinere eft cx alphabet», 

 ■Nam Chaldsi & Hebrii eafdem habent literarum figuias. 

 At Syris diuerfa funt , et(i Hebrxis ctiam charaifteribus fcti- 

 buntur Alph,)betumiftud Sytiacum ita recitatur:o;a;,/j,Bf,)i, 

 Gomal, DoU. h, He, au, Zat, Hherh, Teth, ludh, Ceph, Umnd, 

 Mim,Nun,Semckath, Ae, Phe, Tfide, Cqeph, Rifrh.Schin, Thau, 

 Caterum de literls AramaEorum hzc funt <<4'««»>>/<s'><s07k. 

 I. Antiqui & germani Chaldx rum typi funt aboliti 1 No- 

 ipina liccurumHtbruicarum non funt Chaldaica,& a C hal- 

 dxis iiata, vt vnlgo opinantur : lcd luut corrupta ei Hcbiai- 

 cis vocabulis. 5 Spiritus tenuis N apud Ara,"a:os fxpe eft pto 

 afpcro n : ita vt hic idem fit , quod apud Gtxcos jEolifmu», 

 tEoIcs enim fugiunt alpivationcs, Babylonij tamtn n vtplij. 

 rimum retinent , moic Hcbrxo : vt vidcre cft iu Danieleat 

 Efdva. 4 Sytilptonuntiant ,vt F'' Germani. 5 Syri non ha- 

 bciit iy, fed ciusloco vfuvpant D,vcl iJf.Chaldxi rarius vtun- 

 tur t? > mutantes illud fcre in D. 6 Syii femperdicunt Phe: 

 qucmodo &■ olim Hcbrxos pronunti.ilTe icftatur Hieronymic^ 

 incap.ii.Oan. Et hinccft.quod LXX Interprctes ftriplerinc 

 (f'«Wx , i.P-»»-. 5 ; . pro ?efrch : & M arc.j. v. 5 4. l(pipKjzl pro ep- 

 f.c:id(h:& paHim q>xe^'m'i®' k^l^. Hinc ctiam eff,qu6d ho- 

 dieque fciibimus Pharac. 7. n hlc eft fvcquentius , quatn 

 apud Hebrxos. 8- Idiot:fmi Rabbinovum & Talmudicorutn 

 ad Chald.iicum morem pracipue flcduntur. 9. Communis 

 eft Hebrxis , Chaldxis , ac Syris diftlin^iio literarum in quin- 

 que ordincs , fccundum quinquc organa pronuntiationis. 

 Cuius diltindionis vfus longe maxinius cft:vt patet ex cap.fej. 

 lo.ApudHebrxosScChaldxosquatuor funt litcrxquiefcen- 

 tes ■< 1 n N.Syri tres tanctim agnofcunt.Et h.r quoquc literx 

 facilc intcr fe pcrmutantur. 1 1. Litcrx alphabeti omnes ad- 

 hibentut ad numcrand-jm Sed apud Syros pro m 1 5 cft ni. 

 quia illxliterxnomenDciapudipfosnondenotant 11 Lite- 

 rx quiefccntes itafc habent. ^/f/// apud Hebvxos quiefcit iil 

 niedio & finc diftionis poft quamlibet vocalem longani : vt. 

 Sina, ni\ys-13 , ]W , t^^^O , f^^^O. alicjuando eriam 

 poft Pachach & Scgol: vt, J~^N"ip'7 , r-^OV.ht^. Apud Chal- 

 dxos fimiliter in Cametz : vt M7 »o»:inTfere,vt^N"l caf^ut: 

 in Pathach l^^^^^- Apud Syros quicfcic fimilitcr in 

 Pthohho.tum in medio,tum in fine.item iu luotro.fimilitcr in 

 mcdio S: in fine. in hhuolTo tantum in medio. denique in 

 zquofo tum in medio.tum ia fine. ^au apud Hcbrxos & Chal- 

 dxos quiefcit in initio diftionis in Schurec,cum fequitur 

 fchcua. autvnaexliteiis ^1013 : vt i»i, Chald. rnai. Inme- 

 dio quicfcit in Schurec & Cholem : vt Dip , niN. Chald. 

 Dip^ , 1101. In fine fimiliter : vt I^J , ^ia"!. Chald. iBp_ , ibj. 

 Apud Syros quiefcit in olTotro ,idque in medio & fine tan- 

 tum itcm in zquofo. /o</quielcit apud Hcbrxos in niedio& 

 fincin Chirek,cum quo efHcii vocalem longam: vt l''"!^ n\ 

 fxpe etiam in Tfcre & Segol : vt, O.pi'1.% '"i^''?'"}. Chaldaicc 

 in Chirec &Tfere , ''3 '^,>Dbo. Syriaccin hhuotTo & ruolTo. 

 iff apud Hcbrxos in fine tantum diclionis quicfcit in C»« 

 metz.Tfere, Cholem.& Segol : vt, n^l.r-iVa.rii^Tjj.-ibii. 

 apudChaldxos in Cameti & Tfctetantum : vt.nbj, Trthi, 

 &vtrumquerarius,quia He finalc Hebrxorum plerumque 

 hic mutatur in Alcph. femper tamen manet , ciim altcrum 

 Aleph prscfidit.vt n^rOJ prophetia. nc duplcx Aleph concur- 

 rat. Atidemnonmorantuc ^yri,quipoft Ol.iph jibentevaliud 



Olaphquiefcens admittunt , vt i<'!^'''^} prophcit. He quicf- 



cens autcm non habent. 



III. De PnnUii AratnMrum ifJa fnmmatim . 

 lenenda. 



I. Puncfla vocalia apud Chaldxostum figuris.tum offic.i? 

 refpondcnt Hebrxorumpunitis. 1- Vocalium fi;^uvs tantum 



funt quinquc apud Syros, & appcllantur. 



rtohho 



fH 



