MetapU- 

 fmus qua- 

 iis apud 



206 E ncyclopardi^ Lib Y I. 



P 



C A P V T III- 



De commfinthui arffeB'tonihu6 fartmm 

 orationiS' 



PR.tcEPTA. 



rMetaplafinus. 



rAffeftiones: I 

 Artes orationis co- | qui funt ^ Deriuatio. 

 hderaiitur quan-<( | 



cuni ad | LCompofitio. 



\,Specics. 



R E G V L ^- 



I. Meta^lafmtu ccrmtur itt defeiln , redHndanw, 



dr immutatione, 



Metaplafmus Grxcis ciuam Latlnis cft frequentior.magif- 

 quc vaiuis.prxfeitim in poefijvbi adhibetur proptcr metrum. 

 Jo prosa vfurpatur elegantix causa Piincipiij in defcdlu eft 

 «fharefii , V t KM&^ pro ci£H»(^ fyneope , vt ^aoxicv pro ^n- 

 exi(» : vcl apocof e,yt ^S pro JiT^.iJT»»» pro Xot^k!/»». Deindc 

 in rcdundantiaefl: fnflh</i-<, vt ufuz^i pto 5-«;KU5-f;^w^#,vt 

 ai-Hw pro m^i'»! : vel /)«r/jgcx<?,fcu cfisxtins^^^^HS-i vt Aajjiin pro 

 /oj!?/,-. Denique immutatio cft vel meta hefis, vt K^^la pro 

 y^fiix: ye\»ntithefis,vtfiaim pro^Kcrc, <iA'; pro ^jAJf ,xa|i« pro 

 >(<•'(»)■ Cxterum in prosa crcbci rima cft contraaio.qux cft vel 

 jyntiefis ; cum ambae vocales in diphthongum coafls: fcr- 

 uantur , vt »!'?-<i, x.ie,» , K).r,ii' «^i^" : vei critfis , cum vocales 

 iu vnam fyllabam coeunt : dftquc aboHtio aut mutatio. 

 Abolitio ita fit. I .Aboletur vocalis vcl diphthongus poft anci- 

 pitcm,& anccps rcmancns producitur:_vt Kiiy.x,K(^: c(pii,^i: 

 /3a««;,/3oa;. 1. Bicuisantelongamabloibetut, i^tcm f pofl ^j: 

 Vt «w».'/';), «•JJJvS: OTifW.Toif;. fiZj^unn;, ^^vm;: ^•mat, 

 p^tia-it. Muiatio ita fit. i. Dux bieues faciuat diphthongum 

 c vicino fono : vt livertitut in «, ct, & 00 in «u: vt ?roiti,5r«i«: 



At « in duaii mutantut in ij : vt K'thi , x.\^h,. 1 Btcuis & an- 

 cepsinmonophthongum longam tranfeunt : vt ix in >), & ox 

 in «I. Sic Tityitt.-n.^ : s-fifios:, 5t«Sa. l'ort6 fub his figurisalix 

 continentur ,hoc modo. Ad tiphi.reftm pertinent. i. s'»tf««i 

 fi elementum ab initio auferatur : vt,K«f(^, pro qmh»^. i.iif- 

 cr.f ; fi geminata fyllaba ab initio aufcratur : vt , iizi«l , pto 

 iihx.ic-f- Syncofe fpeciatim dicitur,cum fyllaba in medio ab- 

 iicitur : wt,^miiit pio ^avmiai. Si vna gcminataium confo- 

 narum abiiciatur , dicitur -mifiii^ei-^ii : vc, >(^>.iot , pro i(^».iin. 

 Si intcr primam & vltimam fyllabam abiiciatur confona, 

 Eon facicns fyllabam , nominatur tK«Ai^}'if : vt, itk^ttiv, pro 

 oxwTfij/. Si du2 fyllabx in vocalcm coalefcant , tonis abie- 

 dis, cft a-iwu?ioi(p'„ : vt, N»?>r^j, pro N>!^y^< Deniquc, fi vo- 

 caliSjiion faciens fyllabam, in medio pereat , iv.f/^J^if cft: 

 vt, ytea'", pio yt^ii-j. Crttfis & fynittfis ita diffctunt. Ibiam- 

 hs. vocalcs in diphthongum contrailx fcruantur : vt , «AijS-ei 

 «A,)&« • hic dua: rcl plurcs vocaics in vnam fyllabam ita 

 coeunti vtvel vna aboleatur, vcl omncs mutentur: vc, 

 /SoaeTT /3»«7T , iriij^ 7r<./5>4"- P^C^If"'^' •" fpccic fic dicitur, 

 cumlitcra adiungitur in piincipio fyllaba::vt «fjtjjuf,pro 

 «■tJxJt-Cuin piima vcl fccunda fyliaba pei cafde confonas,vel 

 «Vvisj/^;»,- repetita porfertur,eft a*ctoiiifAatri; vtirvf^i,^xo tx»- 

 ^^.Eptnthcfis dicitur 7n(i;s'»V/?,cum voc^Iis in mcdio no fa- 

 cicns fyllabamadditur, vt TO«o»7T{ pro :»y/ov7Tf : cum cadem 

 confona in mcdio , aJ«-B*<«i7-/«j-/«V , vt <«<?<*^j pro iiilu/ : cum 

 alia, ■Tmf.ffTfmtri;, vt Tr-nMftl^ pro 7riMft&- : cum icdundat in 

 ricdio fyllaba, i.-n><.Tn<ni & vsrt-,'3//3«-/<9V. Huc pertinet Lati- 

 norum JDf/ji^i/ww^.vtTioija. /intithefn etiam diciiut/jn<;^(E- 

 thcn^aii Imytv, Sc pxragrnmmatifmui. Eius vfus inter alia ccr- 

 nitur in fyftole , & diaflole. Sy[lolt longas mutat in breucs 

 »i''Ti«ij^!(f:vt,(pi><r/^o(^ pro (piifi'(,aQ^. 0;/i/?o/f,fcu'iKTK»-i{,bre- 

 ucs vcitit in longas «♦i5i/;t;*'f-vtj'(S/">pro xaifij.Adantiftcrcho 

 pcrtiiift //it</4(/'/m»*' Latinoiu,Ttcolloquiumproconloquiii. 

 Deniquc f7!e//irify»; aliteidicitui vsrifijtinf. Atque hxceftdo- 

 ftrina metaplafmi, qux ita gcncraliter tradita multum lucis 

 fpargit iii fcquentcm traAacioncin Obfetua hic duas legu- 

 las gcncralct i.Contraftio fit fcri antcccdente vocalis brcui 

 aut accipiti , laro longa i.In concradionc primarii & coii- 

 ftantioris foni habctur latio, nc is aboleatur : / , fi unum fit, 

 non dclcto, fed faltcni fuafcripto Dedialedis haecobferua. 

 1. lonesnihil contiahunt, fcd diphthongos & monophthon- 

 gos rtfoluunt : Tt 7i,!r7-i in TvVJto , ,),«({J, in ijuifiat. i.Attici 

 fxcquentcr contiahunt : vt (f pro t,V. j.Dores amant «/ pto 

 cK,& a: item<]uc «1 pro ov : vt A^iv^oS-irBf , AiffAS<^i'^f'- »»i«rat. 



I 1. Deniiationis ratlo httc ejr. De 



I- Gra:ca linguaplurimum oriturei Aramxa. Vide fupra Gcjo 

 Lexicon Hclnaicum 1. 1'ciegrinx voccs hic funt pauci: qu;|i 

 quules in N T funt Perfica: , vt ft9''-/(2>-, Hyfxfn : Lacina: , vt ; 

 ^iwx^^ , tfg^ii-nii , KSird^iii : Hebiaicx dcnique Sc Syiiaci, 

 vt p\p6i , iuf^tn-rfX : de quibus fipra in Lcxico Syriaco N. 

 T 3 In dcriuationibus (vt & inflexionibus) crcbta cft litcia- 

 rumpotcftate vicinarum , maximi vocaliumpcrmutatio. 

 I I l.Compojitio [ic habet. 



Coij 

 tioli 



Coinpofitio fape mutat accentum E: nominatim fi vltl- /~ P 

 ma lit Dicuis , compodtioaccentum retrahit in antcpcnulti- qujs 

 inara,vt dzqits, pixitmpi^ : ayi^;, avmj»i^. Secus in peiiul- 

 timam, vt Triiifilijj^a^^woifiLii. i.Ciim vox compofitainduas 

 rcfoluitur , dicitur imefs : vt dx »iJo, riyiyi , pro iiiiyiy.. ;. la 

 compofitionc faepe abiicitur fyllaba ; vt (piAonpirJ;, «ifnAiIja- 

 <p^: ■nviinai ,XTty^i(^ : fii^fv^Hg; , xftijvj'^ , {pilaftijo^!^. A 

 4)i/»-i,(5f tamen fic KipvV/K^. 4.1n compofitione cicbio adhi- 

 bcnturpracpofitiones fcparabiles,vt /3<i«i4i,a««,3«».n),ci<°<<»Mi(, 

 2ijg.-3x».a , avft^it/iiu : item infeparabilcs , « , Hg/,, ££<, /3« , ou, 

 ^f, ^«, Xit, Xi, K, VII : vt u%iial&' , ag/h:X'^ ,f'a<,'3f "/(^ , /3aAi- 

 ftix, Atjxid^, dV<ntoT(^,l^iLKoX^, Xuf{(/iX®^, AiTron)*®- , w,i'!i7®', 

 n^rth;. Tj i^f contraiium eft sj , vt iuv^ayia, hi<m(iy,yiu.. In- 

 teidum etiam intend'--ndi causa adhibetur ijr^» pro /3» , v: 



ixrroyntiifiut , lzrzraXa-7ra.']ot. Advcrbium 7?/f fimilitcr intcn- 



dit : vt ■7tio-ip/A7K7i^:& fxpe numerum exprimit,vt 1^'™"'°^- 

 !&'■ 5. Voces flciibiles variam gignunt compofitionein : vt 

 i,}ioymifsuv , ■!ro).<ni^ctfngTuu>i ,(piActt6fU7v!^. 6. Deiompofita 

 hic funt vaiia, &emphatica : vt a».o'r(ioi7ritnti-a(^,K*XoKityt- 

 5j«, a^fiyXu-fi'^ , (piXtxifofti^i! Atquc hxc fxpc adhibentur 

 leporis & vcnultatis causa : vt ■4'«/'W(s»'":v«P'K*es'' ''(^'(poiia- 

 m/y^^tuiTiihi^TrtKaiTru^^. Caufam,cur Gv.Eci fcliciffii-nc con- 

 iungere pollinc nomina, vidc in Graramatica genetaU. 



C A P V T IV. 



Be Nominis accidentihfti. 



Pr.(£CEPTA. 



fNomcn : | 

 ! cui' fpc-K 

 I (flantur 1 



fAccidcn- 

 I tia 



rFlcxi- I 

 )Artes I biles'^ 

 ora- 

 tionis 

 funt 



f Commu- 

 I nia fub- 

 ,' ftantiuo 

 ^ & adie- 



dliuo. 



Propria 

 l altcrutri. 



I Flcxi 



lones per paradi- 

 ^ gmata. 

 Pronomcn. 

 L Verbum , fub quo participium. 

 i^Inflexibiles. 



R E G V L vE. 



I. KocibfU fiexibilihtu commmiter accidit 

 variatio accentM,& Ttnmerue. 



■ De •variatione »ccentuf eft regula : Accentus rctinet can- 

 dein fcdem in fleftionc, nifi ncceflitas auc fledionis analogia 

 impercc cranllationem:vc n-oi,i7,)V,3-oii)rs : fSm, fiKJJif : Aay®', 

 Aoy» : -ritvlu, -rinrln; : A«^iWf, A«,Mvm'J®'. At in plutali dicimuS 

 (tnmii • & a ;yi(i dicimus j;«f •« , x^&U X^&> Z"f'^- Qiia dc rc 

 infra funt fpcciales regulx Numeius hic ctiam ert dualis,qui 

 intetponitui intcrfingulaicra & pluralem , & fignificat rcs 

 duas, pixcipuc geminas: vc jj«jj, m»nu4 "vn» , i(£f.Ja.i^a,pUTgc: 

 Xtiifi , mxntis ambe. , ^Jxi^t^ , purgate : x"f'!> manus muttt, 

 >i0.jui^isri, pur^int. In toco N.T. nc ynica quidem vox datur 

 dualis numeii. 



1 1. Nomini fubflantiuo & aditUiuo communiter accidit 



gentu, motio , deriuatto jpeciaiy, (fr decUnatio : 



fHbflantiuo ptculiariier demimtio ; 



adieUiuo , comparatio. 



Vegtntre funt hx rcgulx. i.Gcnus mafculinum cft , cuf 



prxponi poteft ; focmininum,cui ri ; ncutrum , cui to : com- 



raunc, cui i & >; : omnc,cui i , i , Tt. De aiticulo poftpoficiuo 



idem cfto iudicium. Nam v g mafculinum eft , cui poftponi 



potcft 'ofi focmininum.cui ii i neutrum,cui '0. Articulus icaque 



plurimiim inferuic generi.vc & numero atque cafui,ade6que 



declinationi. Hinc declinatio aiticuli ptxpofitiui&poftpo- 



ficiui mcrico pixmittitur dcdinationi nominis, ctfivteique 



fit pronomen. _ 



Con- 

 nifi' 



aio 



cumi; 

 meii» 



Gtnij 

 ratio 

 apud 



Cr<'< 



()UZ 



