■y 7 



8 Encyclop^di^ Lib. V L 



AnalyCs 

 ca aiiiho- 



)««;fc 



' I CV4'5T 



_[^ cV4'W339 «V^47TIUir. 



5.< «f T.^ sr.6<'.^H., =r.p/<«, ^ ^-rio ^ 



Capvt XIV. 

 Ve pmxi Grmtmnticiz Grscd. 



PRyECEPTA. 



rNoui teftamenti. 



rAna- 



rEcclefiafti- 



P 



Ilyfis j Aliorum an-J corum 

 l. thorum , ProfaBo- 



iuslingu£< 

 cft 



L rum. 



r Styli. 

 LGcnefis:exercitatio < 



*- Lingnaj. 



R E G V L i£. 



7. Analyfu Grammattca a N.T. Itfcipiat : fergat ad 

 Patres Gr&cos : dejinat in oratoribus , hijioricis, 

 p\iett4,Cr philofaphis Gr^cis. 



Principw prssnftatis neceffariis prxceptis Grammaticis, 

 & thematibus vlitatioribus memoiix imptefTis, accedatur ad 

 N.T.& qmdemita vt ptimc) percurratut Manuale GeorgtjPa- 

 foru : quod quidem poteft ficti vnius menfis fpatio.Sunt cnim 

 voces appellatiua; in N.T.4768, nomina ptopria 474. Erg(j 

 omnes voces N.T. in vniuerfum funt 5141. Itaquc (i tyro 

 quotidie perlegat voccs i^^.fpatio menftruo abfoluet leftio- 

 nem iftius libelli.Hoc qualicanque labore exantatilo.inma- 

 nus fumatur N T. cum vetfione intetlineari Bencdiili Arii 

 Montani,&di<Saquxdam infignia cligantur omne'fque minu- 

 tix Gtammatica: cxcutiantur. Deinde certus aliquis libcr in 

 manus fumacur , in quo totum aititicinm Grammaticum dc- 

 monftrctur.e.gr. epirtolaad Romanos,euangtlium M.ittluri. 

 Piodcrit hic confuleie jinnotationes mniores Bez.A , Anaiyfes 

 Tifcatorii,^ Lextcon NT. Paforis. Erit autcm opcr.v pretiura, 

 thcmata leparata ex lingulis capp. vnius libri cxferpeie , vt 

 fupia in Hcbr^is monlhauimus. Hanc piagmatiam excipiet 

 ledio vniucifi N T. His ita peia(fVis,afij authores legantur 

 hoc oidinc. Ex Pattibus Grarcis pi.Ecipue legantur Chryfo- 

 ftomus & Nazianzenus : ex oratoiibus Ifociates & Dcmo- 

 fthcnes : ex hiftoncis triga illa celebratiffiraa. Hcrodotus, 

 Xcnophon , & Thucydidcs: ex poctis Homeius , Hefiodus, 

 Pindarus, Phocylides, Sophocles, & alij ; ex philofophis de- 

 riquc Plato & Ariftotclcs. Tyro autem ita inftituet curfum 

 fuum in hac analyfi. Piim(3 cogicabit de accur.ita veihone 

 Jibii , quem in manus (umere cogitat. Deindc atrificium 

 Giammaticum obferuabit. Tetti(i ad fingula vocibula ob- 

 fetuabit fubfidium memoii^ quod nobis eft quadtuplex in 

 hac lingua. i.harmonia, vt /3sf, bos i.obleruatio nomiiiuni 

 ptopiioium , vt Ariltippus . Chyfippus , Clitipho. 5 tctmini 

 technologici,vtfyllaba,fyntaxis,epizeuxis,logica,fyllogifmus, 

 4.phtafcs , partim oratoiia: & poetica:, pattim fcholafticr, vt 

 fljf cv rwTru.etK^AiJiof/UKUi •mvTU Xiy«Tttj.ts i(^7' «Xw^wtf*, uyt^A \J^ 

 ic%ci4>. Huc pcrtincnt ptoueibia,& paionomafia;. Manet cnim 

 i\\uA:Ignotei ex notu difcend.i:ixcm,Vlorafes tririfrpenumero te- 

 naciits hd.rent in memoria, quam ipfiveccs. Denique infignes 

 fcntentias ob(i;iuabit no[te:^iXi».lw,&. in fiium floiilcgium 

 refcrer.lH vniuerfum itaque ties habebit libellos, inquos le- 

 fcret ea, qus occuiiunt iiifignia: habcbit, inquam.vocabiila- 

 rium fcii onomafticum, phtafeologiam & anthoiogiam. Scd 

 ridcamus exemplum. L«(r i.occutiit iftc hymnus angelorum 

 Gloria tn exceljls Deo ©> in terra pax hominibu! beneplacilt 

 Ao|« cv t;4"5T'« ©(ij Jt (OT yif: li^Lun ii^^aiKci; iuhxltt! : 

 Vcl vt allj legunt, ci <;v.9-^a'jroit '«uAk;«. 



Ai^x. H.TC vox conftat quatuoi litciLs,equibus (Tcft con- 

 fona muta , in numcris facicns quatuor ; n cft vocalis bieuis 

 inutal»ilis,in numctis 30.? eft fcmivocalis duplex.in numeris 

 «c.*cft vocalisancepsmutabilisni numcns i.Acccntus eft 



acutijs in penultima : vnde vox eft paroxftona. Vox ipfa eft 

 nomen fubllantiuum, fingularis numcri , nominatiui cafus, 

 gen.fccm.fecundx' declinat.fimplicium.Significa: opinionem, 

 gloriam : hoc loco gloriam. Defcendit a themate ^xe<» , ^i. 

 </ei)>-, cxi/wo; aChald.pn videre. Csterum vox h.^c ^i^^ 

 memotia: commendabitur,fi cogitentur ifta trita, piTJidoxum, 

 orthoiioArw, ^adoxus, celebiis aftrologus : <^o|a /Jii^fTi») ■71^' 

 a^iifiuv. Exod. modo in feqq. vocabulis huiut fcntenti.'e pro- 

 gtediendum : in quibus nos tantiim fubfidium ^nj^voy» in- 

 digitabimus. 



'E» eft <»,quod indc manauit. Illud vero ci manet in mul- 

 tis vocabulis , quae funt donata ciuitate Romani, vt fwchiri- 

 diura,c»comium,e»ergia, «wgonafis, f«thcus, f»thymena, tn. 

 cauftus. 



"l'^i(^,altilfimus,zh o^®',altitudo : ih lire.A GtJtco u^f-®.. 

 eft noftium bilbffl?. Huc pcrtinent nomina ptopiia , Hypfe- 

 nor, vii altus ^pud Homerum : i^Jy/f/fcrateajalte tobuita.ivxot 

 Mithiidatis. 



®iZ. i ')fc;, vnde Latinum Veus. Hoc nomen eft a %cic/iaf 

 Sc occurritin notilfimis illis, rtfologia, rifcfocritus,rfcffldorus, 

 X^codofius,r/j(;ophtaftus. 



Kac', 0» ; ab Hebraico ^3 ita , pc. Vocula ^ latet in voce 

 cs.tera,(\\izi\ «J '^n^. ' 



'E7n,fuper,in. Huic aflfine eft Saxonicum t>p. Ipfa vocula t^ 

 occntiit in ttitiffimis iIlis,c/>if£dium,c^!grapha,e/>/phania, epi- 

 fcopus,(;;)iftola, «^/litaphium, c;>;thalamiuhi, £/>rmetheus, £/1;^ 

 phanius. 



r»(,a T^ : qua: vox eft a yiiii , gigno : & cernitur in f cogra- 

 phia,^cometria,^corgica,Gcorgicus,apo^e«w. 



■E(fiai)),f ijr,q.ab «^i^v «f 'tv. Hinc jVcnarcha, qui paci & fe- 

 curitati prxcft :itcm /rene,nomen imperatricis,& Irenms, 

 ' 'A»3-f»7r»«f,ab o<».^^<i>5r@', q. kia 9fi7mt itvm, Hinc voces in 

 vulgus nota:,thewfAiro/!«j,phi/<»«rro/>r<t, m\fanthropm,anthro- 

 />platra,cognomcntum Neftorij ; /iwrfcro/iomorphita;, ha;reticu 

 <7»t/7ro/)ogtaphus, cognomen Dionyfij, qui indc di(flus , quocl 

 tantiim homines pingcret. 



%!ih>iicii vox compolita ex u> bene,Sc hiKf!»,exifiimare. n ii 

 cernitut in c«^c,eachatifti3,f«phonia. Dc voce JSxeii, diximus 

 ad «^o|«. Vfutpatur autem hxc vox 'tuhKiu peculiatitcr de nc- 

 gotio falutis sterns , illiufque caufam primam iudicat, videl. 

 gtgtiam feu beneplacitum Dei. 



/ /. Exercitatio jlyli fit triplex ; videlicet variatio feu 

 imitatio,TnetaphraJis.,& paraphrafis ; lingud duplex, 

 vna in coUo^hHs familiaribns, altera tnprecibns ad 

 Deum Grace conceptis. 



Variatio feu imitatio cft , qua diftum Grammatice refolu- 

 tum , iifdem mancntibus verbis nonnihil variamus quantum 

 ad accidentia : vt i.7o/7.i.t;. io.i<»» «toj^c 01 »;t ''««'?^''tf'^< 

 %^iv?!w ■srcm/iafl aujiit , tCj }\iy&' iWTcv (^kw c«iv ci nuit. Styli 

 excrcendi caufa, hinc peti»pote(t talis fententia;iM.' fWrn on 

 k'x ilfisf-ifmin^^^^^iuilw ■atitis %»,^^ ?\iy(^ itv"? om. 'iiir 'e'» nt. 

 Vide nouum conftlium loh. Georgij Grojjij de Unguis principafi' 

 hus. Sic irtum vct(um : 



&vm ;8As4'o» ii.iti,}i'fi:iui i''' \7nhi%a Tmtmi, 

 fic licebit imitari. 



©i/^g jflAtY'''» c(v<y,aJ^<<jf «>' tTnAwTEo j(^5*^u. 

 Metaphrafts clt vcrfio , qua Crxca fiunt Latina , vel Latina 

 Gra:ca Hic autem initio commatis, pofteacoli, hinc fcnten- 

 ti,r, poftiemo plurium verfio cft tentanda. Huc etiam pcrtir 

 nct permutatio prols & ligatx oiationis , qua caimina in 

 profara , vel contia profam in cacmina commutamus. Parar 

 phrafis eft explicatio & extendo ici , qua aliquid bicuibus 

 verbis di(?tum , pluiibus vcrbis enarrarous. Huic opponitut 

 conttacftiOiqua id,quod ptolixe didum eft breuioribus vcrbij 

 enuntiamus. 



PERORATIO GRAMMATI- 



C M G ^ iC C jS. 



ATque harc eftdelineatio Grammatica: Gra?ca?, in cuius 

 ftudio tum dcmum fclicitcr vcifabcic,fi vbique obocu- 

 los tibi ponas haimoniam lingu.x- G)a'ca; & Latin:E iuxta has 

 obfcruationet.i.Litciarum Latinarum elcmcnta(quod in ina- 

 iufculis plcrifquc cft 'o^jKAtwfpwtf* ,) oitum e Gr.Tcis fatcn- 

 tui.i.Romani integias voccs pluiimas fciuanc cx Aigolicis; 

 adeo vt fenteiitia vnius gentis ex ea , qus eft altciius , lli- 

 quando intelligi queat : vt lliad ;;;• 



'0^'« TCwKcx.Xclc fiiycu<a^UcM}u/dfi 



Offa Patrocli Menoetiadtt kgamui.. 



sk qdyii: |. ^ 



AXtici i' ijufTT^t i(iifji-ny fr.miiot 'i^xtt, 

 Alij nofirum lahorem impune ediint. 

 Ita Virgilius illud Homeri — ^iiro' A<i«/<t»f .i:,^ ib^ (pi^*^,fX- 

 preflit — Odi Danaos Cf don» ferentes. Id iiiprimis vcrum dc- 

 prchcndctur,fi ad Doricam & .itolicam dialeiilos,quafuni vc- 



ftigia 



Etii 



l 



