Grammatic^ Latin^ Cap. X. & X I. 349 



Singularit. 



N. Hichafc, hoc. 



G. Huius. 



D. Huic. 



A. Hunc.hanc, hoc. 



Ab.Hoc, hac, hoc. 



SinguUrU- 

 N. Is, ca,'id. 

 G. Eius. ' 

 D. Ei. 



A. Euin, eam, id. 

 Ab.Eo, ea, eo. 



I L 



Singulark- 



N. lile, illa.iJJud. 



G. Ilhus. 



D. llli. 



A. Ilhira, tUani, illud. 



V. lile,il]a,Ulud. 



Ablilo, illa.illo. 



H I C. 



Fluralii- 



Hi, hs, h.tc. 



Hoium , haium , horum, 



His. 



Hos, has, hxc. 



His. 

 I s. 



rluralif. 



Ei Wij.ca!, ea. 



Eorum.earuni, eotuin. 



Eis vel iis. 



Eos, cas, ca. 



Eis vel lis. 

 L E. 

 Tlnralii. % 

 Illi, ill.r, illa. 



Illorum, illarum, illorum. 

 Ill.s. 



Itlos, illas. illa. 

 IIIi,ilIa:,iIIa. 

 Ulis. 



Simiiiter ifte, & «/)/«, nifi guod in neutro cft ipfuni. 

 Obltruationes. 



I. Ipjiutpto ipfe Comicum eft. i Vetercs ..li.^eriint cu)atis, 

 eu]ate , pro cujas. 3-Pleraque pronon-.iiia compofitadccliiian- 

 tutdefediue : vt , //?focpercos tantum caliis , c]ui in ccxcunr, 

 hoc modo : ifl/}ic,ift>Mc,i/ihoc fj» ijlhuc : lfihuac,anc,oc ^ uc: 

 Iftijoc , ac,oc. I/i/j<ef plur. Cictv-n cafus defideraiitiir. hicum, 

 &C.ellum in accufatiuo vtriufque numcri in maiculino & |cc- 

 ininino dcclinantur. Hiccine in nominatiuo , acculatiuo , & 

 ablatiuofingularip:romnia<jcncra flcititur : pluialiter in neu- 

 Crotantum. G^Hifqnis tantiim habct hosralus , qtiidquidcui- 

 cui,quemquem,<}uoquo,quaii:ia. F.cquK iiitcgrc ilccIiiiatur,lioc 

 niodo , ecquaijeleiquA , ecquod vel eca:<i:i, ecruim,ecciii.^y.'. 

 4.Ad fimilitudinem pronominuin noucm adiecliua partituia 

 dedinantur. 



^ 1. Vnus,a,um ^vntititVni. 

 X. VlUu, a,um : vlliui. vlli. 



5. NuUuf, a,um:nuUiui, nuUi. 

 4. Soliu,a,um : foliiu,f(ili. 



j. Tottu, a,um : totiut, toti. 



6. Aliud, a,u4 : aliiet, alif.f 



7. ./Ilter, era, erum : a'teriat , alteri. 



8. Vter, vtra,vtrum : vtrim, vtri, 



9. Neuter, neutra, neutrum : neutrim, neutri. 



Ex his tria tantura vocatiuum habeiit, vniu,folti!, totm. 



Duodecim hic adicihiia olim plane analoga fucrunt : vnde 

 cnitiui netitri & neiitn , &: daciui nemro & »e«/r<e,etiaiTinuin 

 n vfu funt.Tercntio etiam c(l alierd 



Et ita definuintur formi verborum confubftantiuonim ra- 

 tione terminationis. Ratione fignificationis ita confideran- 

 tur. Omne verbum confubftantiuum fignificat vel aaioncn, 

 vel pafTionem. A(f^ionem fignificant oninia aift^ua , vt doceo'- 

 quxdam neutra , vt iiio : & qujcdam deponcntia , vtfequor 

 Paflloncm fignihcant orania pafliua , vt doceor : quardam neu- 

 tia , vt taceo : & quidam deponentia , \ipatior. His formis 

 vulgo adduntur tres \{\x, comniunis,ncutralis pafliua , & ncu- 

 tro-pafliua.^ Hinc vcrba funt vel communia, qua: in or defi- 

 nunr, & alias adiuc, alias palliuc funiuntur , vt confolor te , Sc 

 confiUr abs te.criminaru lUum.Sc crimtnaris ab iUo:vd ncutu- 

 J:a palhua, qui vt neutraexcunt , fed vt pafliua lignificant, vt 

 ■1.7PU/0 pendco : vcl deniquc ncuttopafliua , qu.^ vt ncutra 

 exc-unt,red in pcrtcftis pafliuc coniugantur : yt,gaudeo gauifu^ 

 Jum: audeo,aHfMfum. f a i 



1 1. rerba aa,Ha fum tranfttim , vd imranfitina. Verh, 

 ' tranfiii. 



\ rErbatranfitiua funt. qux notant aaioncm tranfeuntem ""• 



V cx agente in paiicntem pcrloii.nm vclrcm , lcu, ui patiente 

 tcrininatam : vt, dcceo Intraiifituia funt, qux notant aClionem 

 iii agciwe terniinatam : vt curro. 



I 1 1. rerha varie ftgnificam, hii wodis. 



J.TrEiba in o fcrc omnia aclioncm fignificant , fed alias 

 V tiaiilitiuam.vt amote -jcribo literas : iiiJ? abfolutain Cue 

 non tranlcuntem, ytfto,amhulo,venio. Pafliuc in o fignificantia 

 pauciora funt , vt ncutra, algeo, caleo; & ncutraliapafliua vt 

 vapufo , veneo,fio. z.Verba in or, aut paflionem fignificant , vt 

 amor : auc adioncin . cimque vcl tr.infitiuam . vt hortir te , fe- 

 qucrpatrem, vd abrolutani,vt /,£/or, nafcor. 3.Qua;dam G^ni- 

 ficacK.nem mutant. Alias cnim adiua , ahas neutra funt ^vt 

 ruo. ijc.ido.fiffiao, fippedito , vario. 4.0jia:dam cadem fii.ni- 

 hcatioir: pcr o&ior cfl^eruntur , in quibus tamcn or plerummie 

 vlicatius : vx,alteTco,altercor,af-ntio, ajfenticr. ccmperioccmpe- 

 rior fai,rtco f^hricor, iurgo lurgor, Uchrymo lachrymor, depafco 

 dcpafn,impertio impertior.&L fimilia ; cju.c etiam mordefincn- 

 tMtampafliuc-quim adiue fignificant. i>k mereo merm ji. 

 mereor meritu, fum iame. ^Kx deponentibus etiaai mulca 

 olini fiicrunt coniiiiunia,quaIia fuiit : 



Ofculor, amplecior, dignor, confolor, adhortcr. 

 Stipulorqiiefruftror, depeculor, criminor. 

 Item interpretcr,teSli.r,deteftor, Scc. qux iani olim pafliuam 

 fignificationem dcpofuerunt , vnde & liiponentia dicuntur. 

 Participia tinien hinc quxdam adhuc pafliue vfurpata inue- 

 niuntur : vt apud Cic. intetpreiatum fomnium , exkortattfs a 

 fcorto , teflata & clarares, p<'Uictti cori iura , faiii cuni hollc 

 inducis, experta v\nns,largtia conditio, menfa ipMia,dimenfn 

 & defcripca : apud Virg. Coniugio Anchife W-nciis dignate fu- 

 peiho, remenfe inati : apud Ouid. commenta i\ini:x3,adepto ao- 

 inine.&c. 



A P V T 



X. 



De forma "jerbi. 



PRyECEPTA. 



i^ Erbiim cft vox flcxibilis pcr tempora. 

 ■«« Efti]Lie analogiim, vel anoinalum . 



In vcrbo analogo fpcdlatur foima , dctiuatio , & 

 cxio, feu coniugatio. 



Forma ell , cx qua vcrbum diiierfimodc forma- 

 ir. 



Eftque vcrbi fubftantiui , vtl confubftantiui, 



huius forma eft adiua , paiTiua , neutra , vcl dc- 

 anens. 



R E c V L it. 



Vtrhtm ex reaffmnata ejl fiibjlamiumn , velcon- 

 fnbfiafitutnm. 



riftantiuum e/l , quod aflirmnt rem cflc : vt Sum &: fio. 

 Vulgo rcfertur ad iKutrum. Confuiflaniiuum efl , quod af- 

 Tiat^.iliquidpra;ter cfle : cftquebifoimc,vcl vniformc. Illud 

 vCLlquc torini flclitur : hoc in alterutia taiitlim. Biforine 

 achqum, vd palliuum. Vniformc cft neutrum , vcl dcpo- 

 is. yicliuum cft , quo.l dcfinit in « , & afliiincrc poteO litc- 

 ar:yx,amo,amor. Pajfmnm eJl.t^ncA dcfiiiit in cr\&: abiiccie 

 :cft litcram r : xi,amc.r, amo. Netilrum ejl quod dcfinit in o, 

 : aflumitliterani r : vt, Jlo curro.frigeo. Depcnens efl, quod 

 )inicin«r, nec abiicctc pottft litciam r : vt. precor , mentior. 

 Tom. 1 1. 



C A P V T X L 



De vcrbi deritiatione. 



P R jT. C E P T A. 



^^ F-r'"3tio verborurn eft , qua verba defcendunt 

 ^'■^ a ncminc vcl verbo : & indc dicuntur dcriua 

 tiua. 



Verba deriuatiua funt i .Denominati:ta,h.e a nomi- 

 nibw faUa : vt aejnor ab aqua , eli.vor ab clixusV/«- 

 mentor a frumcntum , Ugnor a lignum , p,d:'ilar a 

 p.ibulum. X. Iniitatiua ; (\ux imitntioncm (i^nifi- 

 cant , vt hncchor, cornicor , yliticiffo , Platonizo. 

 3.1ncIioatiua ; qiia: fignificaiu aflTiduum adVionis 

 inchoatx incrcrncntum , Scin fco dchnuiu, \i fjluef 

 co,calcfco. j.Frcquetuatiua fcu itcratiii.n : qiia; dcfi- 

 gnant acftionis frcqucntianvi &: dcfinunt in io,fo, co, 

 vcl xo, \t agito , ptilfo ,vcxo,vellico. ^.Nfcditatiua 

 /cti defidcratiua ; qux in )/odcfinuiit , & (ignificanc 

 mcditationcm nclionis futura", vc cccnatiirio,fc>iptii- 

 rio. j.Dcminutiiia ; qua: primi fui fignificationcm 

 minuiint, & dclinunr in ico vcl »//o,vt albico,camillo, 

 jorbiHi) , confcrtbillo. 



Gg 



R E GV L «. 



Significa. 

 lioreibo. 

 >Q vatia. 



\ 



