364 Encyclop'crdi;r Lib. V I. 





Quibus 



notis 



vtantui 



Gramma- 



tici? 



Biftin- 

 fiionis 

 fyniaxin 

 quid illU' 

 fitetJ 



Diftin(ftio primaria cft nota refpirationis. 



Eftque ieiucntisE impcrfeda;,vel perfedlaf. 



Diftindio ientcntii impetfeda: elt vmceriy/x», 

 velcomma. Ulud ctiam lcroicolon , hoc incifum di- 

 citur. 



Diftindio fententix perfcax eft colon, vel perio- 

 dus. 



Diftindio fecundatia eft nota mutationis foni.Eft- 

 que vel parentheiis , vel iignum interrogationis , vel 

 fignum exclamationis. 



R E G V L ^. 



I, Nota, quibM vttwtur Grammatici Latini,ftMtor- 



thogravhiC£,vel fjihtiiHiCA. 



ORlko^raphici notifant hr. i. Apr<ftrophtu , nota reicillx 

 vocalis : vt, Vidsn pio videfiie.i.J-Iyphen, (ignum luliu- 

 nion\s:vt,6)uiv cunqiie-.ante V nialorum.nutic vnofter. \.Neia 

 difiiuniitonuiyt, Amtca luto fm.Conjptitur fiu. ^.Afterijciis, 

 /ignum notaiionis *. H JC viimur, cum aliquid in lciibcndo 

 omiffumcll, vel cxcmplatia variant. ^.Obelifiiu ,fi^n\ivn loci 

 eorrupci & adultcrini f 6 Signum citattonu cx authoribus ,, 



)> 

 y.Signam diire(eos:\tcm fyliaba correpta-.produd^e, & anci- 

 pitis. '^ua dc re fupra.vbi otiam de cul>odc& (iguo diuifio 

 nis 'iyntaUicA noti funt 1 Comwa [,]. 1. 0/0« , fiueduo 

 pundta.itcm racmbruin [:]. j. Semicolon , (ubditlindio , liue 

 mefon [;].4. PrnWK* , fcu ambitus [.] ^- P^^renthefis (). 

 i.Signum exclamationii [.']. 7. Signum interrogationu [ ? ]. 

 Ercmplum omnium A\(i nilionum clt 4.Vetr.Cicctoni^.i/<£f 

 eimniti,ijiiAdixi,itgna,iudices,al> lleio de ftcrario Verresabftu- 

 lit:nuUum,inquam, horum reltquit neque aliud ■vUitm tamen; 

 prtter -vnum peruettn iigneum (bonam fortunam) vt olino: :eam 

 ifte domi fui habere noluit.Froh deitm homiaumquefidemlqiiid 

 hoc e{I?qui hAi. caufa>qu£ impitdentia efl> 



I I. Diftiniliont4fy>na.xinvehcTnenter illuflrat doBri- 

 na Logica de axtomate,J}llogifmo,& methodo, 



itemque Rhetonca inftttutio de 

 periodis. 



HIc breuiter notamus ifta. ; . Corama nouem vel odlo fyl- 

 labas non facilccicedctrvt, 



. Sangninefimdata eli ecclefia fanguine creuit, .'r 

 Sanguihefiici reuit ,janguine finis erit. 

 ». Colon ibi ponitni ,vbi e(l (ci..rntu pctfcdli-ir alrcri tamcn 

 COniuagenda:vt, Smidquid enim iu{lumfit,id.etiam vtileejfe 

 cenfent:itemqi4e quod honeftiim, idemiuftum. 5. Scmicolq^i clt 

 mcdia diftinttio inccr comma & colon.Ei locum habec,cum 

 vet partes contrarux diftinguuutur:vt,P«^/?V/i,;!n««^<ii facra, 

 profanafecit:we\ fcntentis ita variantur, vt niniium vi.leatur, 

 f\ ponaiur colon,parum,n ponatur comma:vt, Tu.quiddiui- 

 tiivaleant,libenterfpelias,quidvirtus,nonitem.j^ Paicnrhclis, 

 id clt aitcrpofitio (cu intcrcludo.tum adhibctur,quando ali- 

 quid Miterponitut.quod propriead rem non pcrtinet:vt,r;i! 

 enim namtuaberiMjnoflrocupereiellum. j.Pcriodiis.i.e.am- 

 bituSjCirculus, coraprchcnlio, circumfcriptio.tum adhibetur, 

 quando fpiritus plane omninoque depofitolcntcntia perfcfta 

 Concludicur. Eftque vcl indiftin6ta:vt, Ammonius regis lega- 

 ius averlepecunianos oppugnat:vc\ diftinda fa;pius, qux con- 

 ftat e (entcniiiscomplunbus, (cd ita vt vno fpiritu poflit vo- 

 luKvndcOTiil^dicitur.Sunt hic.qui hypofti^men, fcu fubdi- 

 (tiniSionem . fiuevirgulam habcnt pro mmima diftinilione, 

 euiusofficium (it diltinjjucre ea , qux aiuccedenti& con(e- 

 quenti amb"ij5u^attiibui po^Tunt. Eius not.im faciunt [/]:vt 

 Summa quidem autheritate philoiophil feuere fane atqtie hone- 

 fie, hictriageneracmfufa/ cogitatione diilinguunt. Scd paulo 

 fubtilius hjncdoftiinam tradamus. 



D»y?«>»(!?iij,('in?,pofitura,intctpuniSio,fignum,apud veteres 

 ron fuit in vfu.Id apertc tcftantur iiifcfiptiones vctcrcs.qu.x- 

 nulla omnino pundta, vel ad finEjula verba, reprsfcntaiit. Et 

 idem non obfcure iiinuit Quintilianus.quando ait,nonnili in 

 ipfo operc demonftrari podcjquomodo ledio (it inflitucnda. 

 Poltquam vcro notarc doifli cccpctunt, (olis & (inf;ulis pun- 

 ftisdiucrfimodclocatis (ingulaspartes(ignabat:comiiia pun- 

 do ad imam iiteiam pofito:colo,pundto ad mc.iiam litcram: 

 pcriodum.pundtoad fummam literam pofuo,vt adnotac Do- 

 nacus.e.g.Eunianum illud tepraifentcmus: 



Hcmo quierranti comiter monftrat V i a M. 



Quafi defuolumine Itimen aecendat F A c r T. 



'Nihilomtnus ipfi lucet cum tlli .^cciNDtRiT. 

 In prirao verfupundtum po(itum ad imam Iitcr.iin , notat 

 comma : in fccundo.ad mcdiam , colon : iu tcrtio , ad fum- 

 inam, petioduin. Et hxc quidcm pofitut^in literisquadtatis 



tantum habuit locum. Scd ex Cicerone obiiciiur : id inutn- 

 /«OT(inteti^undtionis).'/rf fuaue acctdit , vt ,ficuifit infinitut 

 fpirittts,tamen etim perpetuarc vetba noltmuA. )\t3. ("anc Cicero. 

 Vcriim nosdc ritu uucrpunctionis loqumiut.qui piimonuU 

 lus tuit.quod quidcm ad po(ituras fiue (igna atiinct. Intctim 

 tamen vciercsorationem intcipungcbant, vt ita dicam, pto- 

 nuntiando. IcaqtJcritus intcrpundtionis cft rcccntioiis lui. 

 Huiic ita fcic dcfcribit Puteanits. Intcrpnndio c(t comma, 

 colon.pctiodus. Comma, feu incifum , elt colo minus. Colon, 

 fcu mcmbfum,e(taltcrapars pcriodi. Penodm, fcu ambitus 

 (iue circuitus , clt qujE fcnlum claudit. Gtjcci (ic finiunt: 

 Ko^i(iji. £5-<Ttu xaiXoii'i cCTic,.KS>>.ii £5-1 Tsin^ot fii^l^ m^y.ihv. 

 nt3.i<;^,- in sv^tic(^ >foit.f.{cf:@- )i xaXov. Nimirum e liietis fyl- 

 laba tit,efyilabis vox.e vocibuscomma.c commatibus colon, 

 e colis petiodus : ctd tamen non perpctuo. Namvticadcm 

 didtiointcrdum litcra, (ylbba, & vox, c.g. pripolitio £ : fic 

 cadcm oratio,comma,colon,ac pctiodus. Et ha; quidemfuiit 

 tres partes periodi. VidcaiTius lam (igna , quibus h;^ diftin- 

 dliohcs cxprimuntur apud Latinos. Sunt autcm tria : fub- 

 diltindlio, diiiiiidtio media , diftindlio vltima , feu diltindlio 

 ie»V 'ii^oy^U. Ula ad comma, iltaad coion , harc ad periodum 

 refcnur. Sic cnim \MQ\:us:Prima pofitura fuhdtftinHio dici- 

 tur.cadem ^ >C5.«.<^. Medta difttncito fequens eft ; ipfa ^ «»'. 

 Ao(. VltiMadtfiinaio , qun totam Jententiam claudit ; ipfa g. 

 penodus. Subdinctio Gr.Ece dicitur iiOT5-<>^i : mcdia veio 

 didiactio.fiue mora , ^i.n ,r,;^i : dilfindtio denique, Tiyfi.\ 

 TtAeia. Comma dcitcr.-i (cmiciicuh partc, vclut vitgula fepa- 

 ratur & c.-cduui,hocmodo,idqucintcrdum poli (ingulaver- 

 ba.intcrdum poK coniundta. Poft lingula;vt in illoSalluftij; 

 Citeriim auarttta, biltuafera,immants intoleranda eft.quo <»- 

 teniiit,oppida,agros,fsina, atque domos vaftat. Po(t coniundtai 

 vt 111 i(to C>cc\onis:Nequeenimpoftetaut Halaille Seruiiiui, 

 aiit F.Nafica.aut L. Opimtus.aut C.Martus,aut meCcs Sertn- 

 tus nonnefaritts habiri ; fifceleratosciues inlerfict nefiisejj^et. 

 Scquitur (oton. Id vcio clt maius & minus. lUudgemino 

 puntto (ic : hoc virguia appundtata (ic ; cxptimitur. lUud 

 lociimhabet in (imilitudinibus , alii(quequ.E ratio (iuc vfus 

 ad plcncm membruni produxit : hoc in (ciundtis.oppolitis, 

 iifque omnibus,qua:coromatis&coli media.vt (icdicam,vi- 

 deantur. Vttiufque excmplum e(t iftud apud Ciceroncm: 

 Eft enim hic,tudices,non fcriptci;fed nata lextquam nen dtdici- 

 mus,accepimus,legtmus veriim ex natura ipsd arripuimus,hau- 

 fipius,expreftimus:ad quam non deiii;fedfa6H:non inftttutt ,fei 

 imbutifumus. Si:qu\t\ir periodus. qua; vnicoduntaxat punclo 

 (ignatur , & quidem cum maiufcula, vel (ineca. Cummaiu- 

 fcjila , i\\i3aAo fcntentia pcnitus pcrfedta ell , ncc fequentia 

 pto(picit .fine f4?quando perfedta quidcm, fcd nouuiTiei fc 

 fcndim gignit.ciiiincumbit. Atque huiufmodi periodus , in- 

 lcr colon & periodum mcdium obtinet locum , (icut iuter 

 COjjpma &colon, minus colon. Pro excmplo dt illudSallu- 

 V^\]:Omneshomines .qut fefe ftudent pr&Hare cnteris animalibus, 

 fummaope niti decet,ne vtamfleniio tianfigant,veluti pecora 

 qui natura prona,atque ventri obedientiafinxit. ied noftra om- 

 '»ts in animo ^ corpoiefitii ejt ; animi i^nferio , corports [er uitii 

 magus vtimur.alterum nohis cum diis,alterum cum helluts com- 

 mune eft. Pcrpciam auccm in hifce mcdiadiiiindtione vta- 

 muv. Scquiiniur iam nots intcrrogationis, cniphafis, & pa- 

 renthefis. Interrogatto , ts- g^r!!,-;? , notatur pundto & fiam- 

 mula , ad vchemcntiam (cimonis indicand:im : fic ? & iion- 

 nunquam ad fingula pcne vctba, nonnunquam ad fcntentii 

 duncax.ic (incm. Exemplum primi modi cll in illo Ciceronis; 

 Vobisnon modo injpefiantibui,fed eiiamarmatts,^ hiitc iudi- 

 cio prdfi.ieiitibus,h^c tanta virtus ex hac vrbe exj,ellel tiriexter- 

 ininabitur?eiicietur^Si:cand'i moiji extmplum clt in illo Ho-' 

 ratij : Damncfa quidnfn imminuit dies l Liplius fiammulam 

 pundlo pr:tmittctc in (cnbcndo cftlblitus, i'\c?Emfhafis no- 

 ta(fub q'ja cxdamandi , admirandi .optandi, ditiilc(quc for- 

 inul.c comprchenduntut ) pundlum cft , ftridl.im lincolam, 

 vclut aculcum, fulf inens:ho'c'modo ! e. g. O tempora ! nu- 

 m/licm — lantine animts ca'leftibus irs. ! Po\:\6 parenthijis 

 fillo.& diuuilo circulo includaui , S: a reliquo orationis coi- 

 potc fcparatur : fic ( j vt in illo Ciceronis : Vtinam dij im- 

 mortatesfecij]'ent(pace tiia pat^ ia,dixerim metuo enim nefcelt- 

 raiedicam tn te.quodpro Miionepie^vt P.' iodius non moiCo vi- 

 uerrt ; jed etiam pritor,confui, diciator e(fet,antequa>K hac fpe- 

 iiaculiimviderem!ir\xc intcrpodtio,(i locum intcr duo incifa 

 occupati(ubdiltinctionem tollet. Si verointerduo meinbra, 

 mcdiain dilliudtioiicm non tollct.fcd protollctad femicircu- 

 lum (lualcm.hic cnim & vocis moraponi.Sc coli pronuntiatio 

 flcdli dcbct , vt (cqucntia , non tanquam aparcnthcfi, fcd i 

 nicmbro diltinguantur. Si denique inter duas periodos; ipfa, 

 podris luiuilis,pcriodusficr,diftind"tionemquea(Tunict.Atquc 

 h.TC brcuicer cx 1'uteani Syntagmate de diftinciiontbus. $cd 

 alij hiic mcihododigcruncillas iplas diftindtiones Dijiinffit 

 clt inipcrtcd.c , auc perfcdt^ fcntentix. ImperfedA fentenlii 

 </////«(:i'/efpuitumfincrcfpiiati()iic (uftinct ac(u("pendit:caquc 

 cft hypodigmeaut comma. Hypoftigme, fubdiflindtio , clt, 

 quafubdillinguiturniodicafpintunota, intcr mcdium ver- 



butn, 



