GrammatiCci^ hatinx Cap. XIX. 367 



sT;fredc,St,Nccrcdas.Ahfipcrgis,abicro, pro abibo. Quie- 

 cas.pro quicfce. Quod fis.cfle vclis, pro, t|uod cs. Velim cua 

 :urcs,pro tccurare. Omncs inuideic mihi, & mordcrc clan- 

 lulum.co autcm floccipendereipro.inuidcbant, &c. Vtimur 

 lutem hacformulainhypotypofi.quando rem protfusvtgc- 

 ta cft.volumus delcribcrcrvt, Clodius nihil nifi cxdem ami- 

 orum quirerc , iilorum fanf^uincm fitire , &c. Tu fi hic fis, 

 litcr fcntias, procffcs, fcnrircs. Mcmini viderc , pro vidiflc: 

 >[emini melegcrc , ac Icgifl^c. Aufuaerim potius, quam re- 

 lcam.pro aufugiam.Si tales amicos in prarlio habcbicis.qua- 

 es hic oftcndimus,vicimus,pro vinccmus.Tc ad mc forc vcn- 

 urum afwi Cic.pto cfle. 



17. Syaonyminnterftpirmuta>irur:vc,Cc(i6 enfcm, vel gla- 

 lium. Cedantarma togce. Mars cedat arci. 



IVntimeria eft vniiis partis orationis cum alia permu- 

 tatio:qu2 fic hoc modo. 



NOmenpermutatur cnm proncmine : vt,Omnia Cicero- 

 nistibipatent.proomnia mcj. Cum-verbo : vt, VcIIe 

 uum cuiquee(l,pro voluntas. hidiccnt alii, Sc Aliorum cfto 

 udicium.C;;OTaiiHe'4/(i:vt,Qoid tibia:grecft,pio molclium. 

 Cum coniunclione : vt , lllius ergo vcnimus, pro ilhus caus.i. 

 Zum mierieciione-.yt, Quid cu, malum, curas, vtrum crudum 

 incoftumcdam. 



1. Pronomen commutatur ntminc : vt, Id negat Ciccro, pro 

 Eeoidncgo./*(i«er4(i):vr,Quid maiora fcquar.pro cur. 



1. Tarticipium commiiiaiur nnmir.e : yt,Lotr\in cotufcuni, 

 nocotufcans.Orafiliila, ptofibilantia. Veil/o:wt, Amantera 

 ;edama,& Euraquitc amat,rcdama. _ 



4. Verbumcsmmutaturnomir.e : vt , Quac tuafententiacft, 

 pio^Quid fentis!Non cft mihi dubmm.pio.Non dubito.P<jr- 

 ticifio.it, Non opus cfl diflo, pro dicerc. Opus cft fcito, pro 

 fcite. Adueriio-yt, Penc dixcrim, pro fcrc. Comitnciione : vt, 

 Adde, Accedit, ptoprxterca. Huc feriinei mutatio gcriwdij ijr 

 rMfiBi. Commuta:urautcmgcrundiumgerunaiuo:vt, Vilcti- 

 dzmatriscausa, pro Vifendi matrcm. Suptno : vt, Venit fpe- 

 ftatum,profpcflandi causa Verbo : vc, Tcmpus nunc cll di- 

 cercpro diccndi. Supinum commutatnr 'vcrbo.wt, I vifere, pro 

 vifum. Participit : vt, Abit fpei^aturus principcm, pro fpcd.i- 

 tum. Verbum etiamtleganitr commutaiur fupinoprmt : vt, Is 

 te perditum.pro perdis.Eunt (ua rcpctitum.pto icpetunt. Ea- 

 mus fcriptum, pro fcribamus. 



|. Aduerbium commiiiaiurnomine:tt,io\zt<:zznsoito,^to ,_ 

 recenter. ViuuBt Bacchanalia, pro Bacchanalicer.PIurimus 

 cft in foro,pro plurimum. rronmine.yt, Qui fcis iftuc > pKJ.V 

 quomodo.auc vnde. . •'' 



6. CcniMniSi» commutaturaduerbio:yt, Quando hoctibi , 

 molcltuni cft,pr<) e\a\i.rr£pofitione : vt, Romulus cum Remo' 

 iura dabant,proRoraulus & Rcmus. 



Metallage cft , quando didio aliquamaterialiter fiue 

 techniccponicur:vt 



AMicuseftalterEgo. VetusilludHauc. Ttiftc valc. Pcr 

 MifcreremeitoUit jrira Dci. 



hcctfunm tiielilirelit ireiirlire traBim 



Candidi! per verniim ludit alauda folum, 

 EugetuumGrandcfophos Barbara,Celarent,Ferioin Lo- 

 gicis. Clatura mane fcncftras incrat- 



Syntaxis vatians fpecialis cft , qui ccrtis continetur 



regulis:& pricipuecccnitnt in nomine,verbo, 



& coniunftione, 



Variano nominis fit quatfior potijfimiim modis. 



I . X 1 0mina,qut inejfe vel adejft quippia m alicui lignificant, 

 L\rcgHnt genitiuHm(y a' laiiuum:\'ty\t fumma: huma- 

 nitacis.Vir fumma humanitatc. Vir fumma liumanicatc prs- 

 ditus I/cw.Pucr priclnraE indolis. Pucr praEclaraindoIc. Pucr 

 ptidaiaindolc pr.cditus lnm : Ennius ingcnij maximi. En- 

 nin^ ingenio maximo.Hnnius ingcnio maximo pracdicus.En- 

 niusingenio maximus I/«m:Homo antiquz virtutis & fidei. 

 Homoantiqua virtutc & fidc. Homo antiqua virtutc , &c. 

 prxditus. Homo aniiquus virture & fidc. Frequenliorestx hu 

 funi fiirmuU in quibm genitiuM (jr ablatiutu fine voci prsdi- 

 cus^DntfMr. 



/ /. Syniaxts comfaratiHtrum , cfnintjue modU variatur. I. 

 Comparaiiutadftifcunlablaiiuoi:vt,Virtus prctiofior clt quo- 



.uisauro. i. Loco ablaliuiponiiur nommAiiiim tum pjrnrula 

 <]uam T/i-iatquc^vr.Virtuseflprctiofior quam aurum : Ami- 



"cilar mihi nullusviuit, atquc is cft:Amicior illo mihi nullus 

 viuit. }. Mutatiir eomp.trat:uut in pnfitiuum , adieBapatticalA 

 magis, j^ ablatiutu in Norninaiiuum adieclaparticula quam: 

 vt.Magis pretiofacft virtusquam HMum.^.Pofiituo adJuntur 

 pariieuU non tam,non pcrindc :abUtiuo quamxc/atquc^vt, 



non cam pretiofum eft aurum , quam virtus : Non perindc 

 precioium efl aurum atquc virtus. j. Adducuntur verba, 

 quivimobtinent comparatiuorum: vt , Vittus pr^illat auro: 

 Vircus prxllantia fua luperat autum : virtus antcponcnda cft 

 auro. 



/ / /. SupetlatiuutvariatUTmuemmodis. i. Per genitiuum 

 pluralem:ytMcA\oct'itisc[i rerum omnium vciliflima. i.Ad- 

 /yibetiir pnpfitio in vel e\:Yt, Mcdiocricascfl: inccrtcs omnes 

 vtiIiflima:Mediocritaseftex rebusomnibus vtiliflima. 3. S«- 

 perlaiiui mutantur incomparatiues : vt , Mcdiocritasomnibus 

 rebus cft vtiliot:Nihil mediocritate vtiIius:Nulla res mcd:o- 

 criratc yitUot.^.Superlatiui tnutantur inpofitiuos,adie£lii far. 

 /iV/</«,Nihil :iquc, atque:Nihil pcrinde, atque : Nihil magis, 

 quam:Nihil cam, quam:vt Niliil xque vtile acquc mediocti- 

 tas. Nilul perindc vtilc atqucmcdiocritas. Nihil magis vtile 

 quam mcdiocritas. Nihil tam vtilc , quira mcdiocritas. j. 

 VariantiirfiiperUtiuipsrverbaiquipoUenlia: vt Mcdiocritas 

 vtilicate lupcrat res omncs .•Mcdioctitas viilitate vincit rcs 

 omncs : Mcdiocritas vtilitate nulli cedit rei. «. Ejferiaitur fer 

 popiiiios a.liecia pariicula cam (jy vt : v.g Mcdioiritas tam cll 

 tes vtilvs , vt ci nullarcs fic squanda. 7. AdhibcniurformuU 

 /ff<:tam,quam qui:itcm,tam,quam qui maxinic : vt , Mcdio- 

 cricas tam eft rcs vtilis.quam qu.rr vciliflima^Mcdioctitas tara 

 cft rcs vtilis , quam qu.-r maximc. S. Adhibentur formuU : Si 

 quirquam:Vtfiquisallus:(2ji;antumaIiusncmo:vt.Mediocri- 

 cas eft res vcilis,fi quae alia rcs eft vcilis.-Mcdiocticas vcitis,vc fi 

 q«s tes alia:Mcdiocricas vtilis.quantuni alia tcs nulIa.sHy- 

 perbcte a(!hibeiur:vt,E\\ ipfumfcl.id cft amarillimum. 



I C. Dignui fy' indigniu tribm modn vatiantHr. i.Recipiiint 

 ablatiues : vt , Uignus clt longiflim.l vita:InJignus cft tanco 

 honotc. r.Abl.itiuHi vertitur in verbnm aBiuum : vt, Dignus 

 cft, qui longiflimcviuit :Dignuscft, vc longiflime viuat. j. 

 Ablatiuui verttmr m verbum paffinum:ii,li:gaw cft,qui a ce 

 ametur.-Dignus cft, vta tearactur. 



Fariatio verhifit fex yotijfimltm modis. 



I. Omnia lempora omnium modorum per verhum fio velfi~ 

 milia prjfumm circumloqui : vt, hxc fentcntia , Ita charus eris 

 omnibus,fic variatur.lta fiet,vt chatus fis omnibus. liem : Sic 

 dcuincis tibi hominum animas:Ita fit.vt tibi deuincias. Jtem: 

 Siefubindcmaioresprogreflus in ftudiis facicbat .-Sicfiebat, 

 vt maiotes , &c. //«m.Hoc n^odo cfFugit inuidiam:Hoc ino- 

 do fadijm eft, vtcfFugcret inuidiam. Item : His vcrbis adchi- 

 dus tcnuntiaucrat ftudiis:His vetbis fuerat faduro.vt rcnun- 

 tiarct ftudiis. Item : Valc : Fac vt valeas : vel, Fac valcas. Vti- 

 namcx acquo meamarcs : Vtinam ficrctvtexaequo mcama- 

 res. /re»» : S: morem nobis gcrcrct , rcdiusomnino rcljus 

 fuis coufuIerei:Sifictct,vtmorem nobisgerrrct,rediusom- 

 nino,&c.//c»j;Si perfuaiiircmusipfi hiEC,non fuiflct conicdus 

 in tantum pctica!um:Sifa(ftum failTet,, vt hic i[ifi petfuade- 

 rcmus, &c. Item.in probaucrit mihi fuam diligcntiam,magna 

 mcl.i;ciciaaftccct:c:Si fartumfucric,vcfuam mihi probecdili- 

 gentiam,magnamclititia,&c.//tM:Egoiudicaui,poflcipfuin 

 tibifatisfaccre:Ego iudicauificii polfe , vt is tibi facisfaciat. 

 //em;Audiuic,ipfum tjndem hifccrarionibaspcrmotum con- 

 fenfilFc : Audiuic fadiini fuiflc ,,vcis tandcm taiionibus hifce 

 permotusconfentirct.//(;/?;;Spcroipfum epericulo libcratum 

 iri:Sperofore,vt is e periculo libcrctut. 



1 l. A&iua !^ paJJi:iapermHtanrHr:vt,Dcus frxmiis crvi:i- 

 tcfolet hominum probitatcm : &:, Probitas hominum a Dco 

 ornatur pr.rniiis. Iracundiam qui vincit,hoftcm fuperatma- 

 ximum:& , A quo iracundia vincitiir, ab eo hoftis fupciaiut 

 maximus. Non imagincs , fcd virtus clarumfacithominem: 

 Non imaginibus.fed virtutc homo ht darus. 



III. Verhum fum,y» qualiiai vtl fotnia defcrihnda fil ge- 

 nitiuum (^r ablatiuum adfcifiii:vt, Hft cius fcntentii:&,Eu ca 

 fentcntia:&,Eft in ca fcntcntia. 



/ V. Verbum infinitum /K/</a.'//r/n(f»//«/w:vt,.Aiiint,probos 

 adolefcenres (icprauati malorum confiictudinc : & , Aiuiir, 

 quod probi adolcfccntcsdcpraiicntur, &c. Optauit paraic di- 

 uuias:&,Optauit vt pararct duutias. 



V. Primum fupinum quaiuor mcdu variaiur. i.Mntalur in 

 geriindium:<it. Vcnit rcpctitum pccuni.im:&. Vcnit pccuui.im 

 rcpctcndi causa:vcl,Venit adrcpctcnHum pccuniam. j.i\////« 

 lur in pariicipiiim pajfiuumfuturi temporu : vc , Vcnit ad tcpc- 

 tendam pccunia^:vcl,Vcnit rcpctcndi prcunir caus,!.; A/m- 

 tatur in particifium ailiuumfuturi /f/?<^dr/«:vt,Vcnit rcpctitu- 

 ruspecuniam. 4 Mutatur in verbum toniunBiui m dr.vt, Vc- 

 nit,vt pecuniam rcpctcrer. 



V I. DuoahUiiui c»nfeq:iiniiam not»ntts iia muianiur, vt 



alier innomen aherinveriumabeat:vi,Of[iicC^3L\iheitit<: pa- 



trii nihil cft quod ampliiis lperemus:& , Cum opprclla 



fitlibcrras patfi.r,nihilcft quod ampliusfpe- 



rniius:vcJ,poftquamopprcfl'a eft 



iibcctas patriz,uihil 



eft,&c. 



Hh 



Variatio 



