378 Encyclop^di'^ Lib. V I. 



Quate 

 irctony- 

 inia ante 



&c ftatu- 



endum! 



H 



ejlipro, mortuus efl .lubeo , fro volo : Paiiec/^ro , efi 

 grauida,Dcfni\i debetc,pi>o,diJfoluifii. huigihhk, pro, 

 dormitat. 



R E G V L ^. 



I. Exempla httius metonymU fmt duum generHm. 



inia anie- —j^jn,^ f^nc qusdam .quac ad alios quoquc tropos referri 

 &c "i" 1 PollQnt ; vt, Cognofrcre ■uxorem , PeUes tegere. Dcinde func 

 uadcida; quxaam.in quibus nuda antcccffio, connexio.vcl con(ecutio 

 l"pct>atur,vtf«JWJ«Ttoes.fMKllium,Df/(#/ijdebere. Et pro- 

 picr huiufmodiexempla omnmo conlbtucte oportet hauc 

 mctonymiK fpccicm. Qua de rc videtis Tmfterum inLogicu 

 ^' Rhet.^ Keeherm.in Rhetor. 



Qiiid de I j_ Metonymiafigni, ftgnati , relatonim , coniugato- 

 midrgm, rum.circumfiautid. temporu, circumfiantia loci,ac- 

 f'sn"' cidentis & adie^li, potefi & debet referri ad ha£le- 



nus recitatM metoujmi<iJpccies. 



Oc ita patct. Af«fD»y«/'»/^'2' pcrtiiiet ad metonymiam 

 ^ *adiunai,vii docent cxempla ■.fceplrsim proref',no ,/<fer« 

 Tythngon pto biuio Herculis,c/««fJ, pro potcftate cccledafti- 

 ca. Uitrtn pro viaoria, arrhci Sc dextra pro tidc, x^^cfsiUyto 

 fuffragio , />f«<pro antitypo vt Elias piolohannc Baptilla, 

 intei ficam dicerc caufam . id cfl , inter hoftcs , reditw toum 

 aAftnbtdum pvo apptopinquationc nodis. Metonymiti fignati 

 pcttinetad mctonymi>mfubieai,vtpaiet in excmplis, ^;>o/- 

 lo pro imaginc Apollinis , fixdui fto fij;no focdcrK, corpM 

 Chrifli pro facramento corporis C\\tA\,afDfiolt pro imagini- 

 busapoftolorum. Meionym4iiretitorum^ztuni:t admetony- 

 miam fubicai vel admndti.vt exempla docent, v.g.cum voce 

 legati lcgans fignificatur.voce adiiocati clicns.vocc ducu excr- 

 citus , Yoce coafulu ciucs , yoccChiifii Ecclefia vcl paupcres. 

 Exempla w«««y'««t conitigatoritm zdictaniat \\xq , fapten:ia 

 pro fapicntc , uiftittn pro iufto , circumcifio & pr&putium pro 

 circumcifo & prxpotiato , Ihx & tenebri. pro lucido & tene- 

 brofo. Scd hsc vci ad mctonymiam fotma.vcl adiundi funt 

 reducenda. Metonfmin ctrcumfiantia, temfork cft ipfilfima 

 metonymia adiunifti : vt afpcra/ecia , nouum/«f«/MOT , anci- 

 t\M\xmfeculum, literatum/<:»/«OT, aureum/c»/«»2, ignauis 

 fcmper cft(/<« Solis, Bacchanalia viuere, pro mores bacchan- 

 tiumpra: fcferre. Metonymi» circumfiantit loci pettinec ad 

 metonymiam fubie(fli:vt vrbs pro ciuibus. Sicilia pro Sicuhs, 

 forum pro aftionibus forenfibus , for.ta pro iudicio quod 

 apud ludxos in porta exercebatur, carctr pro captiuo , calix 

 vcl calinuiT^to potulentis autefculentis. crumena pro num- 

 mis, curia pto adlionibus ciuilibus ibi exerccri folitis,p;?/^(?r(» 

 procxercitiis,^<:ai!<ew«» prodocStina Platonis , Lyceum pio 

 do(flrina Ariftotelis,^)i»)»/»/?MOT pro dodriiia qui ibi ttaditur, 

 fchtUphyftci. pto dodiina ^h^fiCi.. Mctonymia acctdentn pcr- 

 tinet ad mctonymiam fotms vc) adiuniHi, vt cloccnt cxcm- 

 pla, iuftitia pto iufto, doBnna^to dofto. Denicjuemeionymia 

 ddieHi eft metonymiafuljie(fti:vt,Kc<j/ego prodorao.Fui apud 

 tompeium pro in domo Pcjmpeij,fc()»;J»«wdcuorare,cxfugerc, 



Capvt VIII. 



De lYonia. 

 Pr ^cepta. 



f^(t Ronia eft tropns , quo vox vnius oppofiti poni- 

 SJia tur pio vocc aherius oppofiti. 



Ea diui(Jitur duobus modis. J . Eft mitior, vcl acer- 

 bior. 1. Eft difparatorum,relatorum,aduerlorum,con- 

 tradicentium, vcl priuantium. 5. Eft apertior, vel 

 occultior i & ha:c , antiphrafis , apophafis , bc para- 

 leipfis. 



* ■ 



R E G V L il. 



Tiiroa >j, ironia mitior eH afieifmtis, charientifmus, vel mi- 

 aifio."*'" • mefis-.ctcerbiorefi farcafmtis,?nj>cieriftnus, 

 fuhfannatio, & acctfmus 



Afteifmw eft vrbana & falfa irrifio. Sic Philippus M.icedo 

 Pettasinfuam potcftatcm redacSurus mittcbat exercitum, 

 fcribens lc comperilie Petfas feditione-vexari.idcoquefe mit- 

 terc militeSjCO quod Iciat bonor um vitorum cflc m tali cala- 



mitate aliis fubuenitc: Chctrientifmus eft, cum aduerfariuni 

 tumultuantcm lenibus vctbis lcdarc Uademus:vt Bonaverl/t 

 qu&fo.Dijmetiora ! Eiiipn/^ ipatH, Opi.ita toqnerc, Mettus omi- 

 nare. Huc icfcr aV(piift,ijfcit , quo res ingrat.i dedgnantur nO' 

 minibus non ingratis:vt, maiiare, quod eft proprie magisau. 

 ftare , y.ai' ^Jf>-/iui7ftd.r lumitur pro incerficcte : ndotere & ado. 

 /c/cere, quod propiic cltctcfcere,vfurpatut Ptoctemati. $ic ir 

 Scriptuia /«««ei/jfere interdum fumituipio malediceie , vii. 

 Regum ii.T^. 10. Vetcies etiam in aiiguiiisdiccbant/r//erpro 

 non boiioi&reiScpto non. Mimefis cft.quadiiaum altetius 

 illuforra quadam imitatione exptimimus:vt Pfal.ii..v.9.Hc\ 

 uoluit fc ad Ichouam:libctct eum, enpiat eum, quandoquidS; 

 dele(ftatur illo. Harcafinus elt hoftilisurifio , per contrariuni 

 alicuiin peticulo prxtcntiflimo conuicians: vt, Atierexlu- 

 diorumMatih.zy.%\c JEneii. u. Turnus Eumedem viiSum 

 & ptollratun: latcafticcafFjtur, 



E» agros iy quam bello 7 roiane fetifti. 

 Hej^eriam melire lacens, hic pr&mia qnt me. 

 Ferro aufi teniare fettint , fic moonia coxdunt. 

 Myiiertfmus cft hoftihs irrilio gcftu narium fignificata ,fcc 

 cxtra peiiculum iUius, qui deiidetur. Dicrrur etiam a/ari/»- 

 fin.Vixatio. Sic apud lctent: Notia nuncreligto in le itihi, 

 incejjit cre.io.Subfannatto,x>.'^ti''f'!>i,t:{i,c\\ia. cxptobramusali- 

 quid aducilario , vt ipfi confcflionem cxprimamus : vt, Dicn. 

 riunc tmpius, Vhi efi Oeus tuus ! Acci/mus eft iionia, qua quiji 

 hngif fe noUe , quod tamcn vult : fic dida ab ' ^y.Ka , ftolid;i 

 mulicte. Exempljm cius eft , fi quis dicat cuni vulpeculi 

 ..it(opica,No/u/'yr«,y«nr/jTO3r.»:vel cuairafio lepulfam paflo 

 Noto vtrgi/iem , eii Xanlhi.pe. Hic mcminciis daii ctianicha 

 ricniilraum, mimelin, iiiy(l;icrilmum,5:c. in ptopriis locucio 

 nibus. 



1 1. honiiifpeciestotfunt^quotfuntfveciesargumentOia 

 rumoppofitorum. ™ 



E%t'\l^<\\ieironiae diSparatii: vt, mcdiocriter.vel vtcunami 

 pio bcne aut male iforits pro audaculo://^fr<»/;5 pro pio- 

 d\'^o:pnnis aler pio cmciitio.Dcindc datui itcnia relaiorum:iiV\ 

 Subditorum elt imperare magiltratui :Scilicet tu meus^ftij 

 cs.ego tuus//<«i : Vxot fcilicet vin <■<»/!«; eft: Reuereri awt^ii 

 rum f i.T;ceptorem opoitet dilcipulos.Tcrti6cft<r(in<<jejc cau 

 trar!ti,C\uc adHerfis:\i,Ti\m iftei;<r opltmus:vcteot,ne fe deiiJ; 

 deri putct,quod itetum iam dico opiimus. Sic.Hcus bone vii, 

 curalti/Tiiie. ltem.Se«<j(or populi Komani, j^/eniVorequeftiisl 

 ordinis, decus atque ornamentum iudiciorum, txemflar anti- 

 quse teligionis. Sic JEneas pto imf^o, Penelope pro impudica, 

 C;?;o pto ftulto ponitur. Quarto eft tronta contraiicentium]\ 

 cuiusfpecics funt cics. 1. Anttphri^fis jquavox affiimanspto 

 ncgaiite ponitui : vt , lUiinete , retineie homiBcm in ciuitaic- 

 i^rfg/iiw vero laudem ! 



O lanBigentcs, qutbus hic nafcuntur in hortis 



Numtna '. . | 



Sic <i»/rfl«ponitur pronon-anima feu corporeexanimi.IfjHl', 

 ij.X'. i i.N«?«. j.x/.i.Huc lefciunt noniiulli .s' ifr^fii.fcrv, qao! 

 icnct/<cer«poniiur pro malediccre.vt Ic/i.y.xcr/. j.item vu/g(3 

 ia£tatasantiphia(cs,^4'//i(7»q.minime bcllum,/KfHj q.imniiiic 

 luccns, Pi(rca q.raioimc paiccns . tumetadss i). miuimc tt/a-.- 

 >H,-. 1. Afifhafs ; q\il negamus iios diceie aut taccie.quod 

 roaximedicimusaut facimus.vt,Nd» deftnda Apcllonijcau- 

 (nm.nihil de hominis ftugaiitate , viitute , diligentia dicam. 

 Itcm , No»i/'C«?» hoc loco .quantafurta commifeiitTitius. 

 }. Paratetpfis,\d cft pia:teritio,quaaffitmaiiius nosea priteii-l 

 re,qua; tamcii niaximc dicimus. Eiusformula: funt, Pnimii, 

 miiio, taceo,fiieo, rtltnquo, cmttto, mijja facin, pritermiio,rtlin- 

 quam ,eoitcedam. Sarpe etiam formatur adhibiia interio^-|'i 

 tione:vt, 



S^utd memorem infandas CAcies} quidfaila tyranni 



jfjfeta i — 



Sic : b>M<i/ ? Elferdmne ? Repctamne ipfius pariicidmm Sinein- 

 teriogatione elt illa pataleipfis^/jr/i/to/c/o: Qua inrc prileno 

 itluit, quod inihi maximo aiguiiienio ad huiusinnocentiim 

 efle poierat : in lulticis motibus,in vi(!Suatido,in hac hoitida 

 incultanue vita iftiufmodi malcficiagigninonfolete. Vcrum 

 hic mifla facio. AH. 6. Verr. Miito adliibitam vira ingenuis, 

 matrcs fainihas viol.iras &c.M<</c,inquam,h3EC omnia. Saepc 

 prxtcritioconiungina cumapop hafi;vi;iro Cluentio:Mtilo\l- 

 i«m piimam Iibidini.'; iniuriam:»j<//'o nefariasgeneii nuptias 

 &;c. Nihit dc altciis Oppianici nuptiis qucror. Pr&tereo, quod 

 eam fibidomum delegir, &c.Dcniqucj>Dn«j /'!■<«*!«<«(»» e(t:H 

 de diuitc auaro dicas : O fauptrrinium lrun),quem cogttprQfe- 

 diem inopiaflipem exn.endicit.tte qus.rcre ! Sicde viiginedefor- ' 

 midiccs. £/< Hilcna,vcl , K&ipsa Heteaaefiformofor.ltafio • 

 ccECo videns, pto futdo .««i/iens ponitur.Atque hiccll ironia, 1 

 de cuius v(u bieuiicr,ha;c accipc.i.Ironia vtenduni cft Socra- 

 tice,hocc(t,vcnufte & (alse. Socratesenim iniioniisadhibe- 

 dis lepote & humanitatec:rtetis pr^flitii:vnde Hf<vii appcilatus 

 eft. 1. Ironia intei dicendum percipi potcft pattim cxreipsa, 

 partimex pioauutiationc. Ex ie,vtfi iis:i(a f^tl:, malii vatem, 

 V cum 



