Rhetorics Cap.JX. 



379 



cum iophode vocemus ^rrfiiiuxv!» , ■veneretbilem vatem. Ex 

 pronuntiatioiie : quia ironiacum ■.'racK-a^^i , & gcftu liiiguLui 

 profereiida ell. }• Ironia adhibetur in jocis frcqucntilfimc : 

 nonnunquam etiam in confutationibus & reprchenlionibus: 

 vt, Deui >">n videt ebriofos, fctrtxtores,^c. Item, DeiM e^et di- 

 uitibus,lineeu beatHS non eSt,rog<ibiteos vt acceptent lnrcdita- 

 tem tcclefiem. 4. Paraleipfis infignem habet vfum in peroratio- 

 nibus & tranfitionibus : vt Hei. i i.X'. ji.e^y^^j^. Et qiiid prx- 

 tcrealoquor ? Deficiet enun me tempu, commcinorantcm dc 

 Gedeonc, de Barac.&c. Sic : Mitto ncfarias ipfius fraudes, nihil 

 de calumniis ipfiusqueior : prxteceo, quod magillratum con- 

 temfit. Grauiora funt ciimiua.qu» me rninora illa iclpicicndo 

 prstenrc lubcnt. 



C A P V T IX. 



Ve MetaphorA. 



P R ^ C E 1' T A. 



-jjj Ecaphora cfl: , qna vox vniiis fimilis ponicur 



pio voce alcerius fimilis. 

 In ea videbimus vaiiecatcm & ptoprietatem. 



R E G V L -«. 

 I. VttrietM metaphora efi maior qtiam vIUm trspi. 



PRittcipio funt 0(floclaflcs illarura rerum.aquibus nietapho- 

 ra fumitur, hoc modo. t .Sumitut a rebtts [acris (y diuinu: 

 vt, 1'lato philofophorum dew:0 Melibose dei<^ nobis hxc otia 

 fccit, i. c. Augudus. Cic. 1. orat. QjJac difpoi',tio argumcnto- 

 rum, in qua tu mihi lcmpfr deus videri lo!cs./</ Vide.quam fis 

 in iflo gencrc dxi44. lu angelsts pro c.',fl.o & pio honiine poni- 

 tur. Huc pcrtincnt i(ta .- Iiomo dinititu. virtus diuina , homo 

 ille eftCer^erK* hoino homiiii </;«i»//(J r /.' rebnsccxlejiibui: 

 vt, Pcticlcs ille olympius: Ital aflos illc terramm , &yoiatque 

 (al gtntiuni quocccidiliijViigihus/c/ poetarum.Ille homo cft 

 planeta^Saturnuii.^^^iercfrtui. Omucs adorant//fOTorientem, 

 ncmo occidentem. j. f:b elementts : vt, Omncs incendimur ad 

 ftudia gloria. \'atura nobis dedit paruos igniciUos. Qili in ca- 

 <iem inuidi iy?«»j7Wi» fuilTes. ^awoaxincendiiim. Incendere 8i 

 txcandef.cere aunoiiam. Exardefcere ira, conjlagrare iuuidia, 

 incendt cupiditate, resiingitere mcendium reip. V\tafcrcna.ln- 

 eendiariiis rcip Aurcum cloquentia- J?«OT'«. Rcs J?/(»»f ad 

 Hieam voluntatem : flumen ingenil : Torrens orationis : Giitta 

 tonfilif : Gutta rerum , & mare vctbovuin : Obruere obliuioiie: 

 Terrenas cogitationcs foiieic. .t- A metesru : vt.Homo attoni- 

 iui : iipirare minas : Tempejlas bclli :Teinpora»«i<7<i : Vnlmcn 

 orationis : fulmen brutuni : Fiilgura ex pclui non mctuo. y. A 

 mineralibiu : »t, Lapides loqiicris : £«^<Wrdixcris : Ne.xusW/s- 

 manti-ut: urea lecula : Ferreum pcdus:Carthago cos forticu- 

 dinis Romanae. «. A vegetabilibm : vt Calamitas , clades vA 

 Jlrages\\om\m\m:FloridtM {iy\uy.y iridis fcnccUis : Flos nobili- 

 tQti- : F/,jladis. 7. \b animalibus : vt.Anglia inliilarum orel- 

 lus: Viderefio intclligerc : Odorari pro coi^nolccrc : Tangertu 

 rcm , pro iiccic ad propofuuiti : Deuorare patrimonium : Zoi- 

 ]\i%canH illcihctoiicus: 



Aflutam tacito fcruat fubpciSore vttlpem. 

 Atithmetica & Gcnnictria «/,« «//^ mathematicorum : Ni.t a 

 poctadicitur denfum tacitarum vellns aquariim Sic illa : Ani- 

 mus in pc(5lorc /^/r^; : lllc m\\\\ogganntt:Populiis fccicrumpio 

 niultitudine : quomodo .Maniliusaues vocat 'optdos aerios , Sc 

 p\Cc':'i populos capios : Vciicti.v iA\\\\cvirgo:Dies ( ica , cum fo- 

 latio diffcrtur , ocnlata dicitur cu.n pi;cfcnti pccunia emimus. 

 Huc pcitinct«.jf.»-r^^«:^« , qna Dco tiibuuntur oculi , auics, 

 ira, thionus.quics, dcfccnfiis, via : item cum Dcus dicitur nj- 

 pcs. arx, lco.ruglciis. 'i rebm artifcialibus : vt garruhis ap- 

 ]fc\\wY°^c{\eymbalum . quomodoTibetius Appionom appci • 

 \^\i\x.mundi 'ynibalum ob ganulitattm Sic dici.iius/;/«//4ro 

 lcriptum.xi/rt/i („/or/^»M(/t,/» ere heioica facla,/(?»e;e ctauum 

 tcip, diljuere imicitiain.f^>;/io//re orationcm , tciidcrc ad procin- 

 ctum in paiijlra liicraria, vluram tc.nporis farcire . tiibam cflc 

 bcllorum ciuilium,tllci./ejOT hominis (bbiii , clle epilaphium 

 vctcrumthcologotum , Hbias virioium e«e//i;r« , oiarioiuim 

 flolculos carfere. Deinde mctsphota racionc dilcipliiiaaim cll: 

 vel thcologica, vt, Cuius cgopatrcm ft.ituo deum : vci gcome- 

 :rica. vtibidcmin voccy?/t///o;vcl phvfica, vt Spcm l"iim'ieyere- 

 5/i/:vclcthicalcuctliicologica, vt, Gciiiniqiie minnntiir. \a 

 :tclum fcopuli : v^l Opcica.vt, E.x vmbra in Iblcm cdiiccic : vcl 

 ncchanica , vt , Scholx funt ojficin& pictHtis. Tertio (juatuor 

 onfHtuuntUf cl.illcs cx afFcCluiiic illuis. Sunt cnim incta- 

 'hotx i. ..^/itr/x.i-afrtj^vt.t/ii/tXipio intclligcrc , lumtn rcip. 



peflu ciuiratis. z. KUdtrata., fHTtLt "t^tt^ctt': vt, telam retexere, 

 pro analyfin inllicu-rc. j. Dun & alVerjc , <rK?r,^a.i fiur ,.«! 

 ;K"«f:vt, rnonjlriim hommu,vorago leip. 4. Craj[rii,^a;^C;a,; qu^ 

 & xtsgtwix^'(i,:vi moaic:, cotijpuiare niue. i3t;ii(j//eTatir:tas mc- 

 taphoia; adquatuor geuciavulgo redncitui.iia vt fini UKta- 

 phorjE. i. Sumte, 1 b animatu, ^traduSi ad animaia.vt, cla- 

 uumimpcrii tcncre,gubernaie rcmp. i. abammiHK adwani- 

 r»«/«:vt,Honos /».'// aites:Parri/r/(.»/ niouics : Vinuni/;»^«w 

 vu«,vcl tcrri. j. ab animittis ad a"imata : vt , Horao pUnut 

 rimarmnHomo cdfioSjCHs.isTVi c(f virn. 4. ab iHtiriima:u 

 aUinaniinaia : ft.Pictss elt fnKdnmeMum vii:\jium omnium. 

 Ad..lalkin 8.quam ab animalibus pcti diximus.oblciua illud 

 Vatroi.is lib. 6 dc lingua Latina .viH.Va.iuqui!, ab animaliurrt 

 vocibus trahflata in homims pjritm ijnifmi aperta,f>artm, ob~ 

 fcura. 1'erjpicua : vt Ennii - Animulq.jc in pedoic la:rat: 

 Plauti- O^garmuit odiolus toti famili.i:C«ilij,r«nM»»>»w 

 dibalare, vt pro iiihilo habucris:Lucilij, 



Ha:c,inquam, ludei e roltris 3tc\ue htiliiabit 



Concutfans vclut angarius . cla;6quc quiritans. 



Eiuldcm - Quantum ///na/V/«« atquf equitaium. 



€um minhs apta : Potci) ab lupo,Wi//«res:Tibiciua maximo 



\ihoiemiigtt. Eiuficm 3 bouc:Claniore bonantes Eiufdcra a 



lconc:Paulam tccc\c fremendt. Eiuldcm ab hcedo : 



CUmor it ad ccelum, voliiaiqucpct ;ithera vagor. 

 Eiufdcin ab hitundinc- Kc fieudc , /r/>/'»»j Juamtcr— M. 

 Acciusin Cafinaafringilla, Quid/ri»^«;/< ? Quid iftuc tam 

 cupidccupis = A fuc,fubolucrat, ita ludcbat. Hadcuus 



Varro Latinorum longc dodilfimus olim. 

 Huc ctiain pertinent illa itcfix-nmiiiiJitTa : ilof.;^ciXoSofe?cc.^ 

 apud Ariltophanem^vJ^Vf.i^^it apud Thcocntum, pro (ufuc- 

 roarborum.quemedunt ventulo (pirante : i(!/<^ijr/ apud La- 

 Cfctium,pro latrare : muttrc, a|«u,quod proptium elt canum: 

 grunnire, ap^o.quod proprium e(t fiaum: ^iy.ixiKi^^i^tiultHia.^, 

 apud Ariltophancm de ranis:fi quis, inquam, hic vfutpet de 

 hominc. 



I I. Proprietates metaphen centinentur his 



regidis. 



I. Metaphorae/ltropm luculentijfimui , frequentijftmus, ^ 

 fiorentiffimtii. Nam & facile diiudicari potcll,& (xpillimc oc- 

 cuirit,& dcniquc habct florcHtinimas hypccbolas.aiiegorios, 

 pcriphrafes, & epithcta, i.ln explicati^ne meiaphon r.fptcien- 

 dumeft pariim ad locum fimiltum in Logtea ,pa'tim ad Uifipli- 

 nam, vnde meiaphora eHfumta. ],.Mttaph. rarum arnfex fugiet 

 dtjjimtlitudinem, elongincjw duSlam fimiltiuAine''i , tmptiu^u- 

 nem, imqnahiatem.angu^tiam, ^ duriiiew. 4 Sipemeuiphnn, 

 falent e/ni)//(r/, & priraoquidem additioiie cpithcii i vt, vcnc 

 num /iJj[yr/«»j,pro,tindura vc((iuni:dciiidc c :<i, >.i> y'icf rni t«\- 

 iMo'7i,7,^,confellltincaudacia:,vt ait Hermoef ,ics. cg. Etli du- 

 rum efi dicere . mortuo Ca-one puptUam jenaium reUHum >ffe: 

 dicendum tamen cft ob ingencu viii in icn.p.mci r.i( icuio, 

 iconc.fcu (jp(>;t;««3rfoc&»'x»i,vc iceium aii Hcrniogcncs.id t(t, 

 brcui appofitionc.c.g.Cupidiciccm glo, la: , ceu tunicam vlti- 

 mam (olet anima dcponcrc:Ad beni: Ipcrandum dc omni icp. 

 quafi//g?/«;naliquod lultulilh : jchoic lunt othcin.-c pictaris, 

 &• vt fic diCim,feminaria (apicntlx. Aiq ic hoc G1.CC1 vocanc 

 zr-js^^TTvii,- «>. f. Meiaphorafacii aJ cofi.t « ora . ni6 , jiraui- 

 tatem, euidenttam,fubltmilalem,(yfejiiui,aiem Adcopi.im; 

 quiaomnii fciede omnibus dici pollunt : vc homo appcllari 

 pO'elt dcii' .dtabolu,- ,lupi{s vnlpes. plania,r.ortlon vlrtitfijue ra- 

 r«'<t.Huc peicinent cpithcca nietai'liorica:vt(//fS((E/» xi/ oni- 

 laia,t»gentum culium vcl capax , viuida viitm, niiUa ve'i:as. 

 Huius quoque loci lunc pcnphiafcs mctaphoiica;:vi lohai.^i. 

 Ecce agntvi tlle Dc/.qui tollit peccstum mundi.Sic apud Maui- 

 lium lib. i.ell vrnufta pcriphrafis Sociatis; 



JEiherctifiJu,- Platon,{^. qiitjabricauerai lUam, 

 Dami.aiifque fuoi meltus damaautt Aihenas. 

 Ad grauitatcniiquianaturain ici cxplicat mouo mmimcvul- 

 gati : vt, 



Nil De v s in nobis pr:cter fuadona «ord/ji»;. 

 Ad euidentiam :quia fumitur a rebus notis & obuiis : vr, 

 C H R I s T vsert via.<KA fublimitatcmjquatcnus ailcgoiiam 

 vcl hvperbolen habctcomiccm : vt cum Hcrodotus lcnbit,* 

 Petfico excrcitu epota fuiffc flumina (»■ compedes imeHai fielU- 

 jponto.i\c C H 1 s T v s 3\t:Egc fum viits ,wj palmites , pater 

 meusaiiricoh.Et clcgans c(l illud Auguftini : Maledicius,qui 

 offeri florem luucntutis fua. diitbolo,fy' f^ctm ftncciutts Deo rc/er- 

 iiai Dcniquc ad fcftiuitatcm ficit, quatcnus comitcm habet 

 iioniam vcl locum l"al(um;fi factiofum voccs coltimnam leip. 

 Ouo peitinct iocola Ciccronis metaphora : i^iire Coraccm 

 iflum veftrump.tlianiu' nos qui Um pullos fuosexcluderee niUo. 

 quteuolent clamaiores odiofi ^ molcfti. 



Proprie. 



tair-i mc- 

 taphoiz. 



1 



li 



Cap. X. 



