382- 



Encyclopa'di2E Lib. V I. 



Otdo VO. 

 (oiu. 



nem.C,G,g_afpetitatem,rcmorationcni,&e;iauitatcm pixfc 

 fcrunt. H coniieDit icbus afiK-noribas. L Itrruit rcbus liumi- 

 Jibus, mollibas.&luauibus. A/quanJam moMliam prac (c 

 fcrr. N habct locum in icbus ciihbus 5c occculns. P foni cll 

 eiilis, iacoqucfcftinaiioi.cn) cxpninit. R a.lqucmuis impc- 

 tum.iram. rixam,&.cm .,uaml,bcta(pciam cxpumcndum 

 valct. Pcrfius vocat litcram caninam. S fac.t ad luau.tatcin 

 oiaiionis,f.l.terisafpcrio.ibusinteri'onatui.Aliasmolcltiam 

 continct ob libilum : vndc Pinaarus totas odas x.-.yf*^. lcri- 

 plit. X tcbus claris& rcmorationem polcentibus conuciiit. 

 V confona rcbiis validis & mutatis cxptimendis feriiit. X elt 

 durum,Zfuaue.D«cOTrMr-/"« litcraium lic acc.pc. Fugicndus 

 eti crcbcrearundcm l:teiaiuconcuifus,8c didiones giauium 

 litcrarum milccnda; funt diilionibus fuiuium litctatum , vc 

 liac rationc tcmpsramcntum quo Idam cxillat. Sic vocalcs 

 qu.Tdam fuauitcr fe confcquunturivt in iUo Vlsuv: /lll>on:e 

 aliennbon* cppiignAre Et iiiinus fjaue c(l li dicas Mag>,ui 

 Pompeiitf,(\\ximi\ itaeifcras Pempeiw, Mt^mu.Vaxiii m joc.s 

 & pcrtutbationibusconcuilii'. luei.iium ^lpcnor haber lau- 

 dem : vt apud Plauium : Scnpoini p.tucii p/iira llane proleq:ti: 

 & apud Ennium , 



O Ti'e '. tuletate libi lanta tymnne tuliflr. 

 Tabclla vocaliura fuauitcr confcquennuin haeceft; 



a-i fa 



e. I la o.i. 



1. ^-ante*^ a.c. i. o. 



o. ( I a. I. 



u.J la. i. 



'AvSi!«K>«»if quoque fyllabariim eft licita : vt in iUo Plutar- 

 chi, OTtuowirix i^i ■!!i.'j<nfii!'ix. Sic Piautus : Tt^mi domilui fuit Ec 

 Tercntius ih: Dtxijfe fcfe. Ciceto : Rcs mihi inmf^ vifi. funt, 

 Btute. 



1 1. Ordo vocum cerfiitiir m ornata fr£pofitione & 

 t)<)flpofitione. 



HAc de re funt quinque reguli. i .In aiigendo maiora mme- 

 nhtu /unt poJiponeda:vt, Ciuem Romanu vinciie.verbera- 

 re.in crucem tcUere.la P.fon.Kt^o faces iam a.cccnlas ad huius 

 vrbis excidiura ccmpreher.dt, protult , txtraxi. i- In mittuendo 

 tnaiora minoribu/i funt pripanenda.Sxcai e.iim in aaxefi oratio 

 crefcere , ita in eitenuatione dccrefccre dcbet. e. i^. NwSj 

 erux ibifuit,nuUanex, ntiUa verberatio.imone lujhdia qtiidem. 

 j. Gencrapnponendafunt ^ecieitu , aut poftponenda, non inier 

 iicienda : vr^Omnit/frW/eprxditus eft, prudenlia.iuftitia ^c. 

 Item Vrudentia fumma , admirabili iuflilia ; denique omni 

 1'irtutc pta:ditus eft. 4. &utd dignttii eft, vel nalura priiif, pre- 

 ponatiir : vt vircs dices ac focminas , dieni Si nodem, ortuin 

 & occafum , inprosafiue pedeftri oratione , non contta. 

 5. Vitanda eft longior verboriim tntericBio.Hxc quippc obfcu- 

 citatem paric. 



Xerlodus. 1 1 1. Periodus eft reguUris,vel irregnUtris. Jlla dicitur 

 aftrtBior;h£c, folntior. 



PEriodM re^ularU e!\ , quK modctatam habet maj^tiitudi- 

 i.e.qu.c vltra Tjitaxa.^i^i* non cxtiahitur,& ordinanc adhi- 

 bctut. In ea fprdantur partes & fpccies. P.iries ita confide- 

 rantur. i.Comiia lcconti lebit intra leptimam vel odauam 

 fylljb.im : colon poteft exccdcre numerum oiflodecim fylla- 

 barum.i. Membranm ac inc.liiTi dicimus,h. e.vtimur coin- 

 iTiatis&colismcr.s, in affcdibus co.icitatis : vt , Fretjuentai 

 remplitm > Bme facu:fedfM ex fide : fedfic bonefine. ?. Piima 

 voi , vnde pet.odus incipit.debct clfc numctofa & concinna, 

 vt auics impleat;vltima vox,quaj pe.ioduin tcrminat , fi.nili- 

 tcr. 4.Petiodus diuidinir inpartcm antccedcntcm & confc- 

 cjacntem iHa protafis & ^^^jlihic apooolis, ti>jC/7J), &jf.:u;Tj 

 dicitur,S/)mfj periodtrigillaris funr.quod lir «5»o')c»A®^,vel ttu- 

 Au>e»/(^. Illa vno tantum colo ab(oluitur,.'x- u0i>.l,i, i.e. fim- 

 |)Icx,dicitur:vt,Gra»^/«nr«/»p«//«'n'" quantu viBi. H-cc eft 

 l.A(K4;A®- ,bimembrtf i in qua prorafiscft vnius mcmbri , & 

 apodofis fiiniliter : vt, OmnU viu ratto in virttitc ponenda efl: 

 qnandopritereamvana,fluX:iq;funtomnia i. T^Ka>.^,/r«- 

 membru; quxhabct protafin duorum m:mbronim, apodolin 

 vniu.s,vcl contii. Prioris modi exemplum c^:N ifi cum dij im- 

 mortxles tn eam mentsm impulilfent.vthom ' c\Jreminaiusfiritlfi 

 tnum vtritm conitreturocridcre,hodieniilliimremp. habere-ts !'o- 

 fterioris modi excmpliiiTi cft:vOf<i resinciuittte.dui pluriwiim 

 faffuntihi contra nos .imb&f.tciiint in hoc tempore fiirnma gmtia 

 Cr eloqiientia. 5. Tttt''»'""';?^;^ "■■>-' protafin habcr vnius mem- 

 bri.&apodofin trium:vrl prot.ifin rrium, apodofin vmus : vcl 

 ptotalin duoium,apodofin totidcm membrornm.Piinii modi 

 eicmplum (.{V.Sluare ciim ince"um fit deiniurin^qucriqnam effe 

 putai qui ncn malit te fine vtiuperatione quamcum f,e!ere dife- 

 dere 'Secundi : Eddem hac DincA trlUmentum f.icieme , tum 

 tabulas prehenXifet,Oppianic:is.quigen<r eiiis fuijfel .letata dele- 

 1111. \'cti\\:Kloquenlia S). Hortenfiy neme indicenlo impedint, 

 fMHnihsl commoHeor, gratia Sex. Nnuij nt P. §lutnlto noaat , id 



verl non mcdiuritcr periimefio. Hinc patet periodum eff 

 ^qualem vcl in.cqua c.Moimnatim autcm periodus itiKaxt^ 

 dic.iur /cr<Jx4i>'S>- , quando omnia mcmbr j funt pai la f^^n^i 

 xai®- quando fiiiis cft U>ngiot:3^^;uic«AS>- , quamlo finis c(l 

 bieiiior. Speciatim vcrori-^x^P.^^dicitur (»-0^371 ^uf5>-,quaadc 

 omiiia membra lunt paiia : /jrjrxsAK.squando duo lunt patia 

 «n-.^- , qui- omnia habct imparia. Porio periodus rocuiidi 

 dicitur , cuin nullum cft add:tamentum : yt Nontam infotem 

 fum.qiii me louem ejfedicam : nontotunda.cum habcc addita- 

 mcntum, quod d.ciiui im'ri//jx.'\ri; \t,Si poteft hnc pecuniafinl 

 aratorum inmria delr.xhi, populuf R"mnnui h.ibexi:^r£fertim ini 

 tantii trnrij angujlin. PcriodM irregiilaris ell , qua: folitoeft 

 maior, ita vc pluiibus quam quacuor conftct mcmbiis^vnJi 

 dicitur nt^iiyuy', i(ff.{ .^d&i^oi.ii «cfeforfiti , id cft , ciicumdudtic 

 periodica,item t1t|««Jj)(sv. Eftque velir»e!J|Ka!,i^if//«4,vel rafi,-, 

 intentio. Ibi progredimur, quam diu fpiritus ac latera pctfc- 

 ru;:Hic orator vlreriiis progrcditut, quim Ipiritus ferre pol- 

 lii. Scd hxc res appofitione cxemplorum hct illuftrior.Perio. 

 dus (ffoKniA©- ei\:Omnu vtmratio tnviritife ponenda eft:ijuan- 

 do pntcreain vanaftuxaque f:*nt omnia.iHc..<itimTi! eftXVlI. 

 lyllabarum^i-OTij^Tij, [oiidcin. Et huc peitinct n-ot£/(cr.iioij, qm 

 alitct dicitur parifon & i(ocolon:vt,/«/'rf//i'/i<?/«r mortemap- 

 pe!clat:di)mi filim nuptixi CrL'brabal.Pctioi\is ii^x^oKoiA^ eft: 

 lUe palii ies ficcate voliiit : hic tot.im Itiiliam moderato hominii 

 diutdendam dedit. Hic protafis eft fyllabarumX I. apodofisj ■ 

 X X. Pc riodus (3^5e,,ju>:^'/®^' eft : Non entm vU.t defenfio contrti 

 Vtrn vnquam optanda:Jcd nonnunquam eftneceffarii. t-lic pto- 

 tdfis lyllabarum e(l X V 1 1 1. apodofis vero X. Periodus ic-t. 

 •7jAjC/^5>- eft apud Ciccr de fcneift. Miki quidem ita iucund»] 

 huiits Itbrt confeciiofuit,vt non modo omnes abHcrferit feneclii- 

 tu molejitas.fedejfecertt moUem (y iucunda feneclutem.' InTy.iXr. 

 eft in il!o pro Archia:^(« veio accurat^e cogttaicque Jciit>fijfet 

 eafic vidi probari , vt ad vcteruin fcrtptorum laudempsrueni- 

 rsnt. Nara primum & poftremum mcmbium pro par.bu' 

 habentur , racdiu.ii impar eft. Pciiodus xtir^ clt in hoc prc 

 Mflo\\i::^£fi oppofita MiCont putare>n,cederem lem.ort, l<jdi- 

 cei , nec inter tantam vim armorum exiilimarem oratori iocum 

 cjfc. Piimum colon eftlyllabatum X i I. fecundum 1 X. tcr- 

 tium.quod cft €J7i.ri«,'jiJ/»; period), lyllabarum duarum &vi- 

 ginti. riitii^^i cft ui illo pro Ligatio : Qyid e«tm, Tubero, tuiu 

 iHe diftriclm in acie Pharalica gladitn agebat • cuiui tatuiille 

 miicro peteiat?quii fenfuf emt armorum tuorum^^qua tHamem! 

 oculi!manMtardor animi^iqiiid cuptebasfqutdoptabai! Tiic-i;, id 

 cft.cxtcnfio periodica, eft in illo pro Flacco : iSlfihd fi ejfet ali- 

 quandofuiurum,vtatiquiide L.Vlacci permcie cogttaret ; nun- 

 quam tamenextfttmam , ludt es ,Dectum Ltlium , cptimiviri 

 fitium, optirna ipfum Jpe priditum , fumms. dignitatts, eamju- 

 ftpiurum accufat'onem , qut fceteratorum pottits ciuium oiin 

 ej- furori, qiikm ipfitts virltttt, alqiie inftitun adolefcenua cm- 

 ueiitret. Atqac hinc patet , quod triplcx fit compofitio apuJ 

 Rhccoies. Prima eft,ii ci Kc!i\iiii >^ >t9^iyto-i At|<5>altcra,>j ci »i- 

 fytiim; i tercia TtKsL/.^^lixli i^ \-ciliiui , qu2 excedit •m^ax.xhuu' , 

 Pcriodi c(ficiuRt orationera iQiTt^iifc/.iuLi ; !r»ii;«ss&- j«7w,«-j 

 ^iff.ilitj. 



I V- De iitmero rhetorico &' oratorio fwit 

 hareguU. 



I. ■K-tVUa oratio,fi»efitprofa,fiue ligaia,probattir, nififit nu 



L\merofii. 1. In numero oralorio adhibeaiur dtligentia »6- 

 gligens; inpoeiico, Jiimma. j. Numerturheioricmoritur ex npin 

 pedum commixtione..^. iJumerus rhetorictii attemperetur Jubit- iijj 

 Ha materis,.^.N umeriu pc'etic-/U nonfartli tmfceatur cum oralii 

 rio. Hic o;>lcrua , pedcm in Rhccoricis clic definiendura,rj 

 & pr.xcipuos pcdes reccnfendos : fed quia in Pocticis plC' 

 ne tradauimus hanc mateiiam , eo te rcmittimus. $ed 4 

 illud obfciua , hic ciaflaii dc numcro oiatorio , vt res BJl 

 cuidentior. Alioqui dodrina ifla pertinet ad OratoriaiD' 

 6. Numertii oratortus eft qiiafi melrum imperfelium. Itaciwin 

 adhibentur pedes , vc laceanc. Itaque numcrus poeiicusnoi^ 

 fjcile milceri dcbec cum oratorio. 7. Hic orattoni contuin 

 fiimmam dtgnitaiem, fi moderaie ^ varfe adhiheatur. Moao- 

 ratc:ne fcil.oratio fiac vei lui fimilis. Varit:ncfimilitudo naa- 

 fc J m patiat. 8 . Non licet periedum a carmine vethemtftichioor- 

 dfi,velfiiiire. Hoc cnim modo numerus oratotius amittit 

 vim & gratiim fuam. Interim videmus oracoribus & hiftori- 

 cis quaudoquc huiufmodi caimina excidiiTe ; cuiulmodi C't 

 fcnurius i. Catil. 



Senattti hoc inieUigit,conful videti 

 Et illc hcxamcter pro Archia: 



In qiio me non inficior mediocriter ejfe 



\'erjiilum. 

 Inceiim l.cet.n prosa verfus adducerc tanquam teftiinonia, 

 fcd ita vr dilcci naiitut lciiptura s rcliquo contextu y.Ntime- 

 rturhetortrus attetiperctur charaHeri orattonts. Itaquc nume- 

 riis i;randis lcu (ublimis adliiaeat pcdcs !ont;is conftautcs (yl- 

 labis.vt, .id eius non fuiuiem mode extinguend;m,fed etiam 5(0- 

 riam per tates vtns infnngendam Numcius humihs cipiimat 



rcs 



