Rhetoric^ Cap. XV. 



591 



tmsm^ eonumniu,pios perfequnris. Fiat fatti tue periculo: 

 1, FnfiM luodamno : iz\,lplt utderis. 5. Permiffio coniun- 

 sm habet obiurgationcm:vc, PrKfnnemusfabbiitam^contein- 

 miss-vtrbum Dsi.Sed quafronie^isjtia ccnf-ientia idfaciemns? 

 Pctmiffio coniundam habct malam ominationcm : vt, 

 Hiemniie Deum^impii.ptrjcefntmmipioi ficite quod i/t>bis lu- 

 Sed •uidete,qtiiilu -vos txilm maneal, Infentus diduHis fau- 

 MVosexptSin. 5. Pcrmillio coniundlam habet admonitio- 

 mrvt, Locupletem teejfe dicis,^ vtedum put*s iis,qut pcffldere 

 Dem voluit. Vlert:fed ad res falutares. Vtere : fed adtlta.qUA 

 •Mpnctpit. Lccupietem teeffe fentianipanperes.hem : Ptr- 

 Itattir impiu , piorum miferiu vl tnfultent. iguid tum peflea: 

 livitam cumpielate coniundam viuunt, lUos Chrifim ad fe 

 ducet in cxleflia regna. 6. Pcrmillio coniundara habct 

 cm non\im:\i,Litemus igitiir Lentulo.parentemus Cethego, 

 ocmm eitcios : nimu pittatu ©• fummi amoru in patiiam 

 iJJimnosprvniufuferamM. Item : F.ft tuum,ej} ingentj,pru- 

 ititque lui-.do hu libi zy eonct.lo :fcio te ediHa omniiimfupe- 

 rum correKijJe Itcm : 



l, feqtiere Italiam ventis:pete rcgna per vndm. Item: 

 i nunc, ^verbis viriutem iUuJe fuperbiS. 



XI. ConceffiomsformuUdmfmt. 



E^It conccffio , qui nihil incommodat:vt, Sit facrihgui: 

 fit fur.fitflatitiorum omnium vttioritwc}; particeps :at ejl 

 im tmperator, ^y felix.^addubia reip. tempora referuanJi/i. 

 mlamidpeccntumprimummagnumtmagnum at humarium 

 nen. fecerealijfiU ttem boni. I[cm:S/»» Protejlantes paupe- 

 :fit iliorum religio mundo immundo exofa. At fitnt boniChri- 

 ivi. Itcm : S^uod Ncjfcrfaerit tnftcltfenex.Hr me quidem te- 

 10 Ntuim. 1. liftconcclfio noxia ,qus illi , cui coceditur, 

 icct:vt, tfto ^quoi dtffcile ac falebrofum fit iter ad templitm 

 riutis Ideo virius eft putchra. Nam dificilia , qiin pulchra. 

 :m : Habes igitur. Tubero(quodift accu/nteri m.ixirnioptan- 

 \m ) confitentem reum :fed tamen hoc ita cenfiientm , /e in ea 

 rie fiiiffe,qui te Tubero,quA virum on:nt UiiJe dtgnumpatrim 

 am Itaque priits de veftrodelilio coijite.jmini necefje tft^quam 

 gtrijVUam culpamreprehendatis. PoEto conccflionis nota: 

 le funt,Fof,£/fo, Sit ita ^c. 



C A P V T XV. 



Befigtiriifententia fccimdariis. 



PR^CEP TA. 



^ Igurpc fententii fecundarix funt X X V III. vi 

 ^ dcl. Auxefis, Digreflio, Tranfitio, Ratiocinatio 

 [tiologia, Periphrafis, Extenuatio, Reieiftio, Tranf- 

 tJo , Dialogifmus , Dcfinitio, Diftributio , Conge- 

 es.lncrementum, Diarypofis , Hypotypofis , Para- 

 igma , Imago , Colls.tio , Comparatio , Paradoxon, 

 aromologia , Paradiaftolc, Anthypophora , Crama, 

 ;noma,Noema,8c Chria. 



Anxefis eft , cum gradibus aliquot peruenitur ad 

 fummum , & cjuodammodo lupra fammum : vt, 



Faeinusefb, vincireciuem Romanum : fcclus verberare: 

 ropc particidium necarc:^!!»»^ dieamincrncem toUerer 



I. Digrcffio eft alfena: rei , fed ad vtilitatem caiifjE 

 percinentis , cxtra ordinem excurrens tta6latio. 



Sic in primo Georgicorum poeta facit digtclfioncm de 

 lOftc Cifaris, Sc dc prodigiis.qui ipfius moncm dcnuntia- 



nt. Oportct autem poft longiorcm digrclfionem inftituere 

 jnucnicrucm regrcflum, qui diciiur 'irmtoii^ & reuocatio, 

 ius formula: fuiit : Sedvt ad prcipofttum reuertar : Sed vt re- 

 iam,vnde digreffa^ fum Sed reda ad id.vnde dilctpfa eft oratio: 

 tdquhdilabor^.Reuoco me adidquod miht propofitnm eft. Ni- 

 iu haHentu a propofito oratio digrejft eft,tempui eft,ad id retier- 

 wiur fyc. 



I I. Tranfitio eft , qua connedluntur partes ora- 



tionis: vt, 



Qiteniamede genere belli dixi.nuncde magnitudine pauc» di- 

 %m. prr, lcj^c Manil. H.}bcs de Vaiinio:cogn<tfce de Crafjo. ibid. 

 \ge,nur,c lUa videamiu, tudtces,qui ccirijecutaftnt.f 10 Rolcio 

 Lcm: yldalia me conferam,ft pnus vituperaitonibus huiiu ar- 

 i rtfpondero.\t.zm : (g«o me dolor abripiiit ^. Veniamm adalte- 

 ■imorattonu (patium. Itcm : /iudi(iumagria :fed audietis ma- 

 'r4. bjM«re vos excitate, audite quemadtmdtim ntinc dicam. 



I V. Ratiociiiatio eft , cum ex eftedo aut figno ali- ZyM»- 

 quo maiuscoUigitur : vt, yiTf*ii. 



Maiores nofiri, fi quam vnius /leccaii mulierem damnabant. 

 fimplici iudicio muttorum maleficiorum conuiHam putabant. 

 Citr tta''. Sluoniam quim inpiidicam pm/irant ,eam venefi.ii 

 quoque damnatam exftimabant. 



V. i£tiologia eft ciam caufam rei recitamus : vt, 'AiUu- 

 ... ?<*• 



F.x hac vita iia difcedo tanquam ex hofpitio ,non tanquam 

 e dotno. Commorandi enim noba natura diuerforium , non hahi- 

 ranrfi </(r<i«. Huc pcrtincc i. A<t«"»>a>i«; qua rationem of- 

 ficij eiponimus : ^t., Adduaut fum,iudices.officio,fide,mtfeTi- 

 cordia, midtorum bonorum exemplo , viteri confuetudine , infti- 

 tutoqiie maiorHm,vt ontn hocfufiiperem ingranam meorum ne- 

 ceffariortim. 1. 'Ys-s^rxij.cum priori rationi aliam pcifeiimus, 

 cuius nota cft voc\i\a pnfertiny.it.Sedqucniam diligentia ini- 

 rnici inuefiigatumeft. quod latebxt, confiiendum efl opinor :pr£- 

 Jertim ciim mein neci-JJariui Cn.Pjnfafecerit,vt it lam integrum 

 noneffct. 5. 'Atoe^-itct^oj; cum nccclfitas allcgatai :vt /Hm f(/»«. 

 dis 0' ignituts,ej]e Itcet.qui receptnm habeniwobis neceljeefi fir- 

 tibus effe virn, cjuihui ad ejfugium nihtl eft reliqtiutn. 



V I. Pcriphrafis eft.qua multis verbis rem obumbra- ntg,^ 



musjfic tamen vicerni poffit. ^esm» 



Periphrafis cfl vel f\mp\ex:v:,doHrinadicendi.pro Rheto- 

 rica:vcl figurata, qua res tcgitur.vc Cicero in Miloniana.cum 

 grauius c flct diccrc, Clodium a Miloiie occifum , periphrafi 

 cmollmichanc rem,hoc modo:£.x: qutbus qut animo fideli in 

 dominumerant,/ypri.fentesfuerunt,partim occifi funt , partim 

 chm ad rhedam pugnari viderent ,^ domino fiiccurrere prohibe- 

 renrur, Milotiemque occifum etiam ex ipjo Clodio aitdtrent , ^ 

 ita ejje putareni:ftcenint idferui Mtlcnis (dicam entm ncn deri- 

 uandi criminis cuusa.fed vt faHum eji)neque imperanie , neque 

 fciente, ncqtte prtfente domim. 



V I I. Extcnuatio eft, cum gradibus aliquot perueni- t*)i«,«- 



tur non modo ad infimum , fed quodammcido <ns. 

 infrainfimum : vr, 



Deuime caftigautt,^ (afiigal quotidii.Deus me in infernum 

 detrujit : imo dejeiuit. 



V H I. Reiedio eft , qui rcmonemus nliquid a mx- ,. „ 

 icnte orationis matena tanquam indignuna aut t 



intempeftiuum: vt, 



SeJde Lucullo alio dicam loco : j^ it.% dicam ,vt neque verit 

 laus ei tietralla orattone mea , neque falfa afitHi ejfe videatur. 

 Eius i\otx lutncSluid attinet iam hn de reius dicere}Uem:Quid 

 nttinet hnc de rt dicere , qut ad p ilentem caufam nihil ficit: 

 Uem : De hii rebus alia tempore diretttr. Itcm :Sunt hnc ita. 

 Virttmhtc adremnihil. licm : Mi.tamiis ifthtc. liem : Defi- 

 namus ferutari ea,qut nihithuc pertinent 



I X. Tranfl.itio eft , cum caufa alicuius rei confertur , 

 in locum magis digniorem,aut magis protutu- 



rum diccnti : vt, 



Hac dc repmlixus di imtis , ciim de beatitudine nobit «je»- 

 diim erit Itcin ; Hanc rempetorabimiis , vbi ad nrcem cauft, 

 ventumfuerii. Alii ftiru^-z/inr dicunt cfle figiuam , qux con- 

 ftet utta^ta^ "^Jiiti, vt in \\\n:Hor adttu tiiudn,ncnmea me ve- 

 ltintai,fed mct,vtta,rationes ab i.etinte ttate prohibuerunt. 



X. Dialogifinus eft, cum orator ipfc (ccum difputat, sermeci- 

 Sx quafi duorum colloqueiuiuir, pcrfonam "^"''' 



fuftinet : vt, 



F,xht.red.4re (iiium voluit} ^am ob c iuCim>Nefcio. F.xhtre- 

 dauitne ; Non. g«« prohtbutt l Ccgiiabat. Cfgilabat > Cui di- 

 xit i Nemtrii Cic. proRofc. 



X I. Dcfinitio eft , cum rei falfum nomcn adimicur, , 

 verumquc imponitur : vt. 



ft»f. 



Quamobrem noto tepa atm itppsllire , eiim fit auartu. Kam 

 q'ii parruseji, vnttir eo uodfatis cti:'u contra , prcpter auaii- 

 tiamqui ptmhabcs, rnagnei^ei. Alns dcfinitioelt copiofior rei 

 dclcri,nio:vt, Cloria tft iHufiris ac peru.tgatamultorum ac ma- 

 giiorum.vel iit fuosciiies, vet in pairtam,vilin cmne gcnus hoint- 

 num,fjma meriiernm. Et dicitut i>$^rfttt K^ fuiitss , cui op- 

 ponitut oQHTu^s tftl' tt^oe^rfiir, 



Kk ^ X 11- 



