400 Encyclop^di^ Lib. V I L 



Sciiptio 

 oiaiionis 

 iuxa pi{. 

 cepta ihe- 

 (oiica. 



K j5«9t. Virtutem qiufo ne negUgamttt ; vt ne forie nos ali- 

 quts -vocet hcmines mortnos. 



r>tifcri- Virtutem Jludiosi /effemuriqiioniam illa nnlli noa & 

 •viuoc^-mortiiorettili! granam. 



No,^«. Virtutem coUmus .quipauperihi'.} tqtie a.tque diiii- 

 tihus apu.iGr±cos,Lat,»os,a' omnes ornnino fopulos gratiam 



refert . .... 



Xea«. Virtutem coUmtis,de qua Stos, prince-fS ait : NuUi non 

 Virtus 0- viuocr mvrtuo gratum rettdit ; fs liUm bonajecu- 



luseJlfiJe. 



Amiic lurc eft variatio rheconca firaplM. Mixta clt quau- 

 do milceiitui- vel ttopi intcr leie , vel figuix inter felc, vel tio- 

 pi cunifiguris .qu.Equidcui variatio elt iuiiiuca , vt quilibet 

 facilcpotdlcxpeiin. Iutiuitatem iftamnumcroaugcc , riac- 

 cidemia Gtammatica d^-ducautur per figuras , e. g. nominati- 

 uus genitiuus , &c. vanaii pofluut pcr epiieuxm. aaadiplo- 

 fm , &c. 



///. Scripm oratiom ittxta pr^ceptiones rheto- 

 ricM eritprunopitenlu, dehmc adiUta. 



SCriptio pueulU eft , qua fcribimus orationes huiufnioJi , in 

 quibus omiiialuminarhctoiica pnmaria, & pleiaqLTB (ecun- 

 dariaadhibemus. Scrtptio aiitdia elt, qua lcribimus otationes 

 huiufmodi , vc neque omnia adhibeamus lumma l<.hetonca, 

 neque itaconfernm. Vtraque hxc cxercitatio plunmum ha- 

 beimomenti: vtpotc qua; copiam promouec , atque memo- 

 liamiuuat. Si enim ver. g. fcribcte vclim oratioiicm de iulti- 

 tia.percurro formulas troporum & figurarum .indequead mi- 

 nimumfehsjo quinquagmM. Ita vcro non folum ciefcitora- 

 tio, fed etiaiii fublidium h.ibct memoria : quod ilta: formula 

 iara lint prxcognitje .ac promdcabfque labore, (altcm magno, 

 jmprimi & retmeri pollinc. Sed apponamus exemplum prmii 



EXOR. 

 DI V M 

 Ca.b.) 

 Annph^- 

 r/>. 



( c) Me 

 tonymia 

 ^fynec- 

 doche 

 em ha 

 tua. 

 (d ) Hy- 

 perbole. 

 (e; ip,- 

 ftrophe, 



fm in 

 ac ora- 

 Sione ejt 

 tjnri». 



MaTLra 

 T i o 



ro £/>«■- 



^rophe. 





'lopejti. 

 I a o !< o 



S I T I O. 



Co.VPIR. 



♦lAI.o. 



O R A T I O. 



Continens vituperinm luliani ApoJlat£. 



SI (*) ego , auditores , in prifentia ( b ) non ad viuos , non 

 ad norpinis Chriftiani amicos , non ad cos qui hoftes Dcj 

 odilTent , denique fi non ad homines , verum ad beftias , aut 

 etiam f vt longius progrediar ) fi in aliqua defeitiilima foli- 

 tudine , ad faxa & fcopulos hxc conqucri & deplorare pof- 

 fcm <\\xx diiflurus fum : tamen omnia muta aCque inanima. 

 { c ) in primisautem aureumillud coel.i lumen , quod omma 

 illa , dequibus dicam , ( »/ J afpexit , tanca & tam mdigna re- 

 rum diccndarum atrocitace commoueieutur. Nunc vero 

 cum loquarad Chnftianos & homines optimos , timere non 

 debeo.nenon vnus ifte Imperacor ulianus Apoftata ( de hoc 

 enim verba faciam) piopudiumhominls& monftrum horren- 

 dum ludicetur. Si tua tantummodo quid indigiiitaspoftularet, 

 {e 'luliane.fpedlarevoluiiremi fecUTcm idquod his vehcraenter 

 placet , qui malorum hominum memoriam fempiternadeleri 

 obliuione cupiunt , vt te tacitus dimittercm Scd ego ita fum 

 animatus,n,licut ainore virtutis, lludiofos iilius pro virili mea 

 commeiido:ita odio vitiorum in patronos illorum maximc in- 

 citatusruam. Iccirco & odio cui icafum commocus ,vcctim ce 

 nonminuscontemneiem, qnamodillem , cameiv vexacum po- 

 tiiis quam derpedVum vcllem concimnere. Qjiare ne cibi hunc 

 honorcm a me haben fuice mirele, quod in hominurn confpc- 

 dVum profcram , queni nemo (uffragio, nemo luce dunium pu- 

 tec. Nulla me ad ili caiiUimpuliilec , iiili vt ferocicatem cuara 

 iftam quam hodie mulci eheu imitancur^f/^lcompvimercm.au- 

 daciam fr,mgerem,& conccmtum Dei paucillimis interrogacio- 

 nibus iiretitamretardarem. Dcbesitaque , luliane Impcraior 

 Romane.mihi it;nofcerc, quodego ciuis Romauusvitam tuam 

 ad lineam reuocareag£;iedior Non eiiim foliim ciuis Komanus 

 fum ,fed etiam ciuisChriftianuslum i qui non foliim animo 

 modefto , vcnim etiam calamo lingn.ique libera vti debco.id- 

 coque fcapham fcaph.im,& ligonem ligonem appellarc ex offi- 

 cioteneoc. Uicam itaquelibere dete&inte , vt ita vniuerlus 

 Chriftianus populus intclligat, fe inilitare fubvexillo Chrilti 

 languiiieo , quam dicunt crucem, & (e h:ibcic hoftes intcnlilii- 

 nios,eo(que velplaiic pcrcgrinos,qualcsfucrunt Ncro, Dccius. 

 Pi')clctianus,& (imilcs vcl domcrticos.quosin (inu fuo ad tcm- 

 pus foueatjq.iorum tucaputes atque piinceps, & quorum ho- 

 dicque multi fuiu:(^)quos ego.Sed hoc mihi nunc non (.-ftpro- 

 po(ituin ; vt dc illis dicani. Kc uc puces.ine fauoic Chiiltiano- 

 rum,& tui oilioexcxcatum in haccauia ; cccc bonafidc, quod 

 oratorem decct , curriculum vic.x cux ab ouo ad mala pcicur 

 ram,& ica not.iboatquc perftrmgam vitia tua, vt fi quid boni, 

 fi quid iufti : (i <|aid commemorationcdigiiioccurrat, miniiiic 

 illud latere p.itiar i-'iinc.piii,luliane,v.ildcdolco, tc dclccndilTe 

 fx optimoium inaiomm luiea.Graculands fefe hic otTcrrcc ma- 



tciia,fi fplendorem f.uniii.c tiix auxilTes & e ma:t-mo((^) niait ft 

 rcm cfFecillcs , lcdlabiim ipfi cheu alperliiti, vtm.illem taciti o- 



"\ 



pr.ttcrirc landillimorum tuorum mancs , quam illis dolorei 

 adfcrre commemor.ltioiic lV.igitiorum cuoruin. Vcrumney 

 dear cibi iniutiam faceic,,agc li ita vis, illos in cheatiuni prodi 

 cam.Patcr iibi tuit optimus princcps Ccniftancmus, Conlbiit t«- 

 ni Magni fratcr.matci Ualihiia, nobilillima fa-nmia. Quam i , 

 nihil tecciunt leliquum cotum, quj: adialtitutioncm tuifac; „ 

 rc pucabanc?Tc adolcliicnccm Epifcopo Nicomcdi.i; in difciplisij 

 nam ciadidciuutia quo non foiiim boiias liceras^/Jhauiifti , fc', 

 erianifiOelcmcnta icligioiiis Chiillianje(/,hmbibilti.In collei;it«i 

 Nicomcdicnli fic excuhiifti iiigcnium tuum , vt citofadus I ilSi 

 ledor in hcclclia eius loci. Qua;roabsce,ccnc.ifnc niemoti:;'» 

 quain diligences fuetinc Chiiuiani in cccrudicndo?Tc inoeni )« 

 valere vidciunc ; ideoquc plcnis velis lemifquc conteiulerun d) 

 vc aliquando efles Ecclcfia: nuciitius fidcicjue dcfcnfor m } ayi 

 guftus,pms,fe!ix. Tu autcm iiiteieaclam adiilti ( volitabas(?,i'(i) 

 enim iam tumglovi.c cupidita:c(Libanium ,quitunc Nicomtrll 

 diirrhctor erat difcrtinimus , Accic.cqueelegaiicii (tudioliir!-:^ 

 iiius,vto(Tcndunc eius (cripca.qui adhuc excant,(o)vciicicsm['M 

 ras redolcntia. lllc tcinficxic ad echnicos , quibus paulatit (» 

 fauiiliaris faftus , hominibus videlicecdifcrtis , & philolbpli:;»' 

 abfolutilhmis , lamblicho, Maximo , By2antio,& aliis, ccepil!i(' 

 fupcibi; ralfidirc licclclia; dodlrmam , ac meditari ( p ) Acao 

 miam, & prxccptis lchoux-f^ ) lucidis antcfcne tcnebricol 

 opimones cthnicorum , natas in humanaratione^ , & t;adt., 

 palamfadus es hoitis Chrifti. Carniiiiinirum& laniHiinifc, 

 det l.ipicntia ccclcltis , quar cloquentiam mundanam , qua ; 

 delc(."abaiis, nihihfacit. Maior cnim cft iplius efiicacia , ni. 

 icltas maior ,quam vtcincinnis & calamifttis oratoriis c 'c. 

 ( r ) O fi parcns tuus.o fi matcr tua , tum tcmpoiis rediilicii; 

 coelcfti vita illa , & tc vfque adco mutjtum vidilienc '. Qi;: 

 aliud putas illi faccrc potuillenr^.iuam deplorare (c & (uum ju 

 feliccm rilium ? Putabanc cnim iid ciim .idhuc in viuis clTi 



i 



lcle opcimo ingeniogciuiilicadolcfceutem .- lcd crac tacuos 

 callido. l^ucar)anc , (e Chriltiano nomini addicTum educai! 

 led crac hypocrica , imo ( /)l<:elus & ( t) carcer ( u ) caicete ai. 

 gnus. [xj His illicc vcrbis allocun failicnc , fie bcacis fedibu;, 

 ad te dclcendere illis datum fuillet Hcu nobis , qui cc "cnui- 

 mus.luliane ! Non enim fili] nommcte compellarcpoli"uraii5. J 

 Hcu nobit, lulianc.qui tegenuimus , non homiiiem , ( y j fcj i 

 vulpcm, fcd aprum , fcd lupum , vineam & ouilc Dei vartan- 

 tcm I Heu nobis.qui (" :[^) hilce noltiis ocuiis ceincueTnur ! Ah 

 vicit ( * ) modcUam luam fitis honorum , & zclum tatiin 

 (a) lex peccati & mortis 1 Ah iuliane fili ( b ) non fili ! Jedj 

 quid eft , quod lacrymis nos fatigamus ! ( c ] l , & feqKte 

 Deum huius leculi i quando Deum Opt. Max. fequi noa vis. 

 Hic oratione , fcd longc grauiori magilquc penctranteani- 

 nrum tuum,pa;entestuidctcUaturi fuillcnc vitam vitiaquetui, 

 fi cibiloquipoircnt. Sed paruiii eft, ( <i ^felicidiini vospaten- 

 tes , infeliciinmi fili| piogeuitorcs , Parum , inquam , eft quod 

 dixi de filio vcftro, Audictis grauiora. Quod li vcftros aniinos 

 illorumcoinmcnioracionc contiiftarcin , mallem vos iccip» 

 lecisad bcacas vclttas fedcs i e quibus qiiod vos hucoi.moR 

 mea protraxi , velim ignolcatis. Vos , auditoies , adeltc ani- 

 mis , & bclluam illam vna mccum ( e ) alpicite delpicite, (/; 

 Sed quid piimtim quciar .' aiit vr.de potilfiinum oidiar : •* 

 Toc enmi fe mihi bfferunt , vc quid primo , quid fectindo ,M 

 dicam , noii fatis intclligam. l'ofteaquam enim inte)icil-1B 

 fimus illc homonuntium Chrilloj^^J cui nonien dedcrat, ■ 

 remiiillec , & cransftiga e caihis optimi iniperatoris fadiis 

 elfcc , ncc ob-duiillec [ h) in quam doitrinj: formain tradr 

 tus crac , vc non ( i ) cmillus c giemio Ecclclia: , fcd in illain 

 tanquam .hoftis immillus vidcrctur : magis ac magis a Dco iii '" 

 tcpiobum (eiifum tradicus fuit , & inomnis geueiis viiia plc- ''H 

 no & tutcntc impctu dcfpumauit. Ea fiquidem eft conftantii- 

 fima iuftici.c diuina; icguia , ea lcx imiiiutabihs, fain^illiiHu , 

 Icx, vt qui iion cltgiatus plo datis , noii fit diguusdandisjcS: ir' 

 qui non bciic vtitui gracia piima , iioti fit dignus {ccum/i. ' • 

 Quoniam icaque ruhaiuis Inipcracoi j' fi mod6('j(-) impcMloi 

 fuitjlpicuit pumani Dci giatiam , & c foribus rcgni ccclotum 

 pro liia malicuarefiliic, lulco Dei iudicio cradicus eft toiton 

 intcrnali ; qui (^ / ) iemp^r- vigil intcntus cft occafioni , (lua 

 (uuiii regmim pollic prouehcre. Huic itaque traditiis ciimef 

 fcc luliaiuis,quid(ra) putatiscuin r.liud dilccre pocuiHc, ijiiaiii 

 qu.c lcit doi;Toi{ n ) iin IcduiTor ille vaccriimus ? ini'cnii vani- ■]•■ 

 catcin ;,iccepit pio coroiia , vcl(oJ potius omne ingeniuin ami ''^' 

 fit. Hjc diademare rcdinntus lu ianus { p ) iioltcr ,ni.igicis 

 artibus lc dcdidic tocum , & ex mai;oruiii ( hicnimipliuscon- 

 filiarij cranc) pixccpcismjcbuic hu"maiias hoftias , diuinacio- 

 num causai& Cic nialuit fupplex acs louisiniponcic ( f) ho- 

 norcm. quam in(rjaia coidis (iii prcccs ofiTcrre in hoiioiem 

 (f) lehou.ie. Vidccc mihi , auditoies , fcholara clcgantem , ■ 

 quaiii^nunc frcqucntac. luli.iniis ! Aivtca frcqiientabai (clio- 

 iam Cliiilli , qucm audib.ic doccntem pcr fcruos luos , & ipli ' 

 loqiicntcm vciba vicT. In illa habcbac comiiiilitnnosclccTos ' 

 Dci filios.Iii illa diiccbac viaiii ad vciam bcatitaicm, ( ' ) '.Jiiid , ''•' 

 vertj iio/um m fchola iatanac .' Loco Chufti audit hoftem il- 1* 



luin 



