Logicx Sed. I. Cap. X X I. 419 



1 1. rfus declaratiomj hic eft : 



NOtx priuantium (am:CarereMmtui,non,nihil,l-abu>ffe: 

 item comfofim cum partiatLi in priitatiui [Htnpi. 

 i. Tcimiiii fiiiipliccsluiit: 



Habitus. Priuatio. 



Vita. ' Mors. 



Liu. TencbisE. 



}. Difpofitio axiomatica : 



Luci nalLi efl commnnio cum tenehrii. 



iiemo ab eo tUuminatur a quoconlenebratttr. Tettull. 



III. rfhj demonftrationis: 



[TNoex priuar>tibu4 po/ito,remoueturalterum : ir •"«" '■"""- 

 V to.pomtur alterum : vi.Cxcus eft. E.non vidct. Indutus elt 

 eftimcntis- E. non cft nudus. 



I V. rfu^ amflificatwmi : 



AStiihefis. Cic pio Marcel. Doleo.ciim refp.immortalis 

 cn<:dcl)L-ai cam in vnius moitalisanima conlilkTc.t.S)'«- 

 rijis : Morln corpoiis nobisetipuint optimum tliclaurum.bo- 

 amvalctudinem. Scd niorbi .inimi nubis cripmnt fanitatcm 

 nimi qux tantr. M exccilentior , quanto animus corpoic cft 

 lobilior. 5.Con5Wii/«(i:lnccclcriaDci videaslucemverbiDci 

 c folem iurtitii Chriftum. In conuenticulis Satana: contra ti- 

 lcas caligincm mcram & nubcs pctpctuas. 



V. FalUcia priuantium cotnr/iitttttir duohui modis: 



CVm non-priuantia haientur pro priuantibM:yt,l\\eh\h\i 

 dc noftc.E.non dcdic. i.Citm fumttntur fubieaaper na- 

 •uram inepta : vt.Lapis non eft doctus. E. cft indoclus. Menla 

 aon cft cxca. E. videt. 



CapvT XXI. 



De fnribm. 



PR.itCErTA. 



g^ Aifteiius de argumcnto fimplici : nunc de com- 

 2ae5 parato, quod cum fuo tliematc confeitur in ali- 

 quo tertio. Et hoc appellatMr tertium comparationis: 

 ■vt diftmguatur a tertio argumcntationis. 



Ellqucaliud mquantitate.aliud in qualitate. Illud 

 cdprtmartum i hocfecitndarium. Intcllige autcm hic 

 qaantitaicmlogicam, non mathematicam : Sc fimili- 

 tcr qualitatem logicam, non phylicam. 



Comparatum in quantitateed.quod cumfuo the- 

 tnate confertut rationc gradus. 

 Ertque par, vcl impar. 



Argumentum par eft , quod confertur cum fuo 

 thcmate in iquali gradu. 

 Eftquc rei, vcl tationis. 



Par rei eft , cum attenditut idem gradus in re : vti 

 tres perfons. SS. Trinitatn fii'it pares. 



l'at rationis,feu probabilitatis eft.cum gradus pro- 

 babilitatis fcu verifimihtudinis attenditur : vt hic diio 

 a.xtomatafum panterfeii s.qiie probubilia : Errorfer- 

 tur incttteris hominihM vt humanHm quid^Ergo fertitr 

 in philofopho vt humanum quid. 



R E G V L i€. 



I. De comparatu in genere hifunt canones: 



1 . f^Om^^aratiofit in aliquo lertio:in quo fcilicct res vel con- 

 V/ueniunti vclditfcrunt. Tertinin itaqiieillud cftvd con- 

 fcntanc-c, vcl didcmanci affedionis. Sic rcs comparaii pollunt 

 latinnc caufarum .cffcc^orum , fubicflorum , adiundtoiiim, 

 quod ncnipc rclpciflu illotum coiuiciiiant.vcl ditfcrant. Atquc 

 hinc cft , quodart^umcmum fimplc.v cft mcnllira comparati. 

 l.Omnei res munai x niucrft comparari pojjunt interfcfi : v. g. 

 ar(;umcnta conlcntanca , dilfcntanca , oita , axiomata , fyllo- 

 piirmi,&c. ^.'(imparata funt^ique nota fecunditm tp/am com- 

 faratitnu naturam Sic Chriftiis & paftor lunt squc nota vi 

 compaiaiionis , (lu rcfpcdu tcrtij (ui. At lccunduin cllcntiani 



abfolutam vnuin potcft altero eire notius : vt paftor potcft cffe 

 notior Chiifto extra coUationem. 4 ga* in vno tertio conue- 

 niunt.vel nou conueniunt, interfe conueniunt, vel non conue- 

 niunt. Q_uod vulgo appellatur ptincipium proportionis , & 

 locum habet in comparatis, & in lyllogifmis. y./a comparatit 

 necejje ejl vt fint termtni habiles fiue comfattbiles b.Compara~ 

 ttoefi contraffa,velexflicata:(i:a,fimplex velcompofita. lllaeft 

 bicuior , & proponit rcin vcl finc notis , vt Chriftus eft paftoij 

 vcl cuin notis , vt Gtatia principum eft (imilis vitro : hsc cft 

 longior,& conftat duabus partibus ; propofitionc videl. & icd. 

 ditione. Profofitio (cu protalis eft prima pars comparatio- 

 nis.quxcontinct argumentum : vt, ffiuemadmoiiumfaftor cu- 

 rat oues. Redditio lcu apodo(is eft altera conparationis pars, 

 quicontinet thenia : \,.,ltaChrifttu curat Ecclefiam. j.Com- 

 paratio exfliala fotefl dmiin contraciam ^vicijfim. S-Com- 

 faratio rerum eft inter terminos : comfaratio frobabilitatts efi 

 inlerfentcntioi. 



I I. Canones de parihns funt ifti: 



l.j^E faribtci idemiudicium. Seu , 6^od -uatet in faribtet, 



L^fomfaribiifrjuevalet.Hac itaqucpcrtinentc.\cmplaidei, 

 vtvocant. i.Coniraria contrariorttm fiint eonfequentta. Hic 

 canon loquiturdc contrariis paribiis:vt,Virtus clt laudanda. E. 

 vitium vituperandum At non valct in contrariis iraparibus:vc, 

 Mala opcra damnant. E. bona (aluanr. j.O^fofitiocontrario- 

 riorum partiim eji direcla,vel indireiia.Diieit:^ Gt>£cis dicitur 

 ai(j.?.!iyrri; ci«««| i^ iar. raura : vt, Q_ui pctlcucrant ad fincm, 

 erunt fakii. E. qui non pcrfciierant ad (iacm , non crunc falui. 

 Inducifla & inuerfa Gr«cis dicitur «itsAKCtcris «»«/to^i> : vt, 

 Deus intcrdicit peccatum. E. nonei^cius author. Atquehoc 

 dicicur argumentum a contrario fenfu. Et hoc aigumcntum 

 proceditin paribus vcris & reciprocis ; non vcro in apparen- 

 tibus , & non-reciprocis. 4 faria non admittunt maitts i^^mi- 

 nM,neque magu ^ miau-s. Fit enim hic compaiatio in eadetn 

 quantitatc vel extenfiua, vcl intenilua. y.Pariafunt vel in re- 

 btis, vel in rationtbtu. IUa dicuntur paiia incomplexa, Gncis 

 im : h.cc,paiiacomplexa, Gra:cis 1« «to('»f t.^«>5', & vulgo pa- 

 literprobabiha. Ibi comparanturpares caufc,paria etFed1:a,&c. 

 hk vcl vnum aliquid duobus , vel duo vni, vel duo duobus pa- 

 riter, nnsim inelTe dicuntur. ft.Atquc ita etiam imparia funt in- 

 complexa, vel coraplcxa. 



Canoncs 

 de paii- 

 but. 



III. Vfus declarationis. 



\. v TOtx parium funt: ?ar,farilii, tanttis,quantM,tquaU, 

 L\non impar,idem quod,tam quam.tanti quanti,iot quot, 

 tiqiiare, £quipoUere ,ique fofje ,non magts,nen miniis ,iqui ,pari- 

 ter,non minor quam. 



1. Termini limplices funt: 

 Extremttm j, Tertium.ceu Extremiim. t. 



6)uantitas. 

 Petrus. Apoltolatus. 



Pater in diuinis. Creatio. 



Vfus pa> 

 tium. 



Paulus. 



Filius & Spiiitus 

 fand\us. 



Difpofitio axiomatica. 

 Paulu6 iqulfuit afoHolw atque Petrut. 

 Catulltts tantofejpmiii eft omnium foita , quanto Cicert 



optimus omriium orator. 

 Sipater eft deminm, filius eft fertttu. 

 Si Petro licuit gentibtts annuntiare euangelium , cttrnon. 



(^ taulo f 

 Tam deridentur.qtti grandiafrofe0,viHa^ faruapn- 



ffiant, quctm montes farturientes edito muri. 



I V. Ffus demotiftrationis : 



I. \ ?ari ad par valet confequentia : vc , Ab 

 /Viuftiticatus.E.oinnes (idelcs lic ialli(icant 



raham fuit fidc 



antur. i.6^<«'t'"' 



farium tribututrvel adimitur,idem ctiam alleri trtbuiiur vel 

 adimiturfrobabiliter: vt, Error fcrtur in cxtctis vt humaumn 

 quid. E. & in philolbpho fercndus cft. 



V. Ffus amplificationis : 



I. A Stithe/is f .Tufc.Quod ciiin fliteantur.fitis magnam viin 

 /"VclIiL-mvitnsad mifcram vicam, nonnefatcndiim cft , eaii- 

 dcm vim in virtutccdcad bcatam vitam? i.S^-WNyd.Martulis. 

 Sxpc rogare folcs.qualis (im Prifccfututus: 

 Si fiam locuplcs , hmquc rcpentc potcns. 

 Qucnquam polTc putas nioics narrarc fucuros? 

 Dic niihi.fi fias tu lco,quaIis ciis > 

 5. ConglobatiD. ViJc vltimum cxcmplum , quodannotat 

 Ramusl.i.Dial.c. 1 S. 



V I. Fallacia parium eft 



■^Vm non-para poniintur pro paribut : Tt.Chriftus cft inuo- 

 /candus. E. Scc. Uratilitx abltulciunt ytgyptiis vafa auica. 



Ergo 



c; 



Abufus 

 paiium. 



