4JO Encyclopecli;^ Lib. VIII. 



«ieaftit- 

 niatione 

 & ncga- 

 tionc 



R E 



G V L ^. 



vrusafflf- 

 tnationis 

 & ncga- 

 ticnis. 



Aburai 

 huius io- 

 ftrinz. 



I. Cnnottes de axlomatis ajjirmatione & )ieg,t- 

 tione { qut vjiniic dicttur axiomettis 

 tjiialtrM) Jnnt hi: 



I. \Tj!rmatio^negalioaxiomatispendetavr»riilo Nam 



/Valfiiraatiim axioma ceiifccur.cuuis vniCLilum .iflu macur: 

 negatum.cuius vuiculum negatuf Non igitui ell jxiomaacga- 

 tum.quandoncgatiopcrtinet adilcfcripcioacni lubieili vcl pvx- 

 dic.iti i vt, Homo, i]ni non ejl doliiu UterM , conli:/?>nit Itlerar. 

 6}ui non credit , damntitur ; ytdam poniit non peccare : (..ctcui 

 ejt qutnonefipri.ditMvi[u.Ki lilud axiomaiudicatur negatum, 

 in quo parliculancgandi vel totiaxuimati pr.tmitcitur.vcipri- 

 dicato immediate prxponitur: vt, Non {i Detufermitiit pecca.- 

 titm,eft auther peccatiiDeits Mn deleifatur intquttate.Huc pci- 

 tincc diuifio axiomatis in linicum & inhmcum. Finttum : v:, 

 Homo cft animal. Injinitum: vt, Non populus Dei fadus elt 

 populusDei: Populus Dci fadus c(t non-populus Dli : Corpus 

 non quahcum, e(l non-corpus. t. .^lfirmaium tixior.a eft men- 

 furanegati. Affirmacio enim pnor clt negationc : ica vc vera 

 licgatio pcndcac a vcra affirmacione. «. iHudamentiim ajfirma- 

 tiontseft rerum conienfio.negattotiti dijjen/lo. ConktiWi^:i igicur 

 afSrmando,di(rentanea negando ddponi dcbcnc, 



I I. Ffns affrmationii &rjegationii Joic eft : 



I. \ Tfirmatio facit ad docendum exaggerandnm Si quis 

 l\ cnim vchc aliquid docere.non hoc ailequccur pcr ncga- 

 tionem, fed per policioncm rci. Huic dclimciodicicur cxphcaie 

 quid res fic.non vcro quid non (it. Dcindc non fit.Dcinde aliir- 

 niatio vehemens facicad rci cxaggciationcm.i.Ne^ar/o/rfc/t ad 

 refutandum. 3. .Affirmaiio (^ negatio eftuel pHra,vcl modalts, 

 Pura (imphcicer rcm c(f'ert : vc,Dcus t(l. Modahs cll.qu.c adhs 

 bet vnum quatuor iflis vocabulis , Neccirc,Concingeiis, Impol- 

 fibile,Pofribile,cju« a Logicis vorancur modi.Sic modale ert hoc 

 axioma, Neceffc eftDeum clle. 



III. Ahufus htiins doQrina eft varius. 



I. ^Vm affirmatum axioma habeturfro negato,& contra:vt, 

 V^iftaaxiomataab imperitis habencur ptoncgatis,Cacilina 

 efl non-bonus, Omnisqui non credit, condcmnabicur, Omnis 

 plantatio quam non plantauit Pater cocleftis, eradicabicur; 

 ciim in ptimo fit ncgatio topica,non vcro axiomacica,qu.>: vin- 

 culo nondebet poftponi ,fcd prsponi : in reliquis duobuspar 

 ticula negandi pertmeat ad dclcriptioncm fubiccli. i- Cum 

 affirmatio confenfionts , ^ negatto dtjfenfioms caitfa fiatuitiir: 

 quafi noftra aflertio fitcaufa vcritatis 5. f hm affirmatto Qf ne- 

 vatio dicitur femper diuidere -verum a fatfo .- quad non poffic 

 incetdum vtrumqueaxioma , affirmatum (cil. &iieg,uum , efie 

 fcilfura : vt , 0,innes hetbx funt faIubres,Nulla: heiba: func fa- 

 iubtes. 



CJBOnei 

 4eaxio- 

 ma-e vfto 

 atftlfo. 



C A P V T III. 



Deaxiomatevcro ^ falfo. 

 Pr ^cepta. 



\ Xioma verumeft , cjuod proiiuntiac vti rcs cft: 

 i Falfum contra. 

 Vtrumque eft necelTarium,vel contingcns. 

 Axioma nccenatjum eft , cpod itaelt veiuni , vel 

 falfum, vt alitcr fe haberc non poQit. 



Axioma contingcns cft.quod ita eft vetum,vel fal- 

 fum, vt aliter fe potfic habcre. 



R E G V L yE. 



I. Canones de verttaie & falfitate axio- 

 matts fwit : 



I. /V 'Xioma -verum eft. quod confentanea diifontt affirman- 

 J\ do, (^y dtjfentanea negando : vt , Deus cfl luttus , Dcus 

 non cft velut homo qui mentiatar.Falllim itaquc elt.qiiod con- 

 fentanca negando,& dillcntanea atiirmando diiponit : vt,Deus 

 non cfl iuflus,Deuse(l velut houio qui mMnmn. i.NeceJJitai 

 tixiomattsveri (^falfi pendet a perpeiitdrerum confinjione vel 

 ^«j;7e»/o«e.Sicqaiapc-rpctu6di(Iidcnt C HR i s tv s & Bclialj 

 ncccflario verum cfthoc aiioma,CHR istvs noneft Bclial,& 



neceiratio falfum cft iftud, C h R l s T v s eft Bcli.il.j.Cw/jJ 



gentia axiomatis veri ^f^ilfipcnder a confenfione vel diljhi 



fio/ie reriim mui.ibili. Sic quia h.vc duo , Audcnces & Vidoiij 



poifunt contciuirc,c6tingcns axioma indeoiicur, Audcntes vu 



cunt.4. Axioma necejjitrium parit fctentiam : contingens opinia 



nern. ( ./« axiomnte necejfario jpeiiatur immutaiilts nexusfui 



ieitt (yprs.di:ati , adedqiie necejjitas alfolula i^y perpetua : vj 



Homo clt animal.Non icaquc ncccirarium eft hoc axioma, Pj 



ris rapuic Helcnam ; quia concingcns fuic , vt Paris Heleuaii 



lapcrec.Portquam vero rapuic ,ciccumftantia cemporis eamn(! 



ccifitacem acculic , quam Logicus non confidciac. llli enir; 



ax:oma ncceilaiiuni cft , quod ita vcrum cft , vt nunquam pc 



tucnt , aijt poilit cKc lalfum : vcl ita faltuin cft , vt nunquar 



potuciit , aut polfic crtL- vcrum. 6. Axiomatts nece^ario veri p 



affirmati tresfunt gradits :videl. xj ^.Tot, xx.y «,'t«, ^x«ii 



I: Ah^rgjcTo». 7. Axioma «5 ■mt-rci, de omni , eft , tn quoprtdil 



catum verum e/l ij) toitb,- vJhok«^^s>b, r<!:Tav,ic:%gotti,deem- 



?ii fHiieilo, omni loco, ^ omni tempore : vt, Homo cfl aninia 



H uic opponicur axioma «J ^>iJ'e>W, quod dc nuilo vcrum cft,v! 



Homo clt lapis : & k^ wt»» , quod dc muitis vcrnm cft , v! 



Homo ell diues. Ca:cerum axioma «5 Ticuroi , dicitur abfolu 



a Nunc & Tunc:&: confticuitnr duplex, priorifticum , vt Honii 



tidet :ydpofteriorifticum , vtHomoelt ptxdicus faculcacc ti 



dendi. Illud licdicicur, quiadceo Ariftotelcs cradat in Prio 



ribus an.lycicis : hoc , quia explicacur in Poftcrioribus analyci 



cis X.Exceptiones addit£ regulis faeiitnt illas k^ irxnts. Eice' 



ptioiics itaque cenieantur tanquam partes rcgularum. 9. AxiD\ 



ma «x5' au,? , per le, eft , in quoprs.dii.atum dicitur de fubieci, 



perfe : id quod fic (ex modis. Nam genu-s dejfecie pr.cdicatul 



per fe.vt Houio eft animal : fimilitcr fpecics Uetndiuiduo,yt Pcj 



crus eft homo : Ucforma deformato, vt, Honio eft: animaratio! 



nalipr,cdicus : & proprtiim de causd,vel jnbieiio, vt,Dci|iscrea:! 



Homo cll rifibilis:icem :iefinitir perfecia de defintto , vt , Homn 



cftanimal rifibilc: & di:\\]C[nc disiributio perfeda de diflrihuto] 



vt,Aniinalcft homo vel bcllia.-exifti modircuocantuiadduo!l 



Nam pr,Edicatuin fubiccto cftcffcatiale vcl a priori, vc, Homc' 



cftanimal rationaIc:veIapofterioii,vt, Homocft animal tiiibii 



le.Vulgo ica enuntiant.lCa/ o/.t primi modi c(t,cuius pra;dic,i- 



tumeltindcfinitione.feudc eflcntia (ubicdi : Jecundi modi,cn-' 



ius fubieiSum cft in dcfinitione, feu de eircntia prxdicati. Qu,ii 



priori modo prxdicantur,dicnntut eilentialia«i37,«5,& -nr.asii; 



quj; pofteriotirnodo, appcllanturellentialia Trli , Sctaiivaiaiti. 



oic S A')>jiyi ert ove-iadtsi S }f «r,<(j», tyrivriu:6i; hominiS. 



Huicaxiomati oppomtur id . quod elt k^ irvft.^iQ)ii(si, per dc- 



cidens : vt,Homo eft dodus. lu.Axiomai^gi.i-' 'o>.ii nd^Tiv. vni- 



ucrfalitcrprimum,f/?,«» quopndicalum reriprocatiir cumfub- 



ieclo , itavt expridicato fiert pofftt fubiellum. Hoc autemlit 



quatuor modis poftctioribus.quos diximus adlcgerc xx^' (ari.\ 



forma , proprio ( cfFcdo & adiuntjo ) dcfini- ; J 



ione pcifeClis. Porro tertia illa lcx appellawrii 



K.x'ii\e\i .zsi^Tov.vbiTo nxfohov refpicit pixdicatuni,& rcaijpi»! 



fubieLium. Vndc Ariftotcles i xaSo/ot/ «jgijjjo» vocat >t ««0. 



quateniM ip/um : quae mxtfii^x(ns fit propter fubieftum : vt, 



Homo.quatcnus homo , cft animal rationale. 11. Tres graim\ 



necelftatts axiomatia infe continent argumenta confentanea,\ 



feddiuerfimode. Primus continet contcntanca neccflaria.licft! 



non (inc eficntialia : (i:cundus,ncceiraria,fed cncntialia,licctnoii 



a:qualia : tertius , ncccflaria , efientialia, & .Tqualia , lcu rco-' 



proca, ro: v.ii1<^'i<pct'^ , ("eu a»Ti j-^«|«fif>«, c]. d. conuertibilia.qus j 



«»«,-;oipJ aliaertab illa , qux- ccinitur in rclatis , & dicitui 



2>OT'^ii«-.f >c a>ax«|M\!/i{. Itaquc lcx nj s-j!»to; cligit axiomacaat- 



iirmaca & neccfTatic) vcra : Kc^ir avio , ex ncccdiaio vcris eli"ii . 



clleati.ilia ; xxdhcu , cx eHeiuialibus dcligic rcciproca lcu 



a-qualia. 1 



1 1. f^^lis huiti! dn^rin.t infgnis eft i» conftituendis 

 difcif/lit/is Itberaltbas, itemqne in rnateria 

 fyllngiftnt diiudicanda. 



■JN difijipliuis enimpr.ccpptn.tanqiiam maccia, cxaminaride- 

 i bcnt luxta trcs i(tos ncccllicatis gradus : qui fcitc vocantui 

 lcgcs axiomatica- , quodrcganc axiomata difciplinarum. Hic 

 autem opus cft ciiciimrpeiflionc, ne res trah.amus crinibus, fcii 

 ibi adhibcamuslcges iftasaurcas,vbi materia eft tcquax.Itaquf 

 in pr.cccptis, i c. in dcfinitionibus & diftvibiitionibus , pofliliit 

 ligidcadliibeii : non item in icgulis. Ibi r)> axf^St,-, liic -0 iin- 

 etw. vc itadicam, (pedctur. Dcindc in fylloi;i(ino trcs propo- 

 fitioncs,maior, minor, & conclufio dcbcntcxaminaii iuxca ttcs 

 iftas Icges : qu.c Ramo dicuntui Icx vcticacis,lcx iufticix,&Icx 

 fapicntu. 



Fit, inquam , in for 

 tionc&: dirtribucione pi 



III. Fallacia hoc loco non eft vna : 



Vm axionia vcrnm h.tbstur profaffo, iy« contrd:vt Pccca- 

 cum originii cft fubftantia. i. Cirin axicma dicitur ejft 



li^ -xxi.Oi, quoUnon eft taleivt , Omnis aUio cftaccidcns. 3. 



Ciim axicmaperaccideas verur» hftbetiir pro vero per fe: vt, 



Euangclium 



Jjlo 



1. f^V. 

 v^ ci 



l 



