Logicce Seft. II. Cap. XVIII. 441 



C A P V T. XVIII. 



De Jyllegifmo appdrente. 



PRiECEPTA. 



^.«.■g Alis eft fyllogiTmus verus : apparens eft,qui vi- 

 gij dccur elFe fyllogifmus vcrus , neque tamen eft. 

 Picittir paralogifmus. 



In eofpeaaturvitiura, &rdetcaiovitij. 



Vitium fcu faliaciaeftin forma,veI in materia. 



Vitium in formaeft, quando violatut aliquis ex 

 lanonibus difpofitionis fy llogifticx. 



Vitium in materia elt , cum verba vel res pariunt 

 ',f>jA>.cyUt. Eft itaque hoc vitium in diaione , vei 

 :xtra diclioncm. 



Detedio vitij eft vera, vel fophiftica. 



R E G V L Jt. 



Tredecim in vmuerfim fwtt fallacis. fyllogifilcA: 

 vna inforttik, duodecim tn materia : & ex his dito- 

 decim , i]nin^itefuni in dtilione , feptem extra di- 

 Etionem, hoc modo. 



FAllaeia in ftrrr.a cft, quancio vioratur car.on dirpofitionls 

 fyilo};ifticx:vt, cum funt quatuor termini.vcl puri parti- 

 ularesaut negantes &c. FaUaciai» maienacd aliain diiflio- 

 ie,alia extra diclionem. Fallacitin diciiohe lunt numero 

 ]uinque,hocordine: 



I. F.tUati» homonymii, feu tquiiiocaihnii ; cum voces (im- 

 liccsalitcraccipiunturin propoiitioiie.aliter in allumcionc. 

 ift autem iquiuocatio gia.timatica.vcl thctorica. Gramma- 

 icaiquiuocatio parit fallaciam.i-ctymologia^vr, Amareefl: 

 lalcisamiciaftio. Pcttus fletamare. E. Pctriflerccft dulcis 

 mici aflio. i. orthographii : vt, Equus cft animal quadru- 

 es. Daaid eft squus.E. Daiiid cft animal quadrupes. j.pro- 

 bdii : vt, Mala funt fugicnda.Foma lunt mala.E.fuoicnda. 

 Cquiuocatio rhetorica eft , cumcadem vox late & llridc, 

 iropric&mctaphoticc&c. fumitur:vt, Vitis cft plautatcrtc- 

 liis. Chriftus elt viris.E. 



.. FaUjcia amphibolii i cum eft ambiguitas in fyntaxi:vt, 

 Vjo te .(Eacida Romanos vincere polfe. Item ; Qucm opor- 

 et «CElum cjpcre.illius corpus cft vbiquc. At Chtiltum opot- 

 ct<a'lum caperc.Itaquecorpus Chriilicft vbique. 



}. FjUacia compofitienu ^ diuifionts i quando coniungun- 

 ur difiunj;enda , vcl difiunguntur coniungcnda. Iiidedici- 

 m faUAci» compofitieniiAwnc, iiimfionis.i.%T. D\xo & tria lunt 

 ^aria &imparia. Quinque funt duo& tria. E. quinquc funt 

 >a;ia Sc impaiia. 



^. FaUacia t:gurt dicHonU; quando confunduntnt notio- 

 les ptimx & fccundx.item notioncs primi diuetfarum cate- 

 ;o.iarum,& denique phrafcs diuetlarum lin<;uarum:vr, Mus 

 odit cafeum. Mus cli fylliba. E.lylUba rodit cateum. Irem: 

 Q^uod emifti ,edifti. Ctudum eniilii. E. crudain comcdilli. 

 ItemDcus ait Indutaho cor Piuiaonis.E.cll auihor peccati. 

 n piimo cxcmplo confunditur tcchnologcma cum nonone 

 .-rima.in fccufldo (^'d & qualc.in tcrtio phrafis cum phrali. 

 Elc^anicr dicunt in \\icii\\ic\3.mutari genus fn iicationis. 



f. FaUacia actenitts , qui committitur in fono , fpititu, 

 ]uantitate,l;tcra:diphthongo,compof!tione,& ironi.rvt, tu- 

 j^ /i/,Ki/jc, «»2>' honos , malum adicft. & malum fubft. duo 

 uo.equusxquus, inuitc in vitc, Doimitc iam & rcquielcitc. 

 Sxquibusmodisnonnulli pollunt referti ad fallaciam ambi- 

 Iuitatis.c.f;.Quod «mi(/«r,benc fapit. Vibs conditur. E. Fj>1- 

 'acid extra diclionem lunt fcptem,hoc ordine. 



I. F<ii/«M«fc/</fn/«icum argumentamur ab eo q'iod eft 

 pci accidens, ad id quod eft per (c : vt, Quidquid mouct lcdi- 

 :iones,malumeft. Euangclium mouct fcditioucs. E. malum 



1. FaUacia^ diclo fitund)tr,t quid ad diBum fi/nplicifcr; 

 luando cxprimilfis limitaniis iiifcrturconcluiio illimitata: 

 t,Qui cft minot Dco,non cft Di:us. Chriftus cft minoi Dco. 

 li.non crt Deus. 



} FaU.icii feciinium non caufam vt ciufamicvim pro caua 

 Jonitur.quicaufa non eft:vt, Ebrictaseft mala. E. S;'vinum 

 nebrians.Huc pcrtincnt omnia argumenta a baculo ad angu- 

 'MTO,\tvocant.c.g.Cixlum mouetur.E.tu es diligcns. 



4. Salljiei/tfecundum flurti inttrrtgatienes ; ciim pio vna 



quiftione plures implicantur:vt,Bona opera funt pricepta i 

 Deo.E.funt neccflarla& iuftificant. 



j. Petiiio principijttam inceita piobantur per sqne incer- 

 ta:vt, Maiores noftri inuocarunt fandos. E. & nos debemus, 

 inuocare. 



6. FaUacia con/iifueniif • ciim nulla eft cohxHo primilTa-. 

 rum & concliifiouis : vt, Deus permitcic peccacum. E. eft au- 

 thor pcccati. 



7. Ignoratio elenchi; cum violatur lex aliqua oppofitionis.- 

 puta idem,ad idem,fecundi{midem,eodem tempore.wz , Haftilc 

 eft duplum longitudine, & criplum lacicadine.E.eft duplum 

 & ciiplum. 



1 1. Sedecitnfttnt modi reEli & legitima rejponjio- 

 nii adfjllogifmnm ; cjtiincjiie fophifiici: 

 hoc rnodo. 



SOIutio fyllogfrai vetfautin fpecictn fophiftici eft veta» 

 vcl fophiftica. 

 Vera eft qux fatisfacit ingeniis rcdis. 



Eftquc conccflio , vel rcfutatio. Ibi videtut efte fyllogifmus 

 fophifticus:hic,reuera eft 



Conccllio eft pura, vel mixta. 



Pura cft, qua fiinpliciter conccdimus id , quod nobis non 

 nocet. 



Mixta eft,qua concedimus aliquid cetto fenfu & limitacio, 

 ne. Dicitttr eti.-zm folufio conditionalii. 



Rcfutatio eft direda,vel indire(5ta. 



Refutatio direda eft aperta patetaiSio vitij. 



Eftquc refutaiio vclforroat.cum violatuscftcanon aliquis 

 fyllogifticus:vel matcrii.cum in reipsa eft vitium' 



Rcfutatio materi.-E eft vel quaeftionis reici5lio,cijm nempc 

 illa cft vel alicna,vel multiplex:vel (olutio ad pnmiftas. 



Solutio ad prxmiftas fit vel ad.veiba.cum oftcnditui falla- 

 cia homonyinix,amphibolix &cvel ad ressqui eft 



X. Negatio hypothefcas ii\(x;qua difputator nttitur. 



1. Ortenfio petitionis principi) > iifm difputator idem' per 

 i.iem probat. 



j. Oftenfio ignorationis eienchi ; titm difputator e locis in- 

 ucniionis ducit falfum thnchum 



4 Solutio pcr inftantiam; cum primijfa vniuerfalis infrin- 

 riiur exemplocontratio; citm item opponimu* aduerjario firmitei 

 argiimentum. 



5. Reprobatio fiJuciatia ; citm bonitate cauft, nofln eonfifi, 

 ponimtu,fed non concedimm , rem itafe habere, vti aduerfanui 

 viilt , (^ vicijjim pefiulamttt, vt quod vohimtn nobn conte- 

 datur. 



6. Diftinc^io,/c« limitatio maiorU propofitionis. 

 Solutioindiictlacft,cum obliquc rcfpondctur. 

 Ea fit ad rcm,&ad perlonam. 



Ad rem fit duobus modis. Eft enim 



I. Retoifio atgumentij^«ar<»/»<>Be»>(i(<«er/«r5r inipfumre- 

 torquerr.M. 



z. Oftenfio contradiiilionisi^ai ofiendi ur contradiSio in 

 verbis aduetfarij. 



Solutio inducda ad peifonam fit quinque modis. eflenim 



I. Nuthcfia^eaquc tum Wi-arKr.^.t qua reprehcndihim aduer- 

 farium, quod di^utet contra pietatem , hcneflaiem , ^jy fenjum: 

 tum admonitio fimplcx qua tpfum amice aimonfrr.w.. 



1. Eleuatio obiciftionis ; caque tum i^ishticiiii. tiimargii- 

 mentum dicimics ejfe indignum refutaliine : titm Sociatica fctt 

 acuta ironia , cum contii ia repeUimuff vil infeitiam opporientis 

 carpimiu. 



3 . Anticategotia, feu recriminatio moderata ; cirm repani- 

 mui parvel maittscrimen eo, quod nobis efl obieilum. 



4. Digrcllio prudeni;.j/«i declinamus inuntiam. ji nobis res 

 fit cum fuperiore,vel confnlimus fudoriantagonifi* incpiuritn- 



tu. 



5. Gti\i]tii\>3t\cr\ux;qiiaperferimus infolentiam a luerfarij, 

 Solutio fophillica fit quinque modis. Eft enim 



I. Generaliias rcfpoufionis ; citm aliqiiid in gentre dicitur, 

 quod nihil ad rcrn Jaut. 



X. Alienifallacii allcgatio; ////«$ »f/»^« , qutinfyllor,ifmo 

 ncn efl. 



}. Irritatioad iram; qiii mirum in modum confundit eum, 

 cum qito difput.tnir 



4 Itrilio obic:^ionis,frOT*/c/7.e^ /<•//(/<. 



j. Excnrfio & abdudio a fcopo ; mmirurrt fophiflica. Dixi- 

 mus enim panroan.e.quod eiiamfit digrcjfio prudens. 



Atqueitatc habct fUlogifnius fophifticus ; cuiux exempla 

 inHnitaicuocauimusadccitagcnera , & ea hoc loco ttadidi- 

 mus , nonquod vitia fiiit hojnogcnea in aitibus , (cdquiain 

 artibus opoitct monfliarc niodum vitandi & dcptchcndcndi 

 vitia.qui (ipcnumcro fucancut, atque adco dccipiunt fpecic 

 vcri Sc refti. 



C A P V T. 



Qaot fint 

 modi le- 

 fponden- 

 di ad r;rl. 

 logif. 

 muoi. 



