Logic^ Se6l. 1 1 L Cap. I L 445 



.rmonem certorum arguinentofarn .' Vt.Vndc oritur»vndc 

 omanat, alicuracceptum ferre , notant caufam efficieiitem : 

 uc tendit vt , huc (pccflat vc , non alio fpedat quim vt , in 

 I nc finem , hoc finc , hoc noraine , hoc anutio , Scc. notant 

 jfamfinalem. Verbum fubftantiuum regens duos datiuot, 

 crum rci, alterum perfonas, indicateiFedum ; vt, Liters hx 

 ■tunt mihi folatio. Plurimx quoque phraies notanttiifpofi- 

 nem fyllogifticam : vt, Ex his videre eft , Exhis efficitur, 

 curritut nobis aquibufdam , Quidergo , Qijorfumhxcdi 

 itoj&cSic nota argumenn demonltrantis eft nonieu lelatiuu 

 :o coniundionis caufahs pofitum : vt , Non eft lugcnda 

 )[s , quam immortahtas confcquitur. Item : O magna vis 

 itacis,^«« contra hominum ingenia , calhdiratem , folet- 

 jm, contraque fidas omnium infidias,fjcilcfeipfamdcfendir. 

 |1 finis fit collationis Logics & Grammatici. Plura in hanc 

 tentiam habet Amandw PoUnut de raticne legendi cum 

 \.Bu ituihores. Et nos in Grammaticagenerali , Grseca itein 

 iLatiaa iecimus fundamcnta huius pra.xis. 



7, Collatio Logicit cum Rhetorica , Oratoria , & 

 I Poitick , gubernatnr his regulis. vbi iwprimis 



attendenda efi coUatio Logics. cum Rheterka & 



Oratoria. 



ipN Rhetoticis attenduntut inprimis tropi, & eorum affc- 

 Lftiones : tum etiam figurs. Et primo quidem metcnymia 

 mutat inter fcfc argumcnta confcncanea:i>OTra cx oppofi- 

 fxoti&w.metaphora pcrtinet ad comparationcm fimilium; 

 leedoche ad locum toiius & p.Trtis,gencris & fpecifi. Hy- 

 iolt augens indicat maiora;minijcns,minora.Em^^<iy75 fe- 

 ootat raaiora:vt & catachrtfs. AUfgori* idem ferc prsftat. 

 indein figutis ihctoricis iunflura & pcriodus inprimis at- 

 duntur. lunHar* cnim, fiue ordo orationis, ita inllituitur, 

 interdum maiota.intcrdum minora prxponantur,& gcnus 

 tcedat fuas fpe cies , ite mque dignius antecedat indigniori, 

 'iodoTum doHrina lucem accipit ab axiomate,ipfique vicif- 



I lucem infcn.Nam vt aiioma eft firaplex vdcorapolitum, 

 quoque periodus. Dcnique ipcciesfigurarum diHicnii 0- 



iientis, plurimutn illuftrantartem Logicam. Nam epileu- 

 difponit inprimiscaufam folitanam , adiunda piopria, 

 i.iora,minora,& teftimonium:«»;7ii'/^/o/7j ^climax, maio- 

 & minora:4n,jf<>(.r4 (^e;i//?ro/'^f,efFe(11a, adiunfta, contra- 

 |, & dil}tibutionem:^m/>/(iff, caulas, cffcfla, adiunfta, dif- 

 tanea.paria.diftributionem -.epanaleffis cffc(fla,ad:un(fla, 

 iiftiibuiionem : epanodos , effctli, adiiincfta, conncia, dif- 

 tanea, paria, impana, dillributionem : parcnomafia,omnis 

 leris argumcnra, inprimis confcncanca & (imilia : polypto- 

 ,caufas,(ubiciSa, maiora, mmora. Exclamatti inprimis e- 

 itiatmaiora. Ica Scpriifopopocia,apefirophe,apf/iopefis,!nire- 

 ntHm,!cc.Oc(Up*iio indicat conriaria.Similitcr «<WMi(/<i/«o, 

 tmunicatio , permijjio. Qaid ilifiu^tt, noe-r.a , definitio rhe- 

 !ea,Sc fimilcs figuri fecundari:c,in Logicsnotent<ln Rhe- 

 cis eft di(ftum. vbi vide. X. In Orarotia ctcgantcr infti- 

 cur collacio inucntionis & difpofiiionis Losjicx & Oiaio- 

 ,hoc modo. CharaBer thematu pcninct ad locum maio- 

 n &minoTum.Dcinde varieiis themails facit ad inucnrro' 



II ipfius & mcthodicani tiacftatioiirm. Nam xnigma,psr3- 

 tum, prouerbium.hieroglyphicum.gnoma, graiulatio,(a- 

 icj,confultatio,& fimilia,funtnotx ihcmatis:& fimul fa- 

 ni ad clegantiam tra^flationis methodic.T.rorrc) ar^umen- 

 \raioria funt logica fiuc doccniia.eihica fiue delc-<flantia,& 

 hetica fiue moucntia.Q^uod attinci ad argumcma logica,\\- 

 in genere difd.^fcalico (jr demonftratiuo non dilFctunt a locis 



cniionis /n^^»>«rfd«//^er/«/«o lumuniur argiimcnia fua- 

 lis & difiuafionis ab honcfto,turpi,vcili,inutil ,nccc(rsrio, 

 n-ncceirario.iucunrio, iniucundo.poliibili, inipolfibdi, fu- 

 o non-futuio,m.igno,& paruo qu.Tomnia rcsiucuntur ad 

 rif^um & adiunifluni. /;j^e»fre ;////(/■/<!// fumuntut argu- 

 ntaaccufatooisdcfcnfionis avoluniate & facultatc ^i.e. 

 lusaya dcfinitioncia quantitatc& qualitatc(qns pcctincnt 

 idiundta & comparataja fignisfqnrs funt aHiuniftaJ& a tc- 

 niinio. A'gume>ta eihita ^ paiheiica quomodo rcfcrri 

 rint adloca inuentionis.paict cx ipfotum crgafu;quam vi- 

 infra in Oratoria. In difp.fitione Oraiona, Exordiorum toc 

 t fontes.quot funt loca inucniionis Propofiiio cMcm fcrc 

 11 tliematc & diftribuiionc lcgcs h:xbzi:tra(laiio ptcpofiiio- 

 jdhibet loca inucniioi)i.<.,do(firinjmquc fvllogilnii.iiipri- 

 i cryptici ; & cx doifirina foluciuli ((jphifmaia feic illos 

 do deligit,qui funt uiditc(f^i,vt cll retorlio atgumeiiti.nu- 

 fia,eleuatioobic(flionis , &c.& cxdirc(:li5 moJis adhibct 

 itioncm pet inftaniiam, & reptobationcm fiduciari.im 5. 

 Ilatio Logics & Pocnc.t inprimis obfcruat vnrietnrem 

 ■naiupoctici, quoH eft lyiicuiTi,epicum, epigramrnoiicum, 

 oticum,fabulofum,&c.iicmque^p///«fa/i(ii;/».(i, qu.T fu- 

 ntur a caufis, clFciflis, fubiedis, admndlis , pattc, & fimi- 



Metaphy- 

 ficaquam 

 laie pa- 

 teami 



C A P V T II. 



J)€ colUtione Logics & Metnfhyfica. 



PR^CE PTA. 



Ollatio Logica» cum pliilolbphia eft vcl cutn 

 primaphi!ofopliia,idcft,cum Metaphyfica : vcl 

 cum reliqua philofophia. 



Coilatio Logicae cum Metaphyfica eft infignis,& 

 vulgo dicitur ofculum piima: philofophii & Logica;. 

 Coliatioiitaceinitur inhis quiiique. i. in natura 

 vtriufque difciplinx. 2. in ampliuidineobieiti. 3. in 

 determinatione fubiedli. 4. in fimilitudinemodorum. 

 J. in vfu diflertationis. 



R E G V L ^. 



L Logica & Afetaphyfica in vniuerjltate difcipli/ia- i^glca 

 rumprimas tenent fua generalhate , itemque 

 amplitudtne obieBt. 



AC/-r/>«iquidemLogicatradit notiones fecundas gene- 

 raiifiimas , qiiibusreliquje difciplinx vtuntut tanquam 

 inftfuaientisnoeticis & dianoeticis. Metaphyfica tradit no.« 

 tiones primas gcneralilHmas , quibus vtuntur reliqu* difci«- 

 plina.tanquam principiis immoiisiidq^ vel eiplicitc.vel im- 

 plicite. D«/«,/«,obic(flum vtriufque hjyusdifciplins tam laii^ 

 patct.quam late patcr vniucrfitas tctum, & opetatio intelle- 

 (flus.Nam primxphilofophix fubieiflum eftens:Logici fiib- 

 iicitur omne r^ )!rof,id cft.cns & non ens;& hoc quidcm pto- 

 pter illud,quatenu$ Yidei.concipicur canquam ens. 



H. ObieSlum LogicA&Ahtaphyfc^dperminatur^l^l^' 

 certis modis , cjui magnam inter fe hahent dincten- 



cognationem, 



NAm in Mcaphyfica funt modi elTendi ; in Logica , modi 

 tliircrendi,(iue ptadicandi.Et hi fequontut illos.iuita re- 

 gulam perpeiiiam:(Vualis eft modus eirendi, talis quoque eft 

 modus prjEdicandi.Vitobiqueauicm fpciftantut iftaquinque. 

 l.natura abfoIuta,& ^:«-(f fiue relaiio.i.r(;per fc,& per acci' 

 densiideoque vfus & abufas.3.confcnfio,& dilTenno.4 neccP. 

 fitas, & contingcniia. f incomplcium, & complcium.Narn 

 hic quinque funt expendenda in modis prima: philofophii, 

 id c(f , in tranfcendcntibus & pt.-rdicamentis : itemquc in in- 

 ftrumcntis Logicis. Qux quideni obleruatio plurimum lucis 

 infcrt vtriquc difciplinx. Sic v.g. omncs modi elTendi funC 

 abl'oluti,vt vnitas;vcl te(pcdiui,vt veritas, bonitas, &c. funt 

 itcm confcntanci,vcl diircntanci^necclTaiij, vcl contiiigcntes, 

 &c. Item obtinet in Logicis infttumeniis. 



1 1 L f^fnf dijfertationis gubernaturfequentibtts 

 regulis. 



D.lTftfa- 

 tio meta- 

 pliyfico- 



Tom, I. 



IK genere hx funt rcgul.x. I. Quot funt tranfcenilenti.i & '"8'""' 

 pridicamcntain Mciaphyficis, lot locainueniionispiitan- " '^'' 

 da funt.Tranlccndentia funt.qux dc omnibus rebus «lici pof- 

 funii&diuiduntur in iics clallcs In prinii clalTc fiini cns, Sc 

 eius principin,vidr!.ciTcntia,eiiftcntia, & dutaiio. In (ccunda 

 dalTc funt aft.iflioncs cniis, numero fcptcmrvidclicct viiitas, 

 vctitas,bonitas, iiumcrus,ordo, pcrfcifiio, & pulchritudo. In 

 tcttia clalTc liiiit prim.x eiitisdiftercntii,fcu diftindioncs ge- 

 neraIinima:,niimeio x x v i i.Prxdicamcnta (unt nunicio x. 

 Iiaquc in vniuci fum sut termiiu metaphylici XLvlii qui pof- 

 funifiing vicem locorum inuciuionis.O^urido itaqucoccuitic 

 tracflandum tlK-nia,iIilp;ciatur niim illud fitcns nec nc,& lum 

 ilc ip(o lanqujiii cntc pi xdiccntiir omnia illa tr.inlccn.lcntia 

 & pridicamcnta c.Et. Scriptura (acin efftntiamti\3m habct a 

 l^co-.exiftentia iphus cft in libris prophcticis & apoftolicis:ca- 

 dcmi/«r/i/iiiter rotruin.is iiiipcriotum:cft X'f;/V/»vciiiatisnor- 

 nia,&c.i.Tranlceiidcnti3 & pi.xdicamciua viilitcr confetun- 

 tur cuni argunicntis logicis.Namv.g cauf.i r ft vna,bon3,per~ 

 fc(fl.i,rimplci,comp(ilii.i, &c. vnitatis datur caufa, cfftiftiim, 

 fubieiftum,5£c.c3u('i alicuius rci diuci fn opctatur in prxdica- 

 mciito fubll-antii,quaiuiiaiis, quj!ic.uis,&c. Atque lias Huas 

 rcgnlas fi diligrnici oli(criics,occurrcnt tibi non conicncnda, 

 dc quibus fine hac dirc.flione nunquam cogitaiui iis fuillcs^vt 

 fi dc niiniftetio vcibi lit .liccndum,inquircip(iusc(Tcnti:im fi- 

 uc natuiam & idcaniicxifteniiam in piophciis, apoftolis.pa- 

 ftocibusidutatiouem iudcab iiiitio mundi,&c.caufasiii prx- 



P p dicaracnto 



