446 



Encyclop^di^ Lib, VIII. 



dicamento fubflaritl* , vti eft Deus ; in ptadicamento qiianti- 

 tatis, vbi cl\ oratio (liuiDitus cuuntiata ; iii pridicamento qua- 

 litatis.vbi fuiit dona data fcruis Dci, &c Injpecie de tranfcen- 

 deiitibui funt ha: legul*. 1. Ens,verum, bonum, & themavti- 

 liter conferuntur. Omnc fiquidcm thema debetefTcens , ve- 

 rum, & bonum. i. EfTcntia & cxiftcnti.i icae conferuntur cura 

 gcnercfpecic. & indiuiduo. j. Modi entis pnmarij inter fe re- 

 ciprocantur &; cum cntc ; vt.cns eft vnum.verum, &c. & vnum 

 e(t cns. verum , bonum , &c. qux reciptccatio redtc confcrtur 

 cum reciprocatione argumentorum Logicorum. 4. Ptimx en- 

 tis differenti.E (uppeditant ccrtiflimas dillinftiones , quas cum 

 Lofficis oportetconfcrre: vt diftindio inter aiSum primum & 

 fccundum efl: diftincflio mterformam & proprietatcm rei , at- 

 quciiliusefFeaum. f . Notiones illiprimx , caufa & cfFcdum, 

 fubicdum&adiunclura , totum & pars, necellarium & con- 

 tingcns , fignum & fignatum , diuerfum conlidcrandi modum 

 fortiunturm Logica. InJ}>eciede prtdicameniisCuntl^xie^- 

 Ix. I. 1« Logicaindicecur quomodo genera , fpccies , & difte- 

 renti.c rerum exhibeantur in fingulispridicamcntis : hac nera- 

 pe ratione. Suhnantix. finit.i cft" fummum huius prxdicamenti 

 genus. Genera proximafuntfpintuscreatus , materia , fotma, 

 coelum, ftella, elementum, metcorum , rrietallum, lipis, arbor, 

 frutex,fufFrutex,hcrba,animal. DifFereutia: funt, fpuicus crea- 

 tus & corpus, fpiritus abfolucus & determinatus , feu feparatus 

 & coniundus : corpUs incompletum & complecum : corpus 

 tompletum limplex & mixtum:llrnplex vel alienum a mixtione, 

 vel orduiatum ad mixtioncm : mixtum vel impetfeae , vel 

 petfede : perfede mixtum,vclinanimatum,vel animacum : ani- 

 matum vel vegetans , vel fentiens:fenciens vel lationale , vel ir- 

 rationale. S^antitM proprie dida & abflraiaa eft gcnus gene- 

 raliflimum huius pracdicamenti. Genera & fpecies fubaltcrns 

 funt quantitas concinua,& difcreca. Qiiancitatis continus fpc- 

 cies funt quinque : hnea, fuperficies, corpus , locus, & tempus. 

 Quaniitatisdifctet:vfpecies funt duar,numerus & oratio. In- 

 diuidua funt hsclinea , hxc fuperlicies , &c. Differentiae funt 

 magnitudo & mukitudo : magnitudo efl incomplcta, vel com. 

 pleta: multitudo,abfoluta vel concreta. Siualitai ell vltimum 

 huius prxdicamenti genus , comple<£lens lub fe quatuot illas 

 celebres fpecics fubatcernas , habituui , potcntiam , patibilem 

 qualitatcm, & figuKim ; qax refpedtu inferiorum funt genera. 

 Species habitUs fiint , Jiabitus animi & corporis j & ille efl vel 

 intelledus.vt fcientia &c velvoluntatis,Tt vircus& vitium. At- 

 que hae funt fpecies infimx , qua: fub fecompletluntur hanc 

 fcientiam, hanc artem,hanc virtutem.hoc vitium, tanquam in- 

 diuidua Pocentix naturalis fpecies funt vis & imbecillicasin 

 lebusiiaturalibus, tum manifefta,vtpotenti3 appecendi.fcncien- 

 di,ridendi, viresingenimis,&c. tumocciilca.vteft fympathia, & 

 ancipathia. ''^ualitatis patibilis fpecies funt qualitas prima , vc 

 lux, calor,frigus,&c. &orta feu fecunda,vt raritas, denficas, fa- 

 por odoi-,&c. Figuraeftnatutalis.velarcificialis. P^elaiio realis 

 cft fummum huius pra:dicamcnti genus.Gencta & fpecies fub- 

 alternxfunt relatio fecundum cire&dici, nuitua & non mu- 

 tua,cEquiparantiaE & difquiparancix , ex nacuia & infticuto tum 

 duiino tum humano. Species fpccialilTimx funt paternicas, fi- 

 liacio.ordo crconoraicus policicus , fcholafticus , ecdefiafticus; 

 empcio, venditio, &c. ,Indiuidua funch.rc pjternitas , hic ordo 

 ceconomicus, &c. Acfio crcaturx e(t fummuin genus huius 

 piidicamenci. Genera & fpcciesrub.iltcrnx funt, adiofpiri- 

 tualis, vel corporea; & hxc coeleftis , vel clementaris ; & hxc 

 inanimatorum , vel animatorinn . &adio aniniacorum vel in 

 genereeft fenfus&appetitus vcl in fpeciccft brutorum & ho- 

 minis : & huius ailio eft nacuralis ; vel acquifita fcu habicualis^ 

 Species fpecialiflimx funt geneiat:o , coriuptio , alteratio , mo- 

 tuslocalis, augmentatio, diniinucio,phantafia , memoiia , vi- 

 fus,guftus,riflis conteraplatio,a£lio,&c. hidiuidua funt hxc 

 generatlo , hxc hn^s^a , hic Si^u^n. Pajpo propriedicta eft 

 fummumgenushu!'is pridicamenti. Gcni ra & tpecics fHbal- 

 teinx funtpafliocxtrema, velmedia;& illa , peifecliua , vel 

 <lefcai(ia:itcm fpiritualis , vd corporslis. Spccles fpccialiiri- 

 mx funt dependentia apri:no ente , amor vel odinm primi 

 entis, calefaClio padiua, nutiitio, fctit: 1, t;mor,fcbiis,&c. Indi- 

 uiduafunt hxc Ixticia , h.xc calcfaCtio , hxc voluptas, &c. 

 G^ando, fiuetemporeum c(fe , fuprcmum cft huiusprxdica- 

 mcntigenus ; complcLlcns fub fe Quando pritctitum , pix- 

 fens, & futurum ; in anno, menfe,die,hor.i, &c. cftc : iftorum- 

 queindiuidua. vl>i,(mi locatum ene.cil (upremam fjcnus hu- 

 iuspixdicanienti : fpecics & gencra (ubalreina funt vbi com- 

 mune & ptoprium : fpecies iiifim.x.in icmplaelle,in mufco cl7e: 

 indiuidua , in hoc templo cfTc , in hoc raufco , in Gallia , &c. 

 SiHii, fiuepcfitio. cft poftrcinuiii.fiucfummum , gcnushuius 

 pridicamenti. Gtnera& rpecicsfiibaltcrna fuut , nofinonacu- 

 ralis& voluntaria ^fpccics infirax,accumberc, eri'.;ii indiuidiia, 

 huius lapidis crcrtib, hic accubitiis, &c. Hxbitns eft prinium, 

 liue rumnium gcnus huiiis pr.xdicamciiti. Spccics & geneia 

 fubalteina fiint iiabitus ncccfTitatis & oinaracnti , domcfticus 

 &muitaris, &c. Spccics indiuiduis proxira.e fuiit tunicatum 

 c(re , armatume(]c, &c. Iiidiuiduafunt , hoc tunicatuin , hoc 

 wmatum. Sic itaque praEdicamcnta funt loci gcnetilra & fpc- 



Sub/Iantia. 



Horao. 



Petrus. 

 G^antitatis- 



Lonoitudo. 



o 

 &ualitaf. 



Luracn. 



Cithara. 

 Relati). 



Pater. 

 Jiaio. 



Traherc ferrum» 

 Tafto. 



MorbuE. 



In(fitui. 

 Tnjfio. 



Uoceri, 



Rcgi. 

 Qualttas. 



Color, 



c prjcdica- 

 mento "^ 



cierum ,h. e. funt indeit nacurs fecundumvariosgradas. ». 

 prxdicaraentisobfcruandus eft vfus decUiationis , demonft 

 tiouis, & aniplificationis. 



Vfui declarationis. 



1. Tcrmiiii fimpliccshicotiunture variarelationeiDtetfi, 



ftantiara & fubliantiam , fubftantiam & accidcns , accidan:- 



accidens : hoc modo. / 



i. bubfiantia. 



Devs. 



Homo. 



*. Suhjlantia. 



Aibor. 



Subftantia. 



Oculus. 



Lignura. 



Subjtantia. 



Homo. 

 Subjiantia. 

 Magnes. 

 Subjlantia. 

 Hoino. 

 Homo. 

 j. Ailio. 

 Doceic 

 Rcgere. 

 ^ualitas. 

 Xux. 



i I. Difpofitio axiomaticac binis prxdicamcntis , vcl bil 

 vnius cermini. 



Homoeji fapiens. 

 Homo nou ejl Dctn. 

 Arbor efl longa. 

 i.ux ajjicit ociilnm. 

 Regere e/l pr£flantiu4 quktnregi. 

 II L Exphcacio thcmacis fimplicis ex pixdicamentis : 

 Placonem laudainus. 



fSubfiantii. .■ quod fit animal rationale. 

 e^uantitatis : a ftatnra , humeris latis , prxe 



diis magnis. 

 eutalitatu : a fapientia. 

 Rdationis : quod fueric pr.xceptor. 

 Aliionis : quod libros iaipferit. 

 Pajfionis : atoletantia. 

 S^ando : a tempore , quofioruic. 

 Vbi : a pauia , & peregrinationibus, 

 , S/V«j: a fyrametriamembrorum. 

 . ^Habittts : a veffibus. 



lu { 



rSubflantiaedlux. I 



&uantitns : fuperare terratn (exagies fexies ciim trik|ii 



octauis. 

 &ualitas : efirc foutem vitalis potentii , id eft , cali 

 I viuifici. 



1 Relatio : efTe choragum, fiue duccm chori cocleftis, 

 SoIis<( y^io : tfHcercdicm,raetitiannum. 



PaJJio .cclipfis^parallaxis, &vari! afpcdus. 

 S^uando : abfblucre mocura periodicum dicbos }i 



horisprope 6. 

 f^ii: ellcin medioplanecarum inftarregis. 

 Siii/.s : moucri exapogeo in pcrigcum. 

 t. Habitus : inftaraurifplendere. 

 IV. Definitiones cxtruunturcx prxdicamcntis 

 vide feil.i.cap. )i). 



Vfifs demonjlrationis. 

 Duobus modisargunicntamur ex catcgotiis. 



I. Regulasde fiiigulis pixdicamentis^expendimus , eafqii 

 facimus bafcs argumentationis : vt, 



Homohabctaccidentia Q.eft fubftantiacreata. 

 HoiTioeftfubftantiacreata.Q.pr.rdltu<:eft accidentibu? 

 Verba non fanant morbos.Q^quaiicicatis nulla clhil- { 

 Logicacftqu.alitas Q^efthabicus. 

 Ciclura eft in pridicamento qualitatis Q.fic denoailM 

 cur a figuia. 



II. Caufxcfi-K^j, &ieliqua locaapplicanrur certispKJ 

 camentis. e. gr. An raunduseft.Ttcrnus ? Newacur argumfni 

 duiffo a parcihus mundi. Hocargumcntum aansfcrin tabc 

 lam (ubltantix, & valde ce iuuari (cnties. 



Vfus arnplijicationis, 

 Vt in fingulis locisiiuicncioiiis , ita quoqucinprxdicamei 

 tispciccllellcantithefis, fyncnfis. cnn^TJobatio , & authorit:j 

 Vidcamus cxcniplum in pisJicamentonibfi::nti.v. ylntithej 

 Dcus cctccit, 6 homo, aninial rationepr.xditum : ciim potui 

 (cc cc crcaic bcftiam abiedilfimam , aut plantam, .luc lapidei 

 autftelLini. Syncrifis : Hoino leueta clt miciocodiius. Nai 

 anima& inciice(iiaacceditadDcum& angelos. Coipoteacci 

 dic ad calum , clcmcnta , & omnia ex clcmcniis conipolii 

 Coclum in hominceft caput. Igiiis eftcalor & choleia. Aen 

 (piiitus. Aqua clllanguis&phlegma. Tcrraeftcaro. Metcoi 



fu| 



qui 



de 



