456 ~ Encyclop^dte Lib VIII. 



A P V T 



vi. 



De thematis fimpltcis explicntfon^i 

 t k ^ C E I' T A. 



I Ta (iint adminicula genefeos & analyfeos Lo- 

 eicS : pragmatia vtriufque iamcrit in fpecie. 



Genclis, (iue fyntKefis,Logicaefl; noui operiscon- 

 ftitutio fecundum praccepta Logica. 



Eitque piima, vel otta. 



Gcuefis primaeftexplicatio thematis fimplicis. 



Eftque topica,axiomatica,vel metliodica. 



Explicatio topica thematis fimphciseft, qua? ilhid 

 declarat c locis inuentionis. 



Exphcatio axiomaticaell;, qua: illud declar.-it adhi- 

 bitis variis axiomacis. 



Explicatio methodica eft , qux illud declarac otdi- 

 ne appofito. 



R 



E G V T jS. 



Scala lo- 

 gicaqtnd, 

 8c quam 

 Vtilis! 



detiefis 

 Logica 

 debetprf- 



aiialyltn. 



t. ScaUm Lopcam prih percnrre , q»am accingnrii 

 tid gcnejt» vel analyftn, 



SCala Logic» conflat quinqiiegT.iilibiis , id cfl: , totidem in- 

 ftruiTieiuis Logicis. Potcs ctiaiii appcllaie catenam LogicarH, 

 qiiinque annulos^coniplcxam ; vel manum togicam , quinque 

 digitis conflantem. vfjs autem huius (iue fcala: , fiue catena:, 

 fiue inanus , elt , vt quoties mcclitaris genefln vel analyfin Lo- 

 gicam.ante omnia peicuiras quinque iflos gradus.thema.argu- 

 tnentum,axioina, fyliogifmum, & methodura, & difpicias quid 

 ex dodrina thematis,'& rehquovum inftrumcntoriim poffit 

 facere ad tuum inftitutum. Itaenimfiet , vtuihil tc cftugiaC 

 iIIorum,qu3e genefeos & analyfcos tu^jrag/'»* iuuare pofTunt. Sic 

 ailtem hosgvadus velim petcuvvi , vt trespnccdentcs fediones, 

 Mpendantur- Ita enim fiet, vt Logica docens fiat vtens,&: vtcns 

 docens . pulcherrima commutatione. Ca:teti^im Logici , vtvt 

 alibi m.ultis palTibus a fe diftent , tamen in eo capitequafi de 

 compailobene conueniunt , vfamfcilicetLogicum in gencfi & 

 analyfi fpeiflari. Quemadmodum enim domus priuio con- 

 Avuitur, dcindeaccuraieluft.atuvi & ficut hovologium afabro 

 compiiigitur ex ponderibus , rotis , aliifque ferravnentis , quas 

 parteS alius dtfiuugit , vt artificium penitiijs nofcat ; dcnique vt 

 lettum k multifariis herbis contexitur, & idcm etiam rctexitur: 

 fic Logica docct nos primo compuigere , & deindc id , quod 

 compailum eft refoluere. 



1 1. Genejls Logicadehet anteire analyfn Logicam. 



Thetnat 



iiinDJicis 



dediitlio 



per loca 



•nuentio- 



nis. 



GHnefis & analyfisfunt biga: avtium , quibus ille vehuatur. 

 Sunt.inquam, dua alx LogicT , quavum ope avtitex volave 

 potcil: per omnia fcibihum gencva.Opovtet autcmgencfui prx- 

 mittcre analyfi : tum quia contcxerc ptius cft natvira , quam rc- 

 texercirum quta facilius cft aliquid proptio M,nte conlciibeve, 

 quani ab alio confcnptiim refolueve. lam vcvo requivicur , vtin 

 exercitatiouc initiuui fi.it a facilioribus. 



«III- Thema fimplex potefi explicari vel ex omnibtrs 

 inuentintui tocts, vel ex aliqmhm tantnm. Illam di- 

 cemtu dedaSionem totalem , hanc partialem. 



QVando theina fiitiplcx per omnia inuentionis locn dcdu- 

 ccndum eft,oportct huiic ordinem obferuare.Tves confti- 

 tucndj: funt partcs principcs cxplicationis. rtima vocavi poteft 

 pracparatio ; (ecunda.coniidcratio vocis ; tcrtia, confideratio lei. 

 In prima parte thematis limplicis vtilitas , fcdcs , & aftCLlio cx- 

 phcctur exyJi?. 1. cap.\. In fLCundi partcrccitentur argumcnra 

 iiominaha, qualiafunt, ■^ffcflio vocis, Notatio,Diftindio am- 

 bigui , & Definitio nominis per colledioncm lynonymorum. 

 Intcrtia partc pevcurvantur loca inuentiouis co ordine , qucin 

 fupu /ef7.i.cxprc(Timus c.g thcma fimplcri efto Homo. Id expli- 

 cari potcft hoc modo. 



PtSparatio 



Vtilitai. Hiiius thcmatis traiTtatio difFufa eft rci oiniics dif- 

 ciphnas. Magnopevi itaque comlucit ad intdligcnduin ca, 

 qujc dc honiinc hinc indr tradunruv in thcologicis , phyficis, & 

 fimihbus. Dciitdc tuvpc ell , hotnincm alia icrutaii , Hc fc iie- 

 gligcre. 



Sedet. Hominis natutaiTi explicat Thylica : afFeftionejva 

 tias alia; difciplin;^ tradunt. Alias horao eft in prKditament( 

 fubftantix. 



^paio. Eft thema verum & notionis primoc. 



Confideratio vocis. 



A^eliio TjocU. Eft vox extrema, human.i, concrcta, ihcom- 



plexj, feninax (ignificatioms , diftinda, categorematica, cacdi. 



nalis, finita. ■ 



Noiatio. Homo diftus eft ab humo : a matetia fcil. ' 



liiilinliio ambigni hic cft nulla. I 



ColUllio fynonymorum. Homo Hcbriis dicitur .^dam.GsX', 



cis«»;if«3-@-,Gevmanis mciifcb. Latinis etiam dicitur mortalit.; 

 Notatio hortim fynonymorum fetatur e Lexicii , ^ Logid 



examinetur. 



Confideratio rei. 



Caufaefficiens.prorrcans, rcHfernans, princeps pe* fe ^vt' 

 lnntaria clt Deus l'ater,Fi!ius, & Spiritus fandus. 



Caufa rorrumpenscil pocna diuina.vt mors & morbus : iha. 

 litia Dia^^oli, & homiuisipfius. 



Caufaprccreans,conferiians i»/lrumentalis cd p3Km,attgf 

 lusborius,()bftettix,niitrix,tutor,magiftratus. 



Caufa impellens ad agendum , inierna, clt temperamentum 

 & indoles -.externa, rcialicuiuspr.t(tantia. 



Pinii 1'ltiiniii e(t glotia Dei ■.fuiordinaiia, falus anim;e& 

 corpovis. 



M.iteria remota eft terra : propinqua (emen & corpus orga- 

 nicum. 



JForma cft ■■inima rationalis. 



Ejje^ii funt infinica tatione ftatuum viti humana:, & Varia- 

 rum artium. 



Subiefium recipiens eft terra, occupans eft varium pro diuer- 

 fitate pvofcllioiii,s. \ 



j^diunCiiimtroprinm cft rifibilitas , commnne ed quantitas, 

 qu3l;tas,teiTipus:«i/><«f?nOT occupatum eft perfoua vel ars.quiC 

 verfatur circa homincm pcvficiendum. 



Anteceiens, connexum, ^ confequens hic vacium eft, 

 Diuerfa : Homo dodus & pius. 

 Vifpartta : Homo, Deus, arbor, lapis. 

 Re/ata : Homo. c)eatura,& Deus creator. 

 yldiierfa : Homo & befiia. 



Contradicentia : Homo non-homo. ; 



Priuantia hic non funr. 



Taria : Homo a:quc clt creatura D e i atque .ingelus. 

 Maiera : Homopr.xftat creaturisnon inrclliacndbus. 

 Minora : Homo infcriov eft angclis. 

 Similia ■• Homo eft bulla , flos , paruus mundus , horizoa 

 Vtriulque natur.ir, fpivuualis puta & corpore.x. 4 



Dijfiniilia : Homo & fcicntia, 

 Coniugata : Homo, humanus, humanitiis. 

 Totum Qf pars : Homo & anima rationalis. 

 Genui Jpecies,^ -ndiuiduum : Animal homo, Abraham, 

 Definitio nominis : Homo eft, qui ex humo fumptus cft. 

 Lefinitio fei perfecla : Homo eit animal rationale. 

 Vefinitio rei imperfecia : Homo eft aniiual mortale capjf 

 difciplin,!:, 



Difiributio generis injpecies hic non eft. 

 Vifiributio integri m membra : Homo conftat ex cbrpoK 

 ovganico & anima rationali. 



Dijtnbiitio ex caiifis : Hominum alij nafcuntur ex fanis,alij 

 cx niorbidis parentibus., 



/ ifiribaiio exeJfeSli^:VJomumm alij viuunt vitam contenj'' 

 planu.ini, alij adiuam, alij fafluiam. 



Difiributio ex fubieliis : Homiues fuut Eutopaei, Afiaticfi 

 Africani, Americani,&c. 



Difiribiitio ex adiuniiu ^Viammis funt fani vei acgti, diuicsj 

 vel paiiperes.dodi vcl indocSi. 



Te'imonium diuinum. Huc pertinent di£la Scripruraeos 

 hoininis creationc,lapfu,mifcvia, pra:ftantia:nominatim cafA, 

 C^ ^.Gen ^ Vfal.%. 



Te limonttim humannm. Huc pevcinent didla poetarum. 

 philofiiphorum . & l'acium de hominis vanitatc vcl dignitate; 

 vt, Pindari ,Zk iks 'iix^x^JpaTri^ : Sc proueibium , Honio eft 

 microcofinus. 



Acquehiccft modus , quothcmata fimplicia omnisgeneris 

 tva(fl,ire oportct, Volumus autcm tvroncm a pr,vccptis Logi- 

 cis ftacim dediici ad hanc j:h°matis fimplicis tvaiiintioncin , & 

 illi tanquam bafi onini dificlt.Tcionis qiiam diutillime immo- 

 rati. Ab lioc cxercitio dcduiflionis tocahs tyro (c rccipiet/»<i 

 c^educlionem partialem , quathema fimplex declaratiir exali- 

 quibiis tantum locis , qnx fcilicct funt prxcipua , vcl niaxime 

 faciunt ad iioftrum inftitucnm, Hinc naci func illi tcrmini; 

 Methndii^ confentaneoriim,Methodut ciiufarum,Methodiu effe- 

 iiorum Alethodus Jul-ieffo'um.Methodu^ adiiinciorum.Metho- 

 dmaniecedentium, ccnnexorum, C^ confequentium . Methodut 



diffentarte$ 



