ENCYCLOP^DI^ 



LIBER NONVS, 



E X H I B E N S 



O R A T O R I A M, i 



Duabus Sedtionibus diftindlam. ' | 



^rfi W W JYi JTJSY' W ST? ST<' W !Y? • J^ 



SE CTIO PRIM A I 



Jn qua eB . \ 



Oratoria generalis. ; 



C A P V T I. 



De fine OrntoriA. 



P R ^ C E P T A. 



R A T o R I A efl; ars copiosc dicendi :/f«, 

 eft inftitutio eloquentiae. 



Eftquc geneialis , vel fpecialis. 



, . Oratoriageneralispcrfequiturea, qiia 



oratori & poctx funt communia : vtifunt finis, (ub- 

 iedtum, & mediaotatoria generalia feucommunia. 



Finis oratorix generalis eft vel internus , tradcre 

 iTiodum copiosc dicendi : velexternus,perfuadere iu- 

 fta,perfpicuc docendo,fuauiter dcleftando , & acriter 

 mouendo. 



R E 



G V h Jt. 



Oi3tot!a 

 aisJ 



I. Oratoria efi ars, (jut Jlbi propojltam habct copiam 

 & flitmen orationis. 



CVm enim eloqucntla fit copiose loquens fapicntia , necofle 

 cft vt fit aliqiia ars, qux copiam & vbeitatem illam Jicen- 

 di cettis resjulis ^uhcrnet. Id vcro non praEdat Graramatica, 

 ncque Rhetorica.neque ctiam Logica : cum ilia fibi piopofitam 

 habeat puritatcm,ifta ornatum , nxcperfpicuitatcm orationis. 

 Relinquitur itaque pecullaris facultas, quam cum Scaiigero & 

 aiiis viris omni exceptione maioribus vocamus Oratoriam: 

 eamquc dilVinguirausin generalcm , & rpecialcm. Nam quia 

 orator & pocta multa habcnt comniunia , lex metliodi poftu- 

 lat, vtillageneralitcr, adcoque lcmel ti.iHantur. Vidic hoc/o- 

 tittnnts Tefmarm , quielegantilTimam fcupfit Inilitiitioneni 

 eloquentia:, gencralem & fpccialcm, & hanc fubdiuifitiu 1'oi;- 

 licam & Oratoriam. 



II. Ftnii^Oratoris facultatu 'vltimui efi perfuadi;, 

 fubordinattii cfi docere,dele[lare,(T mouert. 



PErfuadere , inquam , iufta , eft cxtrcmus finis eloquer, 

 diua: iftius flexanimae.HaEC enim eft miniftra comelqueii. 

 dcntia: , admotus animorum omnifijuegeneris circnni(t|. 

 tias accommodata ; qua:parua fubmifse, media temperatcij- 

 gnagrauiter dicit. Hic eft vciuti torrcns, quiaobuia quae 

 impedimcnta tollit. Hxcdcnique cft fulgur , quod pcneji 

 intima cordis penetralia. Diciturautcm h.-cc facundia Ai'i 

 &Ncftorea,vt dillinnuatur a canina & Cynica , quoe mcr:il 

 garrulitas, lofjUentia , vtait ille , non vcio eloquentia. Fiij 

 .ad j?etfn."dendum ncccffecft, vt oratot pcrfpicul doceat, f- 

 uiter oblcdlet, & acritcrfleftat fiue moueat auJitorcir.Ei'. 

 busptimumcftdcbitum, fccundum honoraiium , tertium- 

 ccflaiium. Priraum requiritacumen oratoris , fi.'cundum. 

 nitatcm , tcrtium vim. l'rimn igitur cnra oraroiis erit ,vt ,■ 

 fpicuc doccat.Quemadmodunienira piiusdifccnduni eft,q. 

 modo loouaiis purc , quam (juomodo elegantcr &: ornatc : 

 orator prius dcbet dc coefTe folicitus , quomodo fuos doc, 

 quam quomodo cos delciflet atque flcflat.MuItum autcm' 

 fcrt.ordinequodam dillinflc h.vc tria obfi:rualIe. Siquidcm'i 

 ad omnia !cmel cS; fiinul animum adiicit , ficri f.icilc potcft : 

 in omuibus fimul hallucinctiir. Cxterum perfpicue docerc : 

 loco ellpopulari trutina , non autem artificis flatera adhi i 

 intelledum auditoris imbucre rerum cognitionc. DcIeiilai<I: 

 motum leniorem in cotdc auditoris excitare. Fleflere dcni 

 eft motuni Ytthcmcntiorem in auditoris animo cxcitare,& vi 

 aciilcos ibuelinqiierc.Atque hinc conltare potcft.quamnc 

 firia & vtilis fit iia;c facultas : qua de te Cicero fic ait in Biu 

 V: hoaimis deciu ir.geniumficingtni] ipjitti lumen e/l elcqueri- 



C A P V T II. 



De fnbie^Q Oraterix. 



P R ^ C E P T A. ■ 



•a?v- ^^''^'^"'" Oratoriaf eft informationisjtraflatij 

 ^'^i nis, & opetationis, 



/ Subicflil 



