Oratori^ Sed. I. Cap. 1 1. 505 



inepins.ly"c;5.comacliS. tragadia, epigrammate & fimilibus. 

 Hscitaqueeft poefis «^«^; . de qaa magnus ■lleEralmus: 

 ;<,^//V*,u«luir,ip/? pUcinia,delicit6 ccndiu, .x omni d.fc.phn*- 

 rum imere- Atquc hsc cauCa eft.quod pocueft pliilolo[;luis, 

 ifque ethicus, vt l'ythagocas,Theog.iis,Phocylides:ve phylicus, 

 vcVii^ilius in Georgicis : aut theologus , vt apud cthnicos 

 Hefioaus , apud Chnftinnos PiudeatiuS : aut mcdicus, vt Ma- 

 cer • aut anatomicus , vt Pincicr:aut hiftoncus , yt Ouidms la 

 Faftis , Lucanus , &c. Nimirum vti Logica cft mftrumentiirn. 

 quo reliqui artifices vtuntur : ita & Poetica fe habet. 1 oeiis & 

 poetica phantafticaeft, qus fairaruminiaginum effiaione lu- 

 5it,& res falfas. turpes, acinhoncftas in mcdium .idtert. Hanc 

 fuis authoribus rclinquimus, & priorem, quantum latis cnt ad 

 noilrum inftitutum, petfequemur. 



1 1 1. Fim Poetiu 6 poefios efigenerAlis,fpemUs, vel 

 fpeaalijjimM. 



FlnU feneralis eft triplcx:remotus, propinquior.& proxiinus. 

 f , J remotm cft.prodelfe reip.& Ecclclia:. Nam pocra- lunt 

 philoCophiinftituendx ciuic3tiidoaei:& Ecc klix De i prolunc 

 poets racri,dum rhythmos componunt, quibuspublicc lauric- 

 wr Dominus. Huc pettinet . qu6d poelis dicitur muarc orato- 

 rcm Nam i poeta loqui oratores difcunt. Fwi* froptnquwr el t 

 docere.deleaare, & fleacreoratione ligata. rini4 proxtmMM 

 otationemadftringerenumeris, & illuis modum prslci.bere. 

 lini^ipecialt^ cft, tiagerc qusdam , & fingendo inftitucic.taa- 

 quam adhibito ftratagemate. vel etiam .nuolucro. Fwm#«"»- 

 liffimw eft, laudare D e v m carminc pio & aftcduolo. Ue tiis 

 £mbns teneantui iftac regulx. i.Poefs ficuUrt,, quam vocant, 

 ^ racm inprimts dtfferttnt fine. Nam pvimauus finis poeleos 

 & Poeticx facra: eft, cclebrare D e v m : fccuadanus, docere & 

 dcleaare. At primarius finis poefeos leculatiseft doccrc , vel 

 delcdarc velvirumquefimul faccre.atquc adco docendo & de- 

 leaando moueie feu perfuaderc. i.Modus eloqnentu joltttits 

 emnta »d ^ ^J«ic, dtriitt . ligtttt^ad ro ;,ilf,mmprtm,4ac 

 commodat. Itaque pocta inprimis lib. propoa.t delcaationcm. 

 Nam id quod docet.inftillat & magna cum voluptatc pciluadct. 

 , . Poem»eJt loqttenspiBtira, piattra efl tactttm foitr.a Quod 

 itaquc p.aorcs folcnt.idem poetis eft propol.tum : v.dcl.cet an- 

 xia & lol.cita imaginis . quam meditautut , exornat.o. ^.Tns 

 'Vuko con/tilttttntttr clajfe, poitarum : nt.iipe qu. doceat , qui 

 deleaant.qui vtrumquc faciunt.Qus diftributio lumpta eft ex 

 illo Horati) : , „ . 



'^ jiut prodtffe volttnt , aut delettare poeti, 



Autfimtd (T iuctinda ^ idonea dicere viti,. 

 Jcd pergamus ad fubieaum huius artis- 



C A P V T II. 



Vefubiecto Po'etic£. 



PRiECEPTA. 



js(j?. Vbicaum Pocticx eft inform.ationis , traftatio- 

 ^K nis, ii opcrationis. 



Subiedum infotmationis eft ingenuim poeti- 



Subiecaum tradationis, eft modus bene effingendi 

 orationem ligatam, fiue numeris adfttiaam. 



Subieaum operationis eft omne ens &: nour Jns ; & 

 ens quidem fecundum omnes facultates. 



furor illc, quo ethnici poetas corripi dixerunt^Non fauc : fcd eH 

 impetusnaturalis, quo homo fcrtutadorationem numcrolam; 

 & ccrnicur in quatuor hifce gradibus , quos citcumfcribemus 

 fecunduni quacuor atatespoStarum.Priniaxtas fuiteorum.qui 

 dicuntur £ptci leu Epopcxi:Hi veilibus roandarunrcumhiftf)- 

 rias.tum doarinascthicas, phyficas.afttologicas.politicas.po- 

 lemicas, mcdicas,& fimiles : adhibito eo cavminisgcncrc, quoJ 

 poftca hcroicum eft appellatum, quod peculiariter adhibeictur 

 ad virotum .ii.ignorum & fortium heroum faaa defcribenda. 

 Tales pucta; fucrunt Orpheus , Linus , Homcrus , Hefiodusi 

 Aratus,Ennius,Virgiiius,Lucai.us,Claudianus,&aIij. Hosfe- 

 cuta cft xtas eoruni , qui dicuntur Cnomohgi , Cnomopoiti. , & 

 yvufiinsi Horum opeia in eofuit pofita,vt illuftribusfcntcntiis. 

 tanquam re^ulis vit.s. infor.iiarent homines. Incidit hxc artas ■ 

 ia tempora Lycuig.,Solonis,& aliotum nomothctarum , cjuos 

 plurimum admuir poetaium indufti.a in c)Ccitandis& inflam- 

 maiidis hominum aa.mis ad ftuduim vivtutis alactitercapeC- 

 fcndum. Huc pcrtinent l'ythagoras, PhocyIidcs,Theogn.s, & 

 alij.dc quibus vide Anthologiam Grxcam. Poft hancartatem, 

 cu.n lam Gr.rcia opibus & ftudiis florcret , ac vfuiparcutur 

 pallim ca.quibusin pacefolcnt homiaes ftudete, certaaiina vi- 

 dcl.& ludivarii.coauiuiaitem&hilaritates, cxottum cftiilud 

 pol-taruiT. genus,qui vfit:itc vocaatur tyrici, Platonifct>,ew5(o(. 

 Hidefcvipfcruntludosillos, & fortitudincmeorum, quiinhis 

 ccttaminibuspixclarcfegefliflcnt, infpeifis illis, quipcrtinent 

 ad anioics. Talcs fiieruiit Pindarus , Anacveon , Simonides, 

 Bacchy!idcs,Sappho,& fimilcs.Poftea.ciimin otio.vt fieri folet, 

 mores incipevent degcnerarc,(ccuti GintDramatici feuScenici, 

 tragici videl. & comici, itcmque fatyrici. Hi cnim vitiacarperc 

 fu.u 3r'(;refli,& fin ul tradidcruntdoarinam virtutum, excitan- 

 do ho.n.ncs ad illarum ftudium,propofitis in vtramque partem 

 cxemplis Huc pcrtinct Anfto.phancs . Mcnander , Diphilus, 

 jtfchylus, Sophoclcs, Euripidcs , Tercntius, Plautus , Pcifius, 

 Iuuen3lis,&c.Ex h.s viderc eft.quot fiat gradus i.igeni j po^t.ci, 

 de quibus reae pra:cipiunt . raro illos in vno eodemquc homi- 

 iic concuirerc. Sic Virgilius in fundcndis carniinibus Epicis 

 cxcclluit.ia Lyricis aon item : Horatius contra facilcm & fcli- 

 ccai habuit venam in Lyncis.ac non a:tjue in Epicis. 



I I. Poeta verOitur circa omne ens fecmium qtmtuor Poetavet. 



. -r^ I I UtUtCltC» 



facultaces , C ctrca tstud mn-ens , quoa 



dtciturfi-nRitoftm & figmentum 



erudittm, 



PRior huius regul.T pats patet partim ex M)>.i. r^'.^.!. partim 

 ex regulapncedente modo recitata. Poftcriorem fic demon- 

 moaftro. Noa-ens poteft fingi ad fimilitudinem entis. Figmen- 

 tum iftid cft vcl otiofum.vel noxium.vel vcilc ac eruditum. In 

 pvimo illo gcnevc funt cogitationes voIaticcBde rebus non exi- 

 Ifentibus : quadc re Geimani dicunt mt^cMiu^an : j£d.ncare 

 arceia in aeve. In fecundo gcnerc fuat fabulx aniles & infinitx, 

 quxnoccnt bonis moribus. In tevtio genere funt apologi & 

 mythiftorix, quarum moralc cftphyficiim, ethicum, ctcono- 

 niicum,vel politicum. Poeiica ia tcrtio illo gcnere fc occupar, 

 vt in Mctamoi-phofi Ouidij & Mythologia , Natalis Coaiitis 

 vidctc cft. 



R E G V L j€. 



omnc ens 

 & non- 

 cni. 



iuium I. Ingenitm poettctm ejt tmpetui 



«um- ai orationem Itgaram : GT quatuor 



r/? 



Itgii 



ht graddt. 



qiio homo fertiir 



V 



Sitatum eft diaum : Veeti nonfiant.ftd nafcuntur. Et Ci- 

 , ccto pro Archia author eft.cxterarum terum (Kidia & do- 

 fttina & prxccptis coaftave , poetam natura ipsa valcre & 

 mcatis viribus excitari. Vevum hxc dx^a in fcnlu compavato 

 fantaccipicnd.rNam vt inreliquis artibus, ita & in haclocum 

 habet illud : Natura incipit, ars dirigit , i/fej perfictt. quare 

 diQlsiUis fii^nificatur.adlwac artem plus ia>-,eaii rcqu.ri.qu.im 

 ad rcliquas >h.Iofnphix paitcs. Etfi cnim ad omacm d.lcp .- 

 liam fcliciccr cipcflcnd.ira rcquirituv iar;ciiium & bonitas ali- 

 cua naturx : inprimis tamen dc Poctic.\ hoc cft vcrum,vt expe- 

 ricntia docct.Quld vctb,iaquis,cft ingemum pocticum ? An clt 

 Tom- 1- 



III. Suhic^iim Poetici interinim efi oratio ligata. 



HOc eaim cft fubicaum artis , vt loquuntnr : cui hocelt 

 piopofitaiii , vt moaftvctrationem vincieadi & quafi ap- 

 pcndeadi fiue libtandi vciba. Quci pcrtinct illa Hcbr.co- 

 ;um dcfinitio apud C.%i<fal)cnum de Romanorttm ftryra 

 cap.$. U-?3 ^Vp -ItipJ On-riD 1DNQ Nin i^wn 



snibipw T\S-iiv iTnvp nibca i^nen ni^ij s yn^io hl c'ft, 



1'oefis cft oratio nobihs , cuius pavtcs inuiccm vinax fuat, 

 mcntcm loqucntis dcclarans verbis bvcuibus , fuauibus , I.- 

 br.itis. Q.UX dcfimtio pulchcrrinia finceft , &adv.mimdc- 

 pianit quid fit oracio ligata , qu.ECtiam dicitur vorfi. Poflit 

 cliam dici cqucrtris : quia profa dicitur „1(0: ^.iy&^, pcdcftnS 

 oratio. 



I V. SubteBttm PocticA cxtcrntim efi varium. 



ESc enim primocas , vcl non ens ; id cft . vctum vel fiaum. 

 Deindc eftfacru.n,vel p.ofanum. TcrtiLnhematis fimp ics. 

 vcl compofiti ; pcrfcai.vd i.npcrfcai ; vnu.cifal.s.vcl fingul.nis, 

 &c.l'orvo fubicaum IVcticxcft fimplcx.vcl coaipolitum.S.in- 

 plex eft vhythmus, vcl cavmcn. M.xtum cft thyhcmus sarmine 

 vcftitus fiuc carmcn thythroicum. 



Oraiio li- 

 cata qua- 



Subie- 

 ftum ex- 

 tftn m 

 foeticx 



VIIIUIU- 



Vv ) 



C ATTT 



