5i8 



Encyclopa'dix Lib. X I. 



Czrura. 



lamque Iter ercenfi, terras ac teiSa Latinorum 



Ardua ccroebant iuuenes ■ 



Item: 

 Auc dulcis mufti Vulcanodecoquit Awmor*»», 



t Et foliis vaHam • 



Itaquoquc lircra/olim in iinc Jidtionis elidebaturrvt, 



Inter fe coitjfe i'tros ^ liecernere tello. 

 4. PareLeipfis i cum conioiia in mcdio didionis omittitur. 

 Sic Tcrcntiusl/f pro /i(e(xpcpoluit. 5. Dia!yfis,fiue diirefis; 

 cum vna fyllaba in duas diftrahitur:vc, auUi pto aaUjuclM 

 f 10 fuetns , fmti-M piofi4aiiis , foliiii pio folutt , ahenew pto 

 tneus. Sic apud Tibullum: 



Stamina nou vili ferfolnsnda dco. 

 Jti gaiidel pio gauilei apud Citulium:/!Mp«/ir«»j pro lingtta- 

 7um apud Eobanum Vic:\\\im.b.Epenihefis, cum fyliaba iiifc- 

 ricur in diftionis rac(iium:vt mtiugredi, inUupennor, tndiipe.ii' 

 r«j,pro tngreis,tmperAtor,impediius.j.LipUfiiifr>iiis; cum con- 

 fona dupiicatur in medio:vc relligio pro rettgio ; tettulit pro 

 reiulii. In quantitatc fyllabarum ctt i. DtasliiU Cea eciafis; 

 quse fyllabam nacura brcucm producit:vt. 

 Exctcet Diana chotos 1 



Bc 

 Italiam /'«//aw primusconclamac Achates. 

 zSyfioUi^ux fyllaba natura lon;;3m corripu;vc apud Virgil. 

 Obilafai fteierunt^ue comac.voifaucibas hxfit. 



Etapud Lucanum: 

 Confiiieruni imbrcs,& flumina vimminuerunt. 



Sic apud Ouidium: 

 Tu caue defendas,qu3nquam mordebetedidis. 



III. Cxfnr£ fpeBanda efl vis & diuifio. ~ 



VIscKfurae eft duplcx , inprimis apud Latinos.Prima eft 

 gcneralisjquac in eo cll pofita.quod cxfura (i adhibita fit 

 jn loco , facit vc verfus incer dimetiendum inucniacur ica 

 complicacis intcrfe pedibus,irijicemque confcrtisivc pes pc- 

 di (ic canquam catena deuindus , & numcrus fiat plcnus & 

 £equabilis:vt, 



Siomiinos rerum deminrts gcntemqiietogatam. 

 Itaquefiiigularcm carmini gtaiiam conclliat,.ide6 quidcm, 

 vt mulci cxidimcnc carmen pcrcam 3 ptosa dilhngui. Hinc 

 apud Latinos fcre infulfa iudicantur carmina , in quibus fin- 

 gulipsdes fingulis vetbiscon(tant:vt, 



Noti^ dutcm carminit,neb:s dulcia vina. 

 Item: 



Vrbemfortem nuper cepil fortior hc^if. 

 Talcs verfus Scaligcro vocantur afyndeti.Excipe verfus ana- 

 p^fticos puros. llli enim nuilam csfuram habcni;vt, 



Tertiif, mlfit bucctnafignum. 

 Tolcrancur ctiam verfus hcroici abfquc caefura.fi cria adoni- 

 Ca coniungantur:vt, 



Ponite lucius.fimite vintim,peUite ciir/t^. 

 Deindc cjeluta fpcciacim produccrc poccft fyllabam , vel cli- 

 iioncm prohibcrc. Prions cxcmplum eft apud Ouidium: 



Orania vincic amor, & nos ccdamus amori. 

 Et apud Virgihum: 



Oftentans artcm panter arcumquefonantcm. 

 Pofterioris cxcm}/lum e(iin illo Virgilij: 



Et Caccas pecori, '-: lac (ubducicur a"nis. 

 ?oir6 vcrfus qu6 pluicshabctcarfutas, c6 cli clegantior : & 

 ad minimum vnam vcl duas in verfu oportec cfle. Irndendi 

 tamcn & iocandicausi interdum laudem habcnc verfus, qui 

 mens monofyllabis auc difyllabis conftant:qualis cft ilte pen- 

 Camctcr 11. vocabulorum: 



Tu in me ita a hem.in te vt egc:^ lam hlc te amo egn, 

 ac th i!>i me hic me hlc. 

 piuifiocsfura occurricgemina. Ptimo cxfura eft vel vnica 

 jn metro, vc 



Nonnifi laurigerus dat Phoebus pra:miadodis: 

 vel geniinata fiue duplex.vt 



Exit& obiinUola.e tenet omnia luto: 

 vcl ttiplicata.vt 



Sempcr vt in iucar blandos offers mihi vultus: 

 vel quadruplicata, vt 



llle latns nineum moUifiiltus hyacintho. 

 Adfummum veio quatuot carfut* poffunt edc in vno vetfu. 

 Dcindecxfuracfttrithcmimeres, penthemimcrcs , hcpthc- 

 niimeres, & cnnchcmimcrcs, vel ttithemimeris , pcnthcmi- 

 nicns,&c.id cft,femiternaria,femiquuiari3,fcmifepicnaria, & 

 feminovcnatia:cuiusnomcnclaturac ratio harc c(t,qu6d cj.- 

 furacontincatfcmipcdcsvcl trcs , vel quinque , vel (cpccm, 

 vcl noiicmhoc modo.C^fnra trithennmeres dicicur,ciim poft ' 

 primum pcdcm manet fyllaba dittioncm terminans:vc, 



\nid X Dido nunc cc f.ua improba tangunt. 

 Penthemimeits eft poft duos primos pcdes:vt, 



Sciliccc in vulgtti manant excmpla rcgentum. 

 iitpthemimeresQW po(t crcs primos pedcs:vc, 

 Vdoccs lacu/o cctuos curfuquc facigat. 



Ennehemimeres eft poft primos quatuor pedes:vt, 



Vcloccs laculo ccruoj curdique fatigar. 

 Omniumcarluratum excmplum prxbcc hic vctfus! 

 J!U laiiis niucum moUifulius hyacintl.o. 

 Dilpofitio c(t ciufniodi. 

 Ille lat«i. 

 llle latus niuc«OT. 

 llle latus niucum mo\li. 

 ■ Ille latus niueum molli fult/«. 

 Quatuotitaque funt fpccics C£fura::quibus nonnuUi addunt 

 quintani,& fextara. c quibus illadicitnt»»o»ctOT/OTer«, cutn 

 vcrfus incipitabovocali, & fequcns diiiio incipit a vocali:vt 



O ego C\ polTcm talcs pctfcrrc dolorcs! 

 hic appcilatur /«B(/cc/)(7W'OTer«,ciim poftquinque pedes fyl- 

 labarcmanet didioncmclaudcns,&fcxtum pcdcm incipicns: 

 Scciuitur, cxanimifquc ticmens procumbit hums bos. 



C A P V T XI. 



De ffeckbm metri. 



Pr./Ecep ta. 



-^ ' Pecies mccri fcquuntur : qux funt varia: , hoc 

 twJ modo. 



I. Ab inuentoie cfl Adonium , Alcaicum , Glyco- 

 nicum,Plialeucium, Phcrecraticum, Sotadcum, Sap- 

 phicum,&c. 



I I. A materia cft fimplex vel compofitum. 

 Simplex eft, quod eft fiia: originis. Eftque fimpli- 



ciffisiiumjvel minus fimplcx. 



Simpliciflinnim cft,quod conftat c duobus pedibus: 

 qualecft Adonium. 



Mirus fimplex eft , quod ^ pluribus quam duobus 

 conftat pedibus:vt lambicum. Jtaque firo finmero pe- 

 dim efi mnlriple.v. 



Compofitum eft, quod ex pluribusmetris fimpli- 

 cibus eft conflatum. Itaque pro varia metrorum fim- 

 pliciura compofitione eft varium. 



I 1 1. A pede ftequentiore feu prasdominante eft 

 iambicum,trochaicnm,da6lylicum,anapxfticum. 



I V. A numcro fyllabarum eft pentafyllabum, he- 

 ptafyllabum, hendecafyllabum. 



V. Adepodtione cft acataleiSicum.cataleifticum, 

 biachycataieiilicum , hypercataiedticum. Dictmns 

 etiarn acataledtum , brachycataledlum , hypercatalc- 

 (Stum. 



V I. A nienfuia eft tnonomctrum,v«l polymctrum, 

 Monometrum cli bjnarinm:quod etiam dimetrum 



dicitur,metropcr iilonopodiam pro pede fumto. 



Polymetrum nomenclatutam accrpic vel a difpo- 

 dia,vt dimetrum,trimctrum, tctrametrum, i.e. tcrna- 

 riuiTi,fcnarium,odonarium:vel a monopodia,vt pcn- 

 tanietrum, hcxametrum. 



VII, Ab arcideinibus variis eft purum vel impu- 

 rumi.xquidicum,paroma;um,ihopaIicum,epicum,&c, 



Pv. E 



G V L ^. 



I. Metrorum genera pojfmt ejfe iufinita. 



POetajinucnerunt quidcm ilH varia metrorum , fcu ver- 

 (uum.gcnera.Ncqiic tamcnficomncsnnmcrorum vericca- 

 ccs complcxi funr, quin plures inucniri potfint. Scd fere illa, 

 qua: inuenta funt nobis fufficiunt. 



II. Metriim fimplex denominattir a pede prs.domi- 



nante : compoftum ajfnmit nomen rneiri 



compenentis. 



SIcedi(ryllabispedihusmetruiTi fimplcxeft iambicum & 

 trochaicum : c trifyllabis dadlylicum & anapifticuin : c 

 quadrifyllabischoriambicura,ionicum,& pceonicura:vt iam- 

 bicum cft, 



SeatU4 auihot fetuli 

 MortaU lorfus induit. 

 ' Compo/i 



Merr 

 rnm \ 

 lictas 



Metri 

 fimp[c 



(<. con ) 

 fituni., 



