544 



Encyclopsdi^ Lib.X. 



CJurliiiias 

 fylUbi co. 

 r.nofcaiur 

 in gcnerc i 



I 

 Vocalis an- 

 te confo- 

 iiaiu vnain. 



z 

 Vocalisan- 

 tc duas 

 confonai. 



Pudore ciir frangor reu4, 

 Si mihi fritfio Deuf! 



6. Centii hiimitni pater,-vl flufendit 



Vbiqne maiefias tita! ' 



Vt tiiiit fefe frociiL intiiend.1 

 Sub afira ■vicirix ardiia ! 



7. In Dei ffero farentt : 



§uid mihi vos dicitis ? 

 Inuola montes refente 

 More mfitn alitis. 

 i. Stidtm imiulgens fibi.fefiiUnter 

 Sic iffe fecum cogitat: 

 Fingitur, non efi Deut.hinc fiirenter 

 1'ecc.ins, honefio tefiitat. 

 9. loua meum feutum,rufes mea,robur,ara,lumen, 

 Tiiumfon.tbo dilig,imiiue niimcn, 

 I o. Sic te loua fotens regat , 



Fugnantemque fuo numinefrotegat, 

 1 1 . Sanguis hcros. generofe gentis 

 Ciii fiimm.-i rerum condita, 

 &ui, Deifit vis fatrio tuentis 

 Pios amore , fenfita. 

 1 1 . Crtx fiorum iufii f.aude 

 Et foteHtemf.:rto laude 



Debitnt.nlo DcUm. 

 Tinmat chelys canora 

 Voce bifqiiina fonord 

 Carmen edens meUetim. 

 1 j . Felix ! qiii Dominiim freritnJo Jle.xit , 



Et cuius ma!ef.i:l.-i loita textt. 

 H- Vicam ■vcracem Dominion fideiqiie tenacem. 



1 5 . Summe f.irens reriim , coeli tna mira c.mmtur, 

 Tefacilcm , verum, fanctomm afira loi^uuntur. 



1 6. Laud: forentem 

 fcrtefarentem , 

 T.tngere ftire 

 Qucis facra curt. 



Huiufmodi ihydimi poffuiit efte ianumeri : in quibusta- 

 nien Yixcll vt inucii.as carracii Elegiacum ,qu6d neii non 

 pofluvtvnum o^^.oTf>itu7t» lit longum inhexametro & bic- 

 «ein pcntanieitoli quidcm vclis habeie rhythmura ex.idum. 



Cdp.ni. De (^iimititntcfjlUhx afnd Latlrjos. 



Pr^cepta. 

 f]^ ElopcEi.a Lacina docec lacioncm conticiiindi 

 ?fe»^ caiminis Lacini. 



Ea cetnicuiin cognicione quancicacis,& varie- 

 cace carminis. 



Quancicas fyllaba; cognofcicur ope regulamm & 

 exemplorum. 



Regulifunc vcl generales,de quacunque iylla- 

 ba:vel fpeciales,de pnma,media,vel vlcim^. 



Exevnpla fuiK ccrtiinonia clallicorLim poecarum, 

 quas adducuncurli ccrcis regulis deilicuamur. 



R E G V 1. .«. 



/. OUo funtregiiU gcmrales . ^iiif.tchint adfjd- 

 laba ciuiijlibet cjiiAntitMein cogmfiendarn : e ^itibm 

 ijUMHor priores refj}tciimt literui ,rcUqu£ fHmuntHr k 

 VcCitm ajfenionibiti, 



Prima rcguU- Syllaba vnius vocalis cft brcuis : vt, vbi , le- 

 ne, agitur. 



Sernnd» reguU. D\.\x confonantci poft vocalcm^ faciunc 

 fyliabam longam : vt , infons. Atque h.ccilicitur eofttio, qux 

 cftficquentiotvcl rarior. Fteqncntiorpolitio cllvel natura- 

 lis , in vna voce , vti//e ; vel artificialis , cum vna vox carn 

 aliaconfcrt.ir: vt, /» no«,» fcrt animus mutatas diccrc tbr- 

 mas. Naturalis illa cft vcl perpctua & immutabilis : yi,ferriim: 

 vcl mutabilis,qu3: dicitur elle liquefcentium. Nam muta cum 

 liquid.T lyllabam facit ancipitcm:vt, 



Omncfoiumforti fMna clt,mlhi_t«(r//» coelum. 

 Si vero fyilaba pct fe fic longa , non potelteorripi ; yiftlu- 

 brisfublicus. Idco hanc regulam fic opoutet conciperc ■ Mu- 

 tacum/,», r, fcqucns vocalembrjuem facit fyllab.im ancipi- 

 tem : vxAtltl, cygmis,fMris. Pofitio rarior, feu miniis vfitata 

 cfl:,cii(n di;tionem vocali terminatam fequitui didto iacl- 

 picns dduabus confonantibus : vt apud Virgilium, 

 Fcrre citi ferrum , date tela , fcnndite muros 



Sic apud CatuUum: 

 NuUafug.r racio. nuU^ifpes., omnh muta. 



Poec.irlitcras illas vocan: ar.Hcas ; & extcnfiu.isantcq.iis 

 fit liuiufmodi pofitio.Iniiscxcellit/"cum mu:a.vt.Eii.S. 

 Brontefque, Stercfefque 



Pofitio tamcn aliqu.rndo iz^o\a\w.\idiffoliio pio dHroiuo. 



Obferua, pofitionem aliis effc longam & breuera. Pofitio 

 longa elt,quando vocalem aut diphthongum tequuntut dux 

 confonx. Pofitio brcuis cil,quando vocalcra aut diphthon- 

 gum fequitur alia vocalis aut diphthongus. 



Reguia terlia. Diphthongus longa clt.vt, atirst , Eiirus ,foe- 

 niim. Excipe , fi diphthongum in vna ditttonc fcquatur voca- 

 lis ; vt jfrtire, in ilto vetlu, 



lamquc noui;ir^f«»f fafces , noua purpura fulget. 



Diphthongus etiam aliquando rctoluiiur: \t , gaudet fl» 

 gaudct , Orfhtiis pro Orphcus. 



Regulaqiiarta. Vocalisante vocalera corripitur : vt , fuit. 

 Hoc ctiara iBterdum valet in duabus diftionibus : vtapud 

 Vitgilium, 



Crcdimus an qiti amant ipfi fibi fomniafingunt? 

 Hic funt liix cxicptioncs. i. Oenitiuus & datiuus quintx 

 declinationis habent e longum ; vt diei , pixzeifidei (y rei: 

 1. Fio , fiebam , fi.im cum ci-tcris perfonis producit primam. 

 3. Gra:ca foam quantitatcm rcnnent : vt aer , dius , elcgia. 

 Quibus aSinia funt illa , aulat , geiidat firtdor aquai 4. Ge- 

 xiitiuusin im mediam habet ancipitem ; vt iimus Sc wnus. 

 pixtet altcritu & aliui. Nam 



Corripit<»/^mfM femper ,producit «/;«<. 



Regtila quinta. Contra.ctio ; fcu cralis , iongam facit fylla- 

 bara ; v: tibiccn pro tibiicen , rneridtes pro medidies , bigi pro 

 biiugn yfelibra pco femiltbra.Arifedem pro aerifcdcm. 



Regula fexta.Anaioga, cl qua parte analoga funt, ciufdem 

 funt quantitatis. Analogaautem hicdicuntur, cjux fimiliter 

 fleduntur aut terrainantur : \ifotti , tmut, aniiibiiis , ajfabiiu; 

 labecula , nubecula. 



Regulafcftima. Deriuatum retinet cjuantitatcm primi : vt 

 fedeo.fcdiie ,fMix, fuffoco ; deleo,delebiiu. Excipe longas /«.t: 

 iegu,rex ngu,&i. laternn, a bteuibus iego, rego, lateo: Sc breues 

 dtcax , dux ducts , liutrna , a longis Aico , diico,iuceo. 



Rcguia od.^na. Incrcmentum, id efl, flexio in dcclinations 

 & coniugatione . in oinnibus cafibus & teniporibus candem 

 fcruat quantitatem : \i,feimo,fermonii ; amo, amab*m,amaue- 

 r.tm,.imaueramiis : hicefs,bicifitis. txcif e tofea<priiHa longa. 

 Hic funtirta:obfcruationcsfpeciales. Pnmo dc nominibus. 

 i.Incrementa,*, i,u, in fectinda declinatione corripiuntur;vt 

 >n!fer.miferi,-vir,viri;fatur,faturi. i. A corripitut ante b, d,f: 

 yi,tr.tbs,trabtt : Fallas, Palladis : Haifax,Harfagis:Ldafs, L^- 

 lafts. Producitur ante c,l,n,r,f,t:vz,fornax,fornacts:ifnimal,ani- 

 7ruiis : T:tan .Titanis : caicar ,calcaris : 'vas , 'vafis : honefias, 

 honcfiatis. j . £ producitur antc b,i,n,f ; ■nfiebs,fiebis : Daniei, 

 Danttiis:ffien,ffienii.Coinp\iar ance c,d,g,m,r,t:n, nex,necis: 

 fes,fedis:gfex,gregis:hyemS,h'iemis:vuinui,VHineris :fe£es,fe^t- 

 tis 4.7corfipituiantc b,c,d.g,i,n,f,r,t : \\.,C(k:libts,fMiCis,lafidis, 

 ftrigis,vigilis,nominis,adifis,ccffitis.s.O corripitut antc/^ & -v: 

 yt^inofts^Ieuis.Piod^icimicinicc.d.g^l^n^r^r^yu^JocisjCuficdtSiM- 

 lobrogumfoiis,friconts,amorts,ncfotis.6.V. producitur aute d.g, 

 t:\t,incitdis,frugis,faliitts Com^imiamc, i,f,r:\z,ducis,corifu- 

 iis,aiicufis,t.'utturis. 7. Tproducitur antc K;corripitur antc b, 

 (,d ,g,f,r: \i, chaiyhis, erycis , chlamydis, Phrygts , cinyfis, 

 martyns. 8. .4,c,9incrcmenta pluralialongafunt : \z,qtiari,m 

 h,%rum, amiarum, amborum, reriim, rebuj, magiftrorum, nobts, 

 'vohis.i). l&cu incrcmenca pluralia corripiuntur : \z,monttbus, 

 qutbus , tribtis, lacubus. De incrcrocnto vcrborum notentut 

 ifta: I. A in omni iiicremencoveiborum producitur: \z,fta- 

 rem, froferamuf,d,ibitmu!.i.E in omni verborum incremento 

 producitur : vt, iacereris,docerem,fieterunit.'E:ic\fc e ante r m 

 primacoHiugatine, item in tcrtia: vt, amaueram, amauerim, 

 amauero,iimaberis,iegere.Tcma tamcn pra:teritl peifeaiindi- 

 catitii fequitur icgulam : vt, amauerunt,iegerunt. j. /corripi- 

 tur: vt Itnquimui. Excipc i quartx coniugationis : \i,audttii; 

 -■ & omnino priteritum i«(,vt fetiui. Tcmpora fccund.x lylla. 

 hxrtmus Sc ritis uiodo coriipiuncur , modo ptoducuntur a 

 poctis : vt , dtderimiis , dederitis. 4- O hic ptoducitur : vt, 

 faciiote. 5 . V corripitur ; vt , fumusi "volumus. 



Atquc h.-c funt odo regulx gencrales ; quibus vulgo ad- 

 duntiftasduas. i. Accentu cognofcitur quantitas ; vt , domi- 

 nus.i.Bimintttione cognofcitur fyllaba: vt f in doctienmus 

 breuc ell , quia talc eltin vocc breuiore feu diminuta^iefae- 

 rim. Sic erudio , erudis ; concifio , concifts. Sed pronuntiatio 

 non cft caufa quantiiatis ; fcd quantitas eft caufapronuntia- 

 tionis.Ncquedimmutioin fe habct rationem quantitatis:lcd 

 ca tota inauthoritatc vcl traditis rcgulis cftpofita. 

 II.RcgHl,-i ffe: i^i'es de cjuamitatc prim<!.fyllabizfiint hx. 



1. Prim.iruni lyll.ibaium quantitas cognofcitur cx regulis 

 dc prartciitis £: fupinis,itemquc cx compofitionc. i.Pr3;t,eiiti 

 difyllabi prior cft longa : vt,^?;/, -vidt.-vici. Excipe fcx pr.c- 

 tcnxs fidi,fcidi,tuti,dedi.ficti,htbi : &. noucm fupina^wwj»»- 

 t:'m.litum,liii,m,ciirim,ratur>i,fatum, datum, rucum, j.Supina 

 difyliabapriniam liabcut longam ; vt motu.notu^^vifu. E\c:pe 

 datu ,ftatu ,c,tu cj^c. 4. Addita prxpofitione voci difyll-iba: 

 (luautitas prinvr cignofcitur ; \t,ciarus,frit.clarus : fercfrofero: 

 quidem,fqiiidem. Lt interdum coniini(flio idera pia:n.it : vt, 

 en,m,etentm. 5. Ad,ab,od,in, fub,pcr, ftipcr, & ie,breuia funt: 



vt adit, 



Dlplu 

 gus, 



